Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, franchise sözleşmesinden kaynaklanan edim ihlalleri ve haksız fesih iddiasıyla açılan tazminat davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, davacıların, davalı ile imzaladıkları franchise sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebini konu almaktadır. Davacılar, Ağustos 2022de bir franchise anlaşması için ödeme yapmalarına rağmen, davalının ihmalleri nedeniyle sözleşmenin Aralık 2022de farklı bir marka üzerinden imzalandığını ve davalının sözleşme kapsamındaki edimlerini başlangıçtan itibaren eksiksiz yerine getirmediğini iddia etmektedirler. Toplam 1.190.000 TL ödeme yapmalarına rağmen, ticari faaliyet başladıktan sonra da davalının yükümlülüklerini aksattığını ve nihayetinde sözleşmeyi haksız yere feshettiğini belirterek, zararlarının tazminini talep etmektedirler. Davalı taraf ise davaya ilişkin herhangi bir savunma sunmamıştır.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACILAR
:1-2-VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA VE SAVUNMA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkilleri ile davalı taraf arasında █████/2022 tarihli ''... ... SÖZLEŞMESİ'' imzalandığını, ilgili sözleşmeye istinaden davalı tarafça .../...'da bulunan ... numaralı bağımsız bölüm dava dışı üçüncü şahıstan kiralanarak müvekkiline alt kiraya verildiğini, müvekkili mecurda alt kiracı sıfatına haiz olduğunu, ilgili franchise sözleşmesi kapsamındaki edim yükümlülükleri sözleşme başlangıcından itibaren davalı tarafça eksiksiz ve tam bir şekilde yerine getirilmediğini, davalı tarafından tamamen kötü niyetli ve haksız bir şekilde ilgili sözleşme ... 24. Noterliği'nin █████/2023 tarih, yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, davalı taraf ile müvekkilleri arasında imzalanan █████/2022 tarihli ... Sözleşmesi, taraflar arasında Ağustos 2022 yılında anlaşma yapıldığını, müvekkilleri tarafından franchise bedeline ilişkin olarak Ağustos ayında ödeme/ödemeler yapılmasına rağmen somut gerçeklikte taraflar arasında █████/2022 tarihinde değil davalının kusur ve ihmallerinden kaynaklı gecikmeler neticesinde 2022 yılı Aralık ayında imzalanabildiğini, davalı taraf ile müvekkili arasında '... ...' markası üzerinden franchise hususunda Ağustos ayında anlaşma sağlandığını, ilgili sözleşme hükümleri üzerinde mutabakata varıldığını müvekkilleri tarafından somut gerçeklikte '... ...' markası üzerinden alınacak franchise düşüncesiyle '... ... franchise bedeli açıklamalarıyla franchise bedeli ile 6 (altı) aylık kira bedeline (mağaza kira bedeli) ilişkin olarak davalıya 1.187.500,00-TL banka aracılığıyla ve 2.500,00-TL elden olmak üzere toplamda 1.190.000,00-TL ödendiğini, müvekkilleri tarafından ödemeler Ağustos ve Eylül ayı başlarında '... ...' düşüncesiyle (taraflar arasında Ağustos ayında mütabakata varılan husus ... ... markasıyla franchise verilmesi/alınmasıdır) yapılmış olmasına rağmen müvekkili, davalının kusur ve ihmalleriyle Aralık 2022 tarihine uzayan sözleşme imzalanması aşamasında yani Aralık ayında davalı şirket yetkilisinin ... ... olarak değil de sizlere yeni kurduğumuz marka olan ... üzerinden ... vereceklerini, ... markasının ürünleri de en az ... ... MARKASI ürünlerimiz kadar kaliteli olduğunu, davalının bu yöndeki taahhütlerine güven duygusu içerisinde hareket etmesi ve franchise bedeli ödemelerini çok önceden yapmış olması sebebiyle ilgili franchise sözleşmesi akdedildiğini, müvekkillerinin ticari faaliyete başladığı sırada ve sonrasında sözleşme gereği edim yükümlülüklerinin yerine getirilmediği, beyanla davanın kabulünü talep etmiştir. Davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.DELİLLER
:Dava dilekçesi, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Eldeki dava Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasıdır.Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde;(1) Her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: █████/2012-6335 S.K./1. m.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;,a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580. maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: █████/2012 - 6335 s. K. 1. m.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır] şeklinde düzenlenmiştir. Bunun yanında, TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanununun havale hakkındaki 457 - 462 ve vedia hakkındaki 463 - 482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispî nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.O halde somut olayda yukarıdaki açıklamalar ışığında, görülen davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, mahkememizce davalı tarafın tacir olup olmadığının tespiti açısından ilgili yerlere müzekkereler yazıldığı, vergi dairesinden gelen yazı cevabında davalının 2023 yılı dönem içinde satın alınan emtia ile dönem içinde elde edilen hasılat tutarları noktasında tacir olma hadlerinin altında kaldığı (2023 yılı itibari ile satın alınan emtia 890.000,00 TL, satış tutarı 1.270.000,00 TL nin üstünde olanların tacir olarak kabul edileceği, davalının 2023 yılı satın alınan emtia bedelinin 311.635,69 TL, dönem içi elde edilen hasılat bedelinin 546.719,72 TL olduğu anlaşılmakla tacir olma sınırların altında kaldığı) , bu itibarla davalının tacir sayılamayacağı ve dolayısı ile huzurdaki davanın nispi ticari dava olarak da görülemeyeceği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve HMK 114 ve 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, dosyanın görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın görev, dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,2-HMKnun 20 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine,3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır