diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli tazminat davasına ilişkin detaylı gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli tazminat davasına ilişkin detaylı gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki süreç, Diyarbakırda meydana gelen maddi hasarlı bir trafik kazası sonucunda araçta oluşan değer kaybı ve araçtan mahrum kalma bedelinin tahsili amacıyla açılan tazminat davasını ele almaktadır; davacı taraf davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminat talebinde bulunurken, davalı sigorta şirketi daha önce hasar ve değer kaybı ödemeleri yaptığını ve bu nedenle başkaca sorumluluğu kalmadığını iddia ederek davanın reddini talep etmiş, yargılama sürecinde alınan bilirkişi raporuyla aracın onarım maliyeti ve kaza tarihindeki rayiç bedeli belirlenmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde .....sıralarında .....sevk ve idaresinde olan .....plakalı aracıyla Diyarbakır ili Yenişehir ilçesi Seyrantepe Silvan Caddesi Silvan istikametinde seyir halindeyken aniden ve sinyal vermeden şerit değiştiren .....sevk ve idaresinde olan .....plakalı araca, aracının ön kısmıyla arka kısmı ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin değer kaybına ilişkin hakkını tazmin için davalı Sigorta şirketine müracaat edildiğini ancak süresi uzlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak koşuluyla 10TL değer kaybının davalılar .....Sigorta AŞ ve .....müştereken ve müteselsilen, 10TL araçtan mahrum kalma bedelinin davalı .....kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz ile tahsiline ve müvekkiline ödenmesini, daha önce yapılmış olan ödemenin alacağımız tazminat miktardından mahsup edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini

talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket merkezi .....olduğundan dava yetkisiz mahkemede açıldığını, .....tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin müvekkili şirket ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olup davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin davacıya .....tarihinde 55.000-TL hasar ve .....tarihinde 25.055,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ve yapılan ödeme ile müvekkil şirketin sorumluluğu kalmadığını, yetki itirazımızın kabulü ile dosyanın yetkili istanbul anadolu mahkemelerine gönderilmesini, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddini, aksi halde işbu dilekçemizde izah ettiğimiz hususları dikkate alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER;

1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

2-Kaza tespit tutanağı; Kazanın .....günü saat: .....sıralarında, sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile Seyrantepe köprüsü istikametinden, Diyarbakır Silvan Devlet Karayolunu takiben Silvan İlçesi yönüne seyir halinde iken, kazanın meydana geldiği mevki ye geldiğinde, araç sürücülerinin beyanlarından ve dosya içeriğinden yapılan tespite göre sol şeritte İlelerken .....plakalı otomobil dava dışı yol üzerinde ilerleyen önündeki aracın ani fren yapması/yavaşlaması nedeni ile önündeki araca çarpmamak için aniden sinyal vermeden tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekille sağ şeritten, sol şeride doğru ani manevra yapması sonucu sağ şeritte gerisinde seyir halinde olan, .....yönetimindeki .....plakalı minibüsün şeridini kapattığı seyir güvenliğini tehlikeye düşürdüğü mesafenin yakın sürenin kısa olmaması nedeni ile .....plakalı minibüs sürücüsü .....aracının ön kısmı ile .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil arka kısmına çarpması ile kazanın meydana geldiği tespit edildiği anlaşılmıştır.

3-Sigorta Poliçesi

: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 120.000,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

4-Trafik ve Tramer kayıtları

: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

5-Hasar dosyası

: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin davacıya .....tarihinde 55.000-TL hasar ve .....tarihinde 25.055,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu aracın; .....adına kayıtlı, .....plakalı sayılı, .....model, ....., .....km'de, .....şase ve .....motor numaralı, .....cc silindir hacmine sahip, DİZEL yakıt sistemli, .....renkli, YOLCU NAKLİ-TİCARİ kullanım amaçlı bir araç olduğu, dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyetin, KDV dahil yedek parça bedeli 38.000 TL ve işçilik bedeli 28.000 TL olacak şekilde toplamda 66.000 TL olduğu, araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 945.000 TL bedel ile temin edilebileceği, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedeli 840.000 TL olduğu, dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 30.000 TL değer kaybı oluşacağı, aracın onarımı için gerekli sürenin 7 (yedi) iş günü olduğu, bakım ve amortisman giderlerinden yapılacak tasarrufun da dikkate alınması ile kaza tarihi itibarıyla dava konusu araca benzer nitelikte bir aracın 7 günlük net kiralama bedelinin KDV dahil 14.000,03 TL olacağı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

7-Mahkememizce Trafik Bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kusur raporu;.....günü .....plakalı araç ile .....plakalı aracın karışmış oldukları trafik kazasında .....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46 Maddesini ihlal ederek, aynı kanunun 56/1-a maddesi kuralları ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/G maddesinde yer alan asli kusurlardan Şeride Tecavüz Etme, kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz(%100) KUSURLU olduğu, .....Plakalı Minibüs Sürücüsü .....kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

8-Davacı vekilinin .....Tarihli dava değerini arttırım dilekçesi: Dava dilekçesinde 10,00 TL olarak talep edilen değer kaybı alacağını 4.945,00-TL olarak, 10,00-TL olan araç mahrumiyet bedeli olarak talep edine alacaklarını 14.000,03- TL arttırarak 18.945,03- TL'ye arttırdıkları anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-█████/2022 tarih,████████ E.-█████████ K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile ilerlerken .....plakalı otomobil dava dışı yol üzerinde ilerleyen önündeki aracın ani fren yapması/yavaşlaması nedeni ile önündeki araca çarpmamak için aniden sinyal vermeden tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekille sağ şeritten, sol şeride doğru ani manevra yapması sonucu sağ şeritte gerisinde seyir halinde olan, .....yönetimindeki .....plakalı minibüsün şeridini kapattığı seyir güvenliğini tehlikeye düşürdüğü mesafenin yakın sürenin kısa olmaması nedeni ile .....plakalı minibüs sürücüsü .....aracının ön kısmı ile .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil arka kısmına çarpması ile kazanın meydana geldiği tespit edildiği, olayın oluşuna ilişkin taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği ve oluşan bu kazada sürücü davalının KTK da belirlenen şeridinde ilerlememe ve şeride tecavüz etmesi nedeni ile tam kusurlu olduğu, davacının ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği, kaza nedeniyle davacı aracında 30.000 TL değer kaybı oluşacağı, aracın onarımı için gerekli sürenin 7 (yedi) iş günü olduğu, bakım ve amortisman giderlerinden yapılacak tasarrufun da dikkate alınması ile kaza tarihi itibarıyla dava konusu araca benzer nitelikte bir aracın 7 günlük net kiralama bedelinin KDV dahil 14.000,03 TL ikame araç bedeli olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan 25.055,00 TL değer kaybı ödemesinin bulunduğu, yapılan ödeme tenzil edildiğinde bakiye 4.945 TL istenebileceği ve sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı fakat ikame araç bedelinin teminat kapsamında kalmadığı anlaşılmakla davanın sigorta şirketi yönünden kısmen kabulü; davalı asilin ise haksız fiil hükümleri uyarınca değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olduğu anlaşılmakla tam kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği, başvuru tebliğine ilişkin evrakın bulunmadığı anlaşılmakla kısmi ödeme tarihinden itibaren faiz istenebileceği ve bu tarihin .....'e isabet ettiği, davalı asilin ise haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği anlaşılmakla haksız fiil tarihi itibari ile faize hükmedilmiş; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜ İLE;

A) Davacının değer kaybı tazminat talebi olan 4.945,00TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, alacağa tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile davalı .....Şirketi yönünden .....tarihinden itibaren, davalı .....yönünden ise .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

B) Davacının araç mahrumiyet bedeli olan 14.000,03TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine,

2- Kabul edilen bedel olan 18.945,03TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.294,13 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın ve 323,55TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 542,98 TL harcın davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 141,77TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 323,55‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.178,75‬‬TL harcın davalı sigorta şirketinin 307,76TL sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.415,50‬TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 1.413,97TL sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 18.945,03TL vekâlet ücretinin davalı sigorta şirketinin 4.945,00TL' sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim