İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari satıştan kaynaklanan alacak davasında, ürün iadesi bedeli tahsili ve teminat senetlerinin durumu hakkındaki iddia ve savunmalar bilirkişi incelemeleriyle değerlendirilmiştir.
Özet: Davacı, ticari işletmesini kapatması üzerine davalıdan aldığı ürünleri iade ettiğini ve 396.324,47 TL tutarındaki ürün bedelinin tarafına ödenmesini, ayrıca teminat olarak verdiğini belirttiği 238.500,00 TL tutarındaki senetlerin iptalini talep ederken; davalı, malların iade edilmediğini, iade faturalarının usulsüz olduğunu ve senetlerin teminat değil borç senedi olduğunu savunmuştur; yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda davacı ticari defterlerinde iade faturalarının kayıtlı olduğu ve davalının davacıya 301.381,31 TL borçlu göründüğü tespit edilmiş, davalı defterlerinin incelenmesiyle ise 252.000,00 TL tutarındaki protestolu senetlerin teminat senedi olmadığı ancak davalı defterlerinde de davacı lehine alacak kayıtları bulunduğu belirlenmiştir.
T.C.
İSTANBUL12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2021KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirketten muhtelif ürünler satın aldığını, işletmesini kapatma kararı alınca davalı şirketin yetkilisiyle görüştüğünü, görüşmede ürünlerin davalıya iade edilmesi ve ürünlerin bedelinin müvekkiline geri verilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin davalı şirketten aldığı ürünleri iade ettiğini ancak davalının aralarındaki anlaşmaya uymadığını, ürünlerin █████/2018 tarihinde ...plakalı araç ile davalıya gönderildiğini, davalının malları teslim aldığını ancak müvekkiline iade olunan malların bedelini ödemediğini, müvekkilinin davalıya 16.11.2018 tarihli ... ile ... nolu 35.412,71 tutarında, ... - ... nolu 28.238,68 TL tutarında, ... - ... nolu 29.633,52 TL tutarında, ... nolu 71.286,48 TL tutarında, ... ile ... nolu 45.582,12 TL tutarında, ... ile ... nolu 51.927,00 TL tutarında, ... nolu 8.153,46 TL tutarında, ... ile ... nolu 40.424,40 TL tutarında, ... ile ... nolu 39.105,19 TL tutarında ve ... - ... nolu 46.560,90 TL tutarında iade faturalarını ... Şubesi aracılığıyla 20.12.2018 tarihinde gönderdiğini, ürünlerin toplam bedeli 396.324,47 TL tutarında olduğunu, ayrıca müvekkilinin davalıdan alıp iade ettiği mallara karşılık toplam meblağı 238.500,00 TL'yi bulan 22 adet teminat senedi verdiğini, malları davalıya iade ettiği için müvekkilinin senetlerden kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL iade edilen ürünlerin bedelinin █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, davalının taşınır, taşınmaz malları ve 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından alınan malların müvekkili şirkete iade edildiği iddiasında bulunulduğunu fakat malların iade edildiğine dair herhangi bir delil veya dayanak belge sunulmadığını, iade faturasının tanzimi öncesinde geçerli bir ticari ilişkiye ve buna dayanak faturaya bağlı olduğundan özellikle dikkat edilmesi gereken hususun iade faturasında iade edilen malın birim fiyatının satıcının tanzim ve alıcıya teslim ettiği faturada belirtilen birim fiyatla aynı olması gerektiğini zira satın alınan bir malın farklı bir bedelle iade edilmesinin mümkün olmadığını, böyle bir durumda iadeden değil yeni bir sözleşmesel ilişkiden bahsedileceğini, iade faturasının toplam tutarının ancak asıl ticari ilişkide mevcut olan toplam satış tutarında olabileceğini, davacı tarafından sayın mahkemeye sunulan iade faturaları incelendiğinde müvekkili şirket tarafından tanzim edilen fatura içeriğiyle uyuşmadığı görüleceğini, zira müvekkili şirket malların satışında davacıya İskonto uyguladığını buna göre fatura tanzim ettiğini, buna rağmen davacı tarafından düzenlenen iade faturalarında söz konusu husus dikkate alınmayarak açıkça kötüniyetli davranıldığını, davanın reddine, yargılama harç ve masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.Dosyamıza getirtilen İstanbul XX. İcra Müdürlüğünün XXX Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam XXX-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu █████/2022 tarihli raporunda özetle;"- Davacı ticari defterlerinde davaya konu iade faturalarının kayıtlı olduğu,- Davaya konu senetlerin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,- Davacı ticari defterlerine göre davacının 2018 yılı sonu itibari ile davalıdan 301.381,31 TL alacaklı olduğu," şeklinde görüş bildirdiği görüldü.Mahkememizin █████/2023 tarihli duruşma zaptının 2 nolu ara kararı gereğince davalı tarafın ticari defterlerinin incelenerek rapor tanzimi hususunda dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan █████/2023 tarihli raporda özetle;"- Davacının davalıya verdiği ve tamamının karşılıksız çıktığı protesto olduğu 252.000,00 TL. tutarlı 25 adet senetlerin iddia edildiği gibi teminat senetleri olmadığı, davalı ticari defterlerinde davacı lehine alacak kayıtları bulunduğu, karşılıksız çıktıktan sonra da davacı aleyhine borç kayıtlarının yapılmış olduğu, söz konusu senetlerin bilirkişi raporuna göre davacı kayıtlarında ise bulunmadığı,- Davacının iade eti ünlere ilişkin 396.324,47 TL. tutarlı 10 adet iade faturaları arasında; Yukarda detayları açıklandığı Üzere 161.318,72 TL. tutarlı 3 adet faturanın davalı kayıtlarına alınmamış olduğu,- Davalı ... Ltd.Şti.'nin davacı ...'ye 396.324,47 TL. tutarda bir borcunun bulunmadığı, Davalının yapılan yasal ticari defterleri kayıtları ve oluşan muavin defteri hesap hareketlerine göre, davalının, davacıdan 60.474,88 TL. alacağının bulunduğu" şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi hususunda dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan █████/2024 tarihli ek raporda özetle;"- Dosya kapsamında görülen davacıya ilişkin Bilirkişi raporuna alınmış muavin defterinde; davalı tarafından düzenlenmiş ve 2018 yılının ilk 6 aylık dönemine ilişkin 232.201,30 TL toplam tutarlı 19 adet faturanın davacının ticari defterlerinde kayıt görmemiş oldukları,- Davalıya emtia karşılığı verilmiş ve karşılıksız çıkmış senetlerin davacı ticari defterlerinde; kayıt görmemiş oldukları, yine söz konusu senetlerin protesto masraflarının da kayıt görmemiş oldukları,- Davacı ve davalı tarafların 01.01.2018 Devir-açılış bakiyelerinin de örtüşmediği, tespiti için 2018 yılı öncesi dönem/dönemlerin de incelenmesinin gerekeceği, ( Davacının incelemesi 2018 dönemi için yapıldığından , davalının da 2018 dönemi incelenmişti. )- Davalı ... Ltd. Şti.'nin yerinde ve iki ayrı zamanda ticari defterleri üzerinde yaptığım incelemeler ve değerlendirmelerim sonucunda ; davalı yetkilisi tarafından yapılan açıklamaya göre iade faturalarının iskontosuz olarak düzenlendikleri, ayrıca yine yetkili tarafından yapılan açıklanan sebeplere göre, aşağıda gösterilen davacının 3 adet iade faturalarının davalının ticari defterlerinde kayıt görmemiş oldukları tespit edilmiştir.51.927,05 TL. 16.11.2018/...-... nolu fatura ve iade malların gelmediği (açıklamalı)39.105,19 TL. 16.11.2018/... nolu fatura ve iade malların gelmediği (açıklamalı )71.286,48 11. 16.112018/... nolu faturanın sonradan iptal edilmek üzere kamyonda Belge bulunması için geçici düzenlenmiş fat. (mükerrer olduğu Açıklamalı ) toplam 162.318,72-TL (davalı ticari defterlerinde kayıt görmemiş)Söz konusu üç adet faturanın, Sayın Mahkemenin takdirlerinde ve yukarıda açıklandığı gibi kabul edilmesi halinde, Davalının borcunun bulunmadığı 60.474,88 TL. Alacağının bulunduğu ; Kanaatim hasıl olmuştur." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, faturalar, belediye ve vergi dairesi cevapları ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davacının taraflar arasında yapılan sözleşme gereği davalıdan sipariş edilen, teslim alınan ve bedeli ödenen ürünlerin davalıya iadesi üzerine ödenen bedellerin tazminine ilişkin olduğu, davacı ile davalı arasında tekstil ürünlerinin satın alınmasına ilişkin ticari ilişki oluştuğu, bu amaçla davalı tarafça davacıya anlaşma uyarınca tekstil ürünlerinin gönderildiği ancak davacıya teslim edilen ürünlerin daha sonra davalıya iade edildiği, taraflar arasında kararlaştırılan ticari ilişki bedelinin davalıya ödendiği, ödenen toplam bedelin bilirkişi raporu ve fatura ile belgelerine yansıdığı üzere 396.324,47 TL iade faturasının düzenlendiği, mahkememizce davacının iddia ve savunmaları uyarınca davanın tam ispat edilememesi üzerine davacının yemin deliline dayanması dolayısıyla yemin delilinin hatırlatıldığı ve davacının yemin deliline dayandığı bunun üzerine davacıya meşruhatlı davetiye çıkarıldığı, davalı şirket sahibi █████/2024 tarihli duruşmaya gelerek '' davacıya iç giyim pijamaları sattım. Hepsini gönderdim davacıya. Karşılığında senetler aldım.400 küsür bin liralık bir iş yaptık. Parayı alamadım. Senetleri ödeme tarihi gelmesine rağmen senetlerin bedeli bana ödenmedi. Kararlaştırılan satım bedeli de bana ödenmedi. Bu mallar geri bana iade edildi. Eksikleri iade edilen mallarda eksiklikler vardı. Yaklaşık 1.5 yıl sonra mallar bana iade edildiğinde sezon farkından dolayı ayrıca zararım oluştu. Senetleri üçüncü kişilere ben ciro ettim. Senetlerin karşılığı ödenmeyince şirketimin itibarı için ben ödedim. Bu senetlerden 2 tanesini tahsil edebildim. Diğerlerini tahsil edemedim. İade faturalarını ticari defterlerime işlettim. Davacı taraf anlaşmamız uyarınca edimlerini yerine getirmemiştir. İade edilen mallardan yanlış hatırlamıyorsam 30 küsür bin liralık mal eksiği de vardı. ” şeklinde yemin ettiği, davalı şirket temsilcisinin yeminle kabul ettiği sürece taraflar arasındaki ticari ilişkinin sabit olduğu, iade edilmeyen mal bedelinin 30.000,00 TL kadar olduğunun davalı tarafça kabul edildiği dolayısıyla taraflar arasındaki somut uyuşmazlıkta davalı tarafça ödenmeyen miktarın 366.324,47 TL olduğu, ancak davacının 10.000,00 TL üzerinden kısmi davasının açması nedeniyle mahkememizce bu miktarın kabul edildiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;1-Davacının davasının kabulüne, 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,3-Alınması gerekli 683,10-TL karar ve ilam harcından 170,78-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 504,32-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 238,58-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 3.310,50-TL masraf olmak üzere toplam 3.549,08-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,7-1.320,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,Dair, miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025Katip ...E-İmzalıdırHakim ...E-İmzalıdır