Ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davasında icra takibi alacaklısının üst birliğine yöneltilen husumet ve taraf değişikliği talebinin Adana BAM tarafından değerlendirilmesi.
Özet: İcra takibine maruz kalan davacılar, haklarında başlatılan takibe dayanak belge altındaki imzaların sahte olduğunu ve bu nedenle borçlu olmadıklarını ileri sürerek menfi tespit davası açmış, ancak ilk derece mahkemesi, davanın icra takibi alacaklısı olan kooperatif yerine, onun üst birliği niteliğindeki farklı bir tüzel kişiliğe karşı açılması nedeniyle pasif husumet yokluğundan reddetmiştir; davacılar ise alt ve üst birlik ilişkisi sebebiyle taraf değişikliği taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini belirterek bu kararı istinaf etmiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
: █████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2021NUMARASI
: ... ESAS ... KARARDAVACILAR
: 1-...VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVANIN KONUSU
: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, müvekkil hakkında ....icra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan takipte, takibe dayanak belge altındaki imzaların müvekkillere ait olmaması ve kooperatif kayıtları da incelendiğinde müvekkillerin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, dava konusu takibin dayanağı senet üzerinde bulunan kooperatif adına atılan imzaların sahte olması ve asıl yetkililerin imzalarının bulunmamaları nedenleri ile müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, takip konusu belgenin davalı tarafından tanzim edilmiş bir belge olmakla, imzanın müvekkillere ait olmadığının davalı yanca bilindiği de dikkate alınarak takip tarihi dikkate alınarak, takip konusu miktarın %40'ı oranında, aksi takdirde %20'si oranında davalının müvekkiler lehine ayrı ayrı kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, imzaların tümünün aynı olduğu ve müvekkillere ait olmadığı açık bir şekilde görülmekle, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davalı vekili, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde icra dosyası alacaklısının ... Kooperatifi olduğunu, dosyada alacaklı sıfatına sahip olan ... Kooperatifinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu, dava açılırken husumetin ... Kooperatifine yöneltilmesi gerektiğini, davacı davasını müvekkil ... Kooperatifleri Birliği'ne açıldığını, ... Kooperatifleri Birliği'nin .... icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklı olmadığını belirterek, müvekkil birliği açısından husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile;" davanın .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olduğu, icra dosyası kapsamında yapılan incelemede takip alacaklısının farklı bir tüzel kişilik olan ....Koop.olduğu, borçlularının ..., ..., ..., ... olduğu, mahkememiz dosyasında davacıların ..., ..., ..., ... olduğu, davalının ise ....Koop.Birliği olduğu takip dosyası nedeni ile açılmış olan iş bu davada borçlu olunmadığının belirlenmesine ilişkin talebin takiple sıkı sıkıya bağlı olarak ancak takip alacaklısına yönetilmesi gerektiği bu yönü ile alacaklıdan farklı bir tüzel kişiliğe sahip davalının takip dosyası nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti davasında husumetin bulunmadığı ve her ne kadar davacı vekilince HMK.nın 124 mad.uyarınca taraf değişikliği talep edilmiş ise de taraftaki yanılgının maddi veya kabul edilebilir bir hatadan kaynaklanmadığı davalı olarak gösterilen tüzel kişiliğe takip alacaklısının üst birliği olması sıfatı ile davanın bu davalıya yönetilmiş olduğunun öne sürülmesinden anlaşılması nedeni ile tarafı değişikliği talebinin davalının açık muvafatanının da bulunmaması nedeni ile reddedilerek davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine" şeklinde karar verilmiştir.DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacılar vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; takip dosyasında her ne kadar ... Kooperatifi alacaklı olarak gösterilmiş ise de bu tüzel kişilik birliğin alt kooperatifi niteliğinde olduğunu, üst birlik niteliğinde olan ... Kooperatifleri Birliği ne karşı açılmış olmasında bir sakınca bulunmadığını, HMK 124. Maddesi gereğince taraf değişikliği taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.GEREKÇE :Dava, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.Davacılar tarafından, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında haklarında ilamsız icra takibine başlandığı, takibe dayanak teşkil eden belge altındaki imzaların kendilerine ait olmadığı, bu belge nedeniyle davalıya borçlarının bulunmadığı iddia edilerek, davalıya borçlu olunmadığının tespiti ve takibin iptali talep edilmiş, davalı ise, takip alacaklısının ... Kooperatifi olup, davada, davalı olarak taraf sıfatı bulunmadığından, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, pasif husumet yokluğu nediyle usulden reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır..... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında, alacaklının ... Kooperatifi olarak, borçluların ise ..., ..., ... ve ... olarak belirtildiği, takibin dayanağının ise, █████/2007 tarihli ... Kooperatifi'nin borç senedi olarak belirtildiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince, davanın, icra takibi nedeniyle açılmış menfi tespit davası olup, bu tür davaların takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu, davanın takip alacaklısına yöneltilmesi gerektiği, ancak takip alacaklısı ile davalının farklı bir tüzel kişiliğe sahip olmaları nedeniyle davalıya husumet yöneltilemeyeceği, taraftaki yanılgının ise maddi veya kabul edilebilir bir hatadan kaynaklanmadığı, davalının bu yönde muvafakatının bulunmadığı, bu nedenle HMK'nun 124. maddesinin de uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.İstinaf konusu uyuşmazlık, davalının taraf sıfatının bulunup bulunmadığı, bu doğrultuda HMK'nun 124/3 maddesi uyarınca davacıların taraf değişikliği imkanı bulunup bulunmadığı noktasındadır.6100 sayılı HMK’nun 124. maddesi gereğince, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.Davacılar tarafından, icra takibindeki alacaklının ... Kooperatifi olarak belirtildiği, taraflar arasındaki hukuki-ticari ilişki çerçevesinde daha önce yapılan ödemelere ilişkin makbuzların ise davalı tarafından düzenlendiği, davalının üst birlik olup, takip alacaklısı ve takibe dayanak teşkil eden belgede adı geçen ... Kooperatifi'ni temsil yetkisi bulunduğu, bu nedenle HMK.'nun 124. maddesi kapsamında, taraf değişikliğine yönelik taleplerinin kabulü gerektiği iddia edildiğinden, taraflar arasındaki ilişkinin ve pasif husumet ehliyetinin belirlenmesi için, takibe dayanak teşkil eden ilgili borç senedi, sözleşme ve varsa ödeme belgeleri ile davalı Kooperatifler Birliğine ait Ana sözleşme de dosyaya celbedilerek, borç senedinde ve diğer belgelerde alacaklı sıfatının kime ait olduğunun değerlendirilerek, davacı tarafından, davanın takip alacaklısı ... Kooperatifi yerine, davalı ... Kooperatifler Birliği'ne yöneltilmiş olmasının, HMK.'nun 124. maddesi kapsamında kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıp dayanmadığının belirlenerek, oluşacak sonuca göre davacıların, taraf değişikliğine yönelik talepleri hususunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı olmuştur.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin, belirtilen eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iade edilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)- Davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,2)-....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3)-Dava dosyanın yeniden yargılama için ....Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacılara İADESİNE,5)-Davacılar tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,8)-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde karar verildi.Başkane-imzalıdırÜyee-imzalıdırÜyee-imzalıdırKatipe-imzalıdır