Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satılan araçlar üzerindeki hacizlerin kaldırılması ve istihkakın tespiti davasına dair gerekçeli kararı.
Özet: Bir araç satış şirketi, mülkiyeti muhafaza kaydıyla gerçekleştirdiği araç satışlarında, alıcının borçlarını ödememesi nedeniyle doğan sözleşmeden dönme hakkı kapsamında, üçüncü kişilerce alıcı adına konulan hacizlerin kaldırılmasını ve araçların takyidatlardan arındırılmış bir şekilde kendi adına tescil ve teslimini talep etmiştir; mahkeme, bu istemin hukuki niteliğini değerlendirerek, her ne kadar tespit davası olarak açılsa da aslında bir istihkak davası olduğuna hükmetmiş ve görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla Türk Ticaret Kanununun ticari davalar hakkındaki ilgili maddelerini incelemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO
: 2025/
KARAR NO
: 2025/
BAŞKAN
:
ÜYE
:
ÜYE
:
KATİP
:
DAVACI
:
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 1-
VEKİLİ
: Av.
DAVALILAR
:2-
:3-
: 4-
: 5-
: 6-
DAVA
: Tespit
DAVA TARİHİ
: █████/2025
KARAR TARİHİ
: █████/2025
KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA
:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri şirketin ... Bölgesinde ... bayisi olarak sıfır ve 2.el ticari araç alım-satım işi ile iştigal etmekte olduğunu, ... 3. Noterliğince düzenlenen 13.03.2024 tarihli mülkiyeti muhafaza kayıtlı araç satış sözleşmelerinden de anlaşılacağı üzere; ... yevmiye numaralı sözleşme ile davacı müvekkillerinin ... plakalı aracın, ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... plakalı aracın, ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... plakalı aracın, ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... plakalı aracın ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... plakalı aracın 19.03.2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşme ile ... plakalı aracın maliki olup maliki olduğunu araçların mülkiyetini alıcı taraf bedelin tamamı ödeninceye kadar muhafaza edecek şekilde alıcı taraf ile arasında satış sözleşmesi düzenlendiğini, taraflarca akdedilen sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca ''bu sözleşmede belirtilen borç taksitlerinden herhangi biri gününde ödenmediği takdirde, taşıtın mülkiyetinin geri istenme veya satışın feshetme hakkının doğduğunu taraflar kabul eder'' şeklinde kararlaştırıldığını, satıcı müvekkillerinin, anlatılanlar doğrultusunda ve sözleşmeden dönme hakkı kapsamında plakalı araçların takyidatlardan ari ve temiz olarak müvekkilleri adına tescil ve teslimini talep etme zarureti doğduğunu, dava dilekçesinde belirtilen icra müdürlükleri tarafından yürütülen icra takipleri sonucu davacı müvekkile ait ... plakalı araçların üzerine konulan hacizlerin sözleşmeden dönme sebebi ile kaldırılmasına, Kötüniyetli alacaklıların %15 oranında tazminata mahkum edilmesini, ... plakalı araçların takyidatlardan ari ve temiz olarak müvekkil adına tescil ve teslimini, taraflarına bildirilen fakat bilgileri bulunmayan icra dosya alacaklarının davaya dahil edilmesini ile Satış işlemlerinin özellikle ... 4.Genel İcra Dairesi'nin ██████████e. Ve ... 3.Genel İcra Dairesi'nin 2024/... e.sayılı dosyalarının tedbiren durdurulmasını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER
:
Dava dilekçesi, görevsizlik kararı, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, araç mülkiyetinin tespiti ve araçlar üzerine konulan haciz ve 6183 sayılı yasa uyarınca konulan hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.Davanın açıldığı ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından TTK4/1 maddesi uyarınca görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.Davada görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın hukuki nitelendirilmesi doğru yapılması gerekmektedir.Davadaki istem hernekadar mülkiyeti muhafaza kaydıyla davalı ... Çiftliği..Ltd Şti ye satılan araçların mülkiyetinin tespiti ve araçlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılarak, hacizlerden ari olarak teslimi talebini içeriyorsa da aslında dava istihkak davasıdır. Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde mutlak ticari davalar: [(1) Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: █████/2012-6335 S.K./1. m.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: █████/2012 - 6335 s. K. 1. m.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır] şeklinde düzenlenmiştir. Bunun yanında, TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanununun havale hakkındaki 457 - 462 ve vedia hakkındaki 463 - 482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispî nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Somut olayda uyuşmazlık, özel hukuk hükümlerine tabi olup, davalı idare (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) tacir olmadığı gibi, yargılamaya konu olan davada Ticaret Kanununda belirtilen mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Sonuç olarak 6102 sayılı TTK'nın 4, 5 ve 11.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeler nazara alındığında taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmakla davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi değil Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir (emsal ... BAM 3.HD 2024/ esas-2024/ kararı). Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Bu nedenle mahkememizin görevsizliğine ve HMK 114 ve 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,, istinaf edilmeksizin kesinleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararın karşısında, olumsuz görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından aşağıdaki şekilde, görevsizlik kararı verilerek, HMK’nın 21. ve 22. maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için derhal dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine dair karar vermek gerekmiştir.Davanın konusu olan araçların satılması halinde telafisi güç ve imkansız zararlar doğabileceğinden ve dosyadaki delil durumuna göre davacının haklılığı konusunda yaklaşık ıspat koşulları sağlandığından dava konusu araçların toplam satış bedeli olan 4.529.000 TL'nin %25 si oranında (1.113.250,00 TL) teminat yatırıldığında ... 4.Genel İcra Dairesinin 2024/... ve ... 3.Genel İcra Dairesinin 2024/... esas numaralı icra dosyalarındaki takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN görevli olduğuna,
2-... Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından MAHKEMEMİZ KARARININ KESİNLEŞMESİ HALİNDE Yargı Yeri Uyuşmazlığı sebebiyle merci tayini için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. İstinaf Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça 1.113.250,00 TL teminat yatırıldığında ... 4.Genel İcra Dairesinin 2024/... ve ... 3.Genel İcra Dairesinin 2024/... esas numaralı icra dosyalarındaki takibin tedbiren durdurulmasına,
4-HMK'nın 331.maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025
Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!