İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, Türkiyeden Libyaya deniz yoluyla taşınan laminat panel yükünün zift hasarı sonucu imhası nedeniyle açılan tazminat davası ve tarafların sorumluluk, Incoterms, zamanaşımı ile İngiliz hukuku yetki itirazları.
Özet: Bu tazminat davası, Türkiyeden Libyaya yapılan uluslararası deniz taşımacılığı sırasında geminin arıza yapıp İtalyaya yönlendirilmesi sonucu zift benzeri maddeyle hasarlanan laminat ve PVC panel yüklerinin İtalyan otoritelerce imha edilmesi üzerine davacı satıcının, yük bedeli, navlun ve demuraj zararlarının davalılardan tahsilini talep etmesiyle açılmıştır; davalılar ise davacının CFR teslim şekli nedeniyle hukuki menfaati olmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, bir davalının husumet ehliyeti bulunmadığını ve konşimento şartları uyarınca uyuşmazlığın İngiliz hukuku ile Londra mahkemelerinde çözülmesi gerektiğini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ve Tic. A.Ş.'nin ..., ... ve laminat parke üretiminde hem ülkemizde, hem de dünyada önde gelen şirketlerden biri olup, ürettiği ürünleri dünyanın bir çok noktasına ihraç ettiğini, müvekkilinin 1734 paket ... ve 2480 paket PVCLAM panel panelin CFR Libya şeklinde satışı için Libya'da kurulu ... isimli şirketle anlaştığını, Libya'ya ihraç edilecek bu emtiaların Misurata/Libyaya nakliyesi için de müvekkilinin davalı ... A.Ş ile anlaştığını, bu çerçevede satışa konu emtianın bir kısmını oluşturan ... Panel cinsi yük ... Lojistik'in ... ve ... numaralı konşimentoları tahtında Misurata/Libyaya gönderilmek üzere 60 adet konteynere yüklendiğini, ... Lojistik, söz konusu taşıma işinin fiilen gerçekleştirilmesi için davalı ... A.Ş ve davalı ... ile anlaştığını ve bu anlaşmaya istinaden yükü taşıyan konteynerlerin Misurata/Libyaya taşınması için ...'nin ...-... ve ...-... numaralı konşimentoları düzenlediğini, yükün içinde bulunduğu konteynerlerlerin ... ... ... isimli gemiye yüklendiğini, ancak geminin Misurata/Libya'ya varamadan yaşadığı arıza nedeniyle İtalya'nın güneyinde yer alan ...'na yanaştırıldığının iddia edildiğini, geminin yanaştırıldığı ... Limanı'ndaki otoritelerce gerçekleştirilen kontrollerde yükün bir kısmının yüklenmiş olduğu ..., ... ve ... numaralı konteynerlerin ve içerisindeki emtianın gemide taşındığı esnada zift benzeri bir madde ile hasarlandığı tespit edildiğini, ... Limanı'ndaki otoriteler zayi olan bu yüklerin re'sen imha edilmesine karar verdiğini ve yükler İtalya'da imha edildiğini, söz konusu 3 konteynerde yer alan yüklerin imha edilmesi ve bu emtiaları müvekkilinin Libya'daki alıcısına teslim edilememiş olması neticesinde yük bedeli ve yüke ilişkin ödenen navlun zararlarının yanı sıra, tahliye limanı Misurata'da demuraj oluşmasına sebep olduğunu, bu çerçevede, ... numaralı konteynerler içerisindeki yüklerin zayi olması neticesinde uğranılan zararlar aşağıdaki şekilde olup, bu zararların tazmininden davalılar ... Lojistik ve ... müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca uygulanan bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte 33.558 EUR zayi olan yük bedeli, 6.540 USD zayi olan yükün navlun bedeli, 20.000 USD demuraj bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama masrafları ile ücret-i vekaletin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Satıcı konumunda bulunan davacının taşıma konusu emtiayı "CFR" telim şekli ile sattığını, CFR teslim şeklinde mallar geminin küpeştesini aştığı andan itibaren yarar ve hasar alıcıya geçtiğini, bu aşamadan sonra mal bedelini tahsil eden satıcının herhangi bir zararı kalmadığını, iddia edilen hasar seyrüsefer sırasında gerçekleştiği için huzurdaki davayı açmasında herhangi bir hukuki menfaatinin bulunmadığını, davanın TTK md. 1188 kapsamında hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, ayrıca TTK'nın 1246. Maddesi uyarınca dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının ...'ne kendi adına doğrudan/ asaleten, ...'ye izafeten husumet yönelttiğini, dosyada mübrez ... ve ... numaralı konişmentolardan açıkça ... taşımanın Gemlik / Gemport limanından Libya/Misuraya limanına deniz yolu ile taşımasını üstlendiğini, davalı ... A.Ş konişmentoları düzenleyen yükün çıkış yeri acentesi olduğunu, bu nedenle davalı ... adına doğrudan asaleten husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, dolayısıyla davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının davasına dayanak olarak göstermiş olduğu ... ve ... konişmentolarda taşıma sözleşmesinin bir tarafı İsviçre merkezli ... olduğunu, ... tarafından tarafından düzenlenen ve taşıma sözleşmesi şartlarının yer aldığı dosyada mübrez konişmentonun 10. maddesi ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanacak uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yetkili mahkeme Londra Yüksek Mahkemeleri ve uygulanacak hukuk İngiliz hukuku olarak belirlendiğini, taşımanın yapıldığı gemi yabancı bayraklı gemiler olup, taşıma konusu yükler Gemlik'ten Libya'ya taşındığını, MÖHUK gereğince yabancılık unsuru taşıyan taşımada, konişmento hükümlerinde yer alan yetki anlaşmasının uygulanması gerektiğini, işbu davada diğer davalı ... Lojistik A.Ş, davacı ile akdetmiş olduğu navlun sözleşmesinin taşıtanı davacıya ait yüklerin ... ve ... no.lu ana konişmentolar tahtında ... unvanlı deniz taşıyanı tarafından Gemlik'ten Misurata'ya fiilen taşınması için alt navlun sözleşmesi aktederek yükleme talimatı verdiğini, dolayısıyla davacı ile ne ...'nın ne de müvekkili şirketin hukuki ilişkisi bulunmadığını, ana konişmentolar tahtında yükleten hanesinde de diğer davalı ... Lojistik A.Ş'nin yer aldığını, davacının bu noktada tek muhatabının diğer davalı ... Lojistik olduğunu, davacı geminin yaşadığı arıza sebebiyle taşıma konusu emtianın hasarlandığını ve zarara uğradığını iddia etmekteyse de, arıza olarak nitelendirilebilecek bir olguyu ispat edemediği gibi zararını ve olguyla zarar arasındaki nedensellik bağını da ispat edemediğini, davacı 33.558 EUR tutarında zayi olan yük bedeli, 6.540 USD zayi olan yükün navlun bedeli ve 20.000 USD tutarında demuraj bedeli talebinde bulunmaktaysa da; bu talep tutarlarının dayanağının ne olduğu, nasıl hesaplandığı belirsiz olduğundan, fahiş tutarlar olup olmadığı yönünde dahi değerlendirme yapılamadığını, davacının dava konusu iddialarını ve zararını ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğine yönelik itirazımız saklı kalmak ve aksi hiçbir şekilde ikrar teşkil etmemek üzere, taşımanın gerçekleştirildiği "... ..." gemisi denize, yüke ve yola elverişli bir gemi olduğunu, iddia konusu hasara ilişkin atfı kabil hiçbir kusuru bulunmayan davalı ... ve müvekkil şirket yönünden yük zayi bedeli ve navlun iadesi talepli davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, demuraj "kusura bağlı olmaksızın" taşıyanın hukuken kazandığı bir bedel olduğundan ... veya müvekkili şirketten demuraj talebinde bulunulması mümkün olmadığını, müvekkili tarafından bu taşıma işiyle ilgili diğer davalı ... Lojistik A.Ş'ye demuraj bedeli yansıtılmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Dava; gemiyle taşınan yükün taşıma sırasında kısmen zayi olması nedeniyle davacı satıcı / taşıtanın uğradığı zararların davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Davalı ... A.Ş vekili, müvekkilinin dava konusu taşımaya ilişkin ... ve ... no.lu konişmentoları ... adına acente sıfatıyla düzenlediğini, bu nedenle kendisine asaleten husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek, davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava dosyasında mübrez taşıma belgeleri incelendiğinde, ... Ve Tic. A.Ş.'nin 1734 paket ... ve 2480 paket PVCLAM panel panelin CFR teslim şeklinde satışı konusunda Libya'da kurulu ... isimli şirketle anlaştığı, emtiaların Misurata/Libyaya nakliyesini ... A.Ş'nin üstlendiği, bu çerçevede satışa konu emtianın ... Lojistik'in düzenlediği ... ve ... numaralı konşimentoları tahtında Misurata/Libyaya gönderilmek üzere 60 adet konteynere yüklendiği, ... Lojistik'in söz konusu taşıma işinin fiilen gerçekleştirilmesi için ... ile anlaştığı, dosyada mübrez ... ve ... numaralı konişmentoların ...'ya izafeten acentesi sıfatıyla davalı ... A.Ş tarafından düzenlendiği, görülmüştür. Bu durumda davalı ... A.Ş.'nin somut taşıma ilişkisinde fiili taşıyanın Türkiye acentesi olarak hareket ettiği hareket ettiği anlaşılmaktadır.TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir. TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin, acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır.Somut olayda davalının taşıyanın acentesi sıfatıyla hareket ettiği sabittir. TTK'nın yukarıda anılan hükümleri gereğince, taşıyanın acentesi olan davalı ... A.Ş.'ye karşı doğrudan dava yöneltilmesi mümkün olmadığından, bu doğrultuda davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Dosyanın tefrik edilmesi aşamasında harç alınmadığından 615,40.-TL başvurma, 615,40.-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davalı vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır