Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin menfi tespit davasında, çek borcunun temlikname ve protokol ile gayrimenkul devri karşılığı ödendiği iddiasının istinaf incelemesi kararı.
Özet: Davacı, kendisine karşı başlatılan icra takibine konu çek borcunun bulunmadığını, zira borcunun üçüncü bir şirket tarafından üstlenilerek davalıya iki adet daire devri karşılığında ödendiğini ve bu durumun taraflar arasında imzalanan bir protokol ile teyit edilerek kendisine verilen çeklerin iadesinin kararlaştırıldığını, ancak çeklerin iade edilmeyip takibe konulduğunu iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuştur; davalı ise taşınmaz devrini içeren borcun üstlenilmesine ilişkin temliknamenin resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu, edimlerin yerine getirilmediğini ve dolayısıyla borcun devam ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2021NUMARASI
: ... ESAS ... KARARDAVACI
: ...-VEKİLİ
: Av. ...-DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ...-DAVANIN KONUSU
: Menfi TespitİSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2025YAZIM TARİHİ
: █████/2025.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;İDDİALARIN ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı ... Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davacıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, ancak davacının takibe dayanak çekle ilgili olarak davalı tarafa borcu bulunmadığını, davalı yan tarafından takibe konulan muhatabının ... Sanayi Sitesi ... Şubesi olduğu ... seri numaralı █████/2019 çekin, davacı tarafından davalı şirket lehine keşide edildiğini, davacı tarafından bu çekle birlikte, ... Bankası'na ait 22.02.2019 tarihli ... seri numaralı, ... Bankası 15.04.2019 tarihli ... seri numaralı, ... Bankası 15.05.2019 tarihli ... seri numaralı çekleri de davalı şirket lehine keşide ettiğini, her biri 50.000,00.TL olmak üzere toplamda 200.000,00.TL tutarında olan söz konusu çeklerin davacı tarafından davalı şirkete olan borcuna karşılık verildiğini, ancak davacının davalı şirkete olan borcunu ödemiş olduğunu, davalı şirketin de davacıyı ibra ettiğini, taraflar arasında davalı şirkete verilen çeklerin iade edileceği şeklinde mutabakata varıldığını, ancak 14.01.2019 tarihli Temlikname ile dava dışı ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından davacının davalı şirkete olan toplamda 310.204,12.TL tutarındaki borcun üstlenildiğini, dava dışı ... Lojistik şirketi tarafından bu borca karşılık olarak davalı ... Yapı’ya ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, 293 ada, 1 parselde kain ... sitesinin 4. kat 22 numaralı ve 6. kat 31 numaralı bağımsız bölümlerinin tapusunun devredileceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan bu temlik sözleşmesinin üç şirket tarafından da ıslak olarak imzalandığını, bahsi geçen temlikname sözleşmesinden sonra davacı ve davalı şirket arasında 14.01.2019 tarihinde protokol imzaladığını, bu protokole göre; temlikname sözleşmesine atıf yapılarak davalı şirketin davacıdan olan borcunu dava dışı ... Lojistik şirketinden almış olduğu iki adet daire karşılığında tahsil ettiği, borcun ödenmesi sebebiyle davacı tarafından davalı şirket lehine keşide edilen █████/2019 tarihli ... ... seri numaralı, █████/2019 tarihli ... ... seri numaralı, █████/2019 tarihli ... ... seri numaralı, █████/2019 ... ... seri numaralı çeklerin müvekkil ...’a iade edileceğini, bakiye borca karşılık olarak ise ... tarafından ... Yapı’ya toplam 32.000,00.TL tutarlı üç adet senet düzenlenip verileceğini, her iki şirket arasında alacak-borç ilişkisi kalmadığının kararlaştırıldığını ve imza altına alındığını, protokole göre davacıya iade edilmesi gereken çeklerin iade edilmediğini ve borcun ödenmediği ileri sürülerek muhatabı ... olan 22.03.2019 tarih ve ... seri numaralı 50.000,00.TL tutarındaki çekin takibe konulduğunu, davacının davalı şirkete borcu bulunmadığını, davalı şirket tarafından kötü niyetli olarak davacıya karşı .... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında başlatılan takibin iptali ve davacı şirket yetkilisi aleyhine hükmolunan cezanın kaldırılmasını, davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti ile haksız ve kötüniyetli olarak takibin başlamasına sebebiyet veren davalı-alacaklının takip miktarı alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Taraflar arasında her ne kadar bir temlikname başlığı ile bir akit imzalanmışsa da taşınmaz devrine ilişkin hazırlanmış işbu belgenin borcun temlikine dair adi yazılı şeklin yeterli olmadığını, TBK gereği resmi şekille yapılması gereken bir sözleşme olması gerektiğini, geçerli bir ibra veya temlik olmadığından borcun devam ettiğini, protokoldeki edimlerin yerine getirilmediğini, taşınmaz devirlerinin davalı şirkete yapılmadığının açık olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; celp edilen tapu ve ticaret sicil kayıtları ile taraflar arasında imzalanan █████/2019 tarihli protokol ve temlikname birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu çekin dava dışı çeklerle birlikte borcuna karşılık davacı tarafından davalıya verildiğini, ancak sonrasında dava dışı ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet.İth. Ve İhr. Ltd Şti.'nin █████/2019 tarihli temlikname (esasında borcun nakli sözleşmesi) ile davacının çeklerden dolayı davalıya olan borçlarını üstlenerek karşılığında 2 adet daire vermeyi üstlendiğini, yine aynı tarihli protokol ile davalının davacıdan olan 310.204,12.TL alacağının 2 adet daire alınarak tahsil edildiği ve dava konusu çekin de içinde bulunduğu 4 adet çekin davalı tarafından davacıya iade edileceğinin taahhüt edildiğini, işbu protokol ve temliknamenin davalının da kabulünde olduğunu, her ne kadar davalı tarafından şekil şartına uyulmadığından bahisle temlik ve protokolün geçersiz olduğu iddia edilmiş ise de TBM 195 vd. maddeleri uyarınca borcun naklinin her hangi bir şekil şartına tabi olmadığını, temlik ve protokolün bu haliyle tarafları bağladığını, incelenen tapu kayıtlarına göre de taşınmazlardan 22 nolu bağımsız bölümün temlik tarihi olan █████/2019 tarihinde, diğerinin ise █████/2018 tarihinde dava dışı ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet.İth. Ve İhr. Ltd Şti. yetkilisi Yusuf ... tarafından davalı şirket ortak ve yetkililerine devredildiğini, taşınmazlar kimin adına kayıtlı olursa olsun ve kime devredilirse devredilsin sonuçta temlik ve alacağın tahsil edildiğine dair protokol ile borç ilişkisinin sonlandırıldığı ve edimin yerine getirildiğini, neticede davacının takip konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla haklı davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf talebi ile; Taraflar arasında her ne kadar bir temlikname başlığı ile bir akit imzalanmışsa da taşınmaz devrine ilişkin hazırlanmış işbu belge borcun temlikine dair adi yazılı şeklin yeterli olmadığını, TBK gereği resmi şekille yapılması gereken bir sözleşme olduğunu, ... İli ... İlçesi, ... Mah. 293 Ada 1 Parsel'de bulunan 22 nolu bağımsız bölüm █████/2019 tarihinde ... tarafından ... adlı bir şahısa devredildiğini, karşı taraf ne yazık ki tamamen kötüniyetli olarak gerçek dışı beyanda bulunarak ...'ın şirket ortağı olan ...'ın akrabası olduğunu iddia ettiğini, sadece bir soyadı benzerliği olup, ... ile ... arasında hiçbir akrabalık bağı olmadığını, gerçek dışı iddiaya dayanılarak verilen menfi tespit hükmünün hatalı olduğunu,...'in şirket ortağı olduğu doğru olup, şirkette yetkili olmadığını sadece ortak olduğunu, imza yetkisinin veya şirkette bir görevi olmadığını, ... şirket ortağı olup, şirketin kendisinin olmadığını, tüzel kişinin şirkete yapılacak ödeme veya devrin şirket ortağına yapıldığı iddiasının hukuken bir karşılığı olmadığını, tapu kayıtlarından göründüğü üzere müvekkiline taşınmaz devri yapılmadığını, devirlerden sadece biri bir şirket ortağına yapılmışsa da bunun şirketle veya faaliyetleriyle hiçbir ilgisi olmadığını, diğer devirlerin ise tamamen şirketle alakakasız kişilere yapıldığını, bu nedenlerle; mahkemenin ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde ‘kaldırılmasını’ ve yeniden yargılama yapılarak talebimiz doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı taraf, 14.01.2019 tarihli Temlikname ile dava dışı ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. İhr. Ltd. Şti. tarafından davacının davalı şirkete olan toplamda 310.204,12-TL tutarındaki borcun üstlenildiğini, dava dışı ... Lojistik şirketi tarafından bu borca karşılık olarak davalı ... Yapı’ya 2 adet bağımsız bölümünün tapusunun devredileceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan bu temlik sözleşmesinin üç şirket tarafından imzalandığını, bahsi geçen temlikname sözleşmesinden sonra davacı ve davalı şirket arasında 14.01.2019 tarihinde protokol imzaladığını, bu protokole göre; temlikname sözleşmesine atıf yapılarak davalı şirketin davacıdan olan borcunu dava dışı ... Lojistik şirketinden almış olduğu iki adet daire karşılığında tahsil ettiği, borcun ödenmesi sebebiyle davacı tarafından davalı şirket lehine keşide edilen içinde dava konusu çekin de bulunduğu 3 adet çekin davacıya iade edileceği, bakiye borca karşılık olarak ise davacı tarafından davalıya toplam 32.000,00 TL tutarlı üç adet senet düzenlenip verileceği, her iki şirket arasında alacak-borç ilişkisi kalmadığının kararlaştırıldığını ve imza altına alındığını, protokole göre davacıya iade edilmesi gereken çeklerin iade edilmediğini ve borcun ödenmediği ileri sürülerek dava konusu çekin takibe konulduğunu bu sebeple davacının davalı şirkete borcu bulunmadığını iddia etmiş, davalı ise taşınmaz devirlerinin resmi şekilde yapılmadığını ayrıca taşınmaz devirlerinin yapılmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı, davalı ve dava dışı ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. arasında imzalanan "TEMLİKNAME" başlıklı belgeye göre; "Bir taraftan ... Yapı Malz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti. aralarında aşağıdaki şartlarda alacak-borç temliki konusunda anlaşmışlardır.- ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti., ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti.'ne olan 310.204,12-TL tutarındaki borcunu, ... Yapı Malz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, 293 ada, 1. Parselde bulunan ... binasından 4. Kat 22 numaralı ve 6. Kat 31 numaralı dairelerin tapusunu vererek ödemeyi kabul eder.- ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti, ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti'nden olan 310.204,12,-TL tutarındaki alacağının, ... Yapı Malz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ödenmesini kabul eder.- ... Yapı Malz. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti'nden olan 310.204,12,-TL tutarındaki alacağını ... Lojistik Hiz. İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti'nden 2 adet daire karşılığı almayı kabul eder.İşbu temlikname █████/2019 tarihi itibarı ile taraflarca imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir." şeklindedir.Davacı, davalı arasında imzalanan "PROTOKOL" başlıklı belgeye göre; "Bir taraftan ... Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti. aralarında aşağıdaki şartlarda borç-alacak konusunda anlaşmışlardır.- █████/2019 tarihinde yapılan üçlü temlikname ile, ... Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti, ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti.'inden alacağı olan 310.204,12 TL'yi ... Lojistik İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti.'nden 2 adet daire alarak tahsil etmiştir.- Yapılan bu borç-alacak takası neticesi, ... Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti, ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti.'nden almış olduğu her biri 50.000 TL olmak üzere, toplam 200.000 TL tutarlı çekleri ... İnş. Komp. İmit. San. Tic. Ltd. Şti.'ne iade edecektir. (22/2/2019 ... ..., █████/2019 ... ..., █████/2019 ... ..., █████/2019 ... ... çekleri)- ... İnş. Komp. İmlt. San. Tic. Ltd. Şti., bakiye kalan borcuna karşılık, ... Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş ekte kopyaları bulunan, toplam 32.000 TL tutarlı 3 adet senet düzenleyip vermiştir. Bu alışveriş neticesi, 14 Ocak 2019 tarihi itibarı ile ... ile ... arasında hiçbir alacak-verecek kalmamıştır. İki firma da bu konuda birbirlerini ibra ederler.İşbu protokol █████/2019 tarihi itibarı ile taraflarca imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir." şeklindedir.Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu her iki tarafın da kabulündedir. İhtilaf, davacı tarafından sunulan 14.01.2019 tarihli Protokol başlıklı ibra belgesinin geçerli olup olmadığı ve tarafların bu protokole göre edimlerini yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.İbra, 6100 sayılı TBK'nın 132. maddesinde düzenlenmiş olup, taraflar şekle bağlı olmaksızın düzenleyecekleri bir ibra sözleşmesi ile borcu tamamen veya kısmen ortadan kaldırabilirler. Dosyada bulunan yukarıda içeriği yazılı █████/2019 tarihli protokol başlıklı belgeye göre davalının davacıdan alacağı olan 310.204,12 TL'yi dava dışı ... Lojistik İnş. Taah. Pet. İth. Ve İhr. Ltd. Şti.'nden 2 adet daire alarak tahsil ettiği, yapılan bu borç-alacak takası neticesi, davalının davacıdan almış olduğu içinde dava konusu çekin de bulunduğu her biri 50.000 TL olmak üzere, toplam 200.000 TL tutarlı çekleri davacıya iade edeceği, bu alışveriş neticesi, 14 Ocak 2019 tarihi itibarı ile taraflar arasında hiçbir alacak verecek kalmadığına dair yazılı ibraname belgesi imzalandığı görüldüğünden TBK 132.maddesi gereği taraflar arasında geçerli bir ibraname düzenlendiği anlaşılmaktadır.Davacının yazılı ibra belgesine karşı davalının da iddiasını HMK'nın 201. maddesine göre aynı kuvvette bir delille ispatlaması gerekmekte olup, bu konuda davalı tarafından yazılı bir delil sunulmadığı anlaşılmıştır.Davacı tarafça sunulan █████/2019 tarihli protokolde her iki tarafın karşılıklı olarak birbirlerini ibra ettikleri, davalının bu ibranamenin aksini yazılı delillerle ispat edemediği, bu haliyle protokolün her iki tarafı da bağladığı anlaşılarak ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.644,32.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 911,08.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 2.733,24.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde karar verildi....Başkan...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır