Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin menfi tespit davasında, kıymetli evrak ve teminat mektubu kaynaklı borçta avalist davacının borçluluğunun değerlendirilmesi.
Özet: Avalist sıfatıyla senede imza atan davacı, kredi borcunun ödenmesiyle teminat senedinin bedelsiz kaldığını ve kötü niyetle takibe konulduğunu ileri sürerek aleyhindeki icra takibi nedeniyle davalı bankaya borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; ancak davalı bankanın davacının avalist olduğunu ve borcunu ispat etmesi gerektiğini savunması üzerine yapılan yargılama ve aldırılan bilirkişi raporlarında, davacının müşterek borçlu müteselsil kefil ve avalist sıfatıyla imzaladığı bono ve kredi kapsamında kullandırılan teminat mektubu tazmin bedeli ile komisyonlar dahil toplam 506.939,66 TLlik alacak yönünden davalı bankaya borçlu olduğu tespit edilmiştir.
ESAS NO
: 2023/KARAR NO
: 2025/BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle, davalı tarafından müvekkili aleyhine ... 18.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, takibe konu senetteki imzanın müvekkiline ait olduğunu ancak bedelsiz senedin sonradan doldurularak icra takibine konulduğu, müvekkilinin şirket müdürü olduğu dönemlerde kullandırılan kredilerinin tamamının ödendiğini, icra takibine konulan senedin teminat senedi olarak verilmiş olabileceğini ancak kredilerin ödenmesi nedeniyle senedin bedelsiz kaldığını, kötü niyetli olarak senedin takibe konulduğunu belirterek, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi nedendiyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, takibe konu edilen senette davacının aval veren sıfatında olduğunu, davacının takibe konu senetteki imzayı kabul edip yanlızca borca itiraz ettiğini, borçlarını ödediğini yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini belirterek hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.KANITLAR
:İcra dosyası,KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava ;... 18.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında davacının avalist olduğu takibe konu senetten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. ... 18.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında, davalı alacaklı tarafından █████/2010 tanzim tarihli, █████/2018 vade tarihli, 1.000.000 TL bedelli bonoya istinaden 425.500,00 TL teminat mektubu bedeli,13.403,30 TL ödenmeyen mektup komisyonları,2.153,18 TL noter ve dava masrafları, 65.883,18 TL tahakkuk ettirilmemiş gecikme tazminatı toplamı 506.939,66 TL'nin tahsili amacıyla davacı borçlu ve ... Otomosyon...AŞ, ... Elektrik...Ltd.Şti., ... ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı, takip dayanağı bononun davalı ... Bankası AŞ emrine düzenlendiği, 1.000.000 TL bedelli olup ... Elektronik...Ltd.Şti.nin asıl borçlu, ... Otomasyon...AŞ, ... ... ve ... avalist olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, icra takip dosyası getirtilerek incelenmiştir.Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden; dosya ve davalı banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere ... Nöb.Asl.Tic.Mah.talimat yazılmış, ... 3.Asl.Tic.Mah. 2019/ Tal.sayılı dosyasında aldırılan █████/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacının müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile █████/2010 tarihinde imzalamış olduğu 1.000.000,00 TL limitli ... ve avalist olarak aynı tarihte imzalamış olduğu 1.000.000,00 TL tutarlı bono kapsamında kullandırılan █████/2014 tanzim tarihli █████/2017 vade tarihli ... seri nolu 425.500 ,00 TL tutarlı teminat mektubunun tazmin bedeli ile gayri nakdi kredilerden kaynaklanan 12.022,71 TL komisyon ve ... seri nolu 30.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun depo bedeli toplamı 506.939,66 TL alacağın tahsili için ... 18.İcra Müd. 2018/... esas sayılı dosyasındaki takibe konu senetten dolayı davacının davalıya borçlu bulunduğunun bildirildiği görülmüştür. ... Elektronik Elektrik Makine Metal Gıda İnş. Taah. Montaj. Müş. Müh. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ibraz edilen Bank Asya 'ya ait ... seri nolu 425.500,00-TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilip çevrilmediğinin bildirilmesi için ... Ulaşım San.ve Tic.A.Ş, ye yazı yazılmış, verilen cevabı yazıda ... Bankasının faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiği, karar çerçevesinde bankacılık faaliyetleri yapılamadığından teminat mektubunun nakde çevrilmesinin yapılamadığının bildirildiği görülmüştür.Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine itirazlarının açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişiden ek rapor aldırılması için yeniden talimat yazılmıştır. ... 3.Asl.Tic.Mah. 2019/ tal. Sayılı dosyasında aldırılan █████/2019 tarihli ek raporunda; davacının müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile 11.06.2010 tarihinde imzalamış olduğu 1.000.000,00 TL limitli ... ve Avalist olarak aynı tarihte imzalamış olduğu 1.000.000,00 TL tutarlı bono kapsamında kullandırılan 28.08.2014 tanzim tarihli, 02.10.2017 vadeli, 886575 seri tıo.lu tazmin talebinde bulunulan 425.500,00 TL tutarlı Teminat Mektubu (söz konusu mektup için 29.09.2017 tarihinde (garanti süresinin sonu olan 02.10.2017 tarihinden önce) davalı müflis bankadan tazmin talebinde bulunulduğu, davalı bankanın tazmin talebine 02.10.2017 tarihinde; 23.07.2016 tarih ve ... saydı Resmi Gazete'de yayımlanan; ... 22.07.2016 tarih ve 6947 sayı Karan ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun 21.07.2016 tarih ve 9029 sayıh yazısında yer alan talebi üzerine, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 107. Maddesi son fıkrası hükmü çerçevesinde ... Bankası A.Ş.' nin faaliyet izninin kaldırılmasına karar tazmin talebinin yerine getirilemediğinin bildirildiği, Teminat Mektubu Tazmini ile ilgili Bilgi talebine davalı Müflis ... Bankası A.Ş. İflas İdaresi tarafından 03.10.2018 tarihinde gönderilen cevabi yazıda; ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.11.2017 tarih ve 2017/ E. sayılı karan ile ... Bankası A.Ş.'nin iflasına karar verildiği, Müflis Bankanın iflas tasfiyesi, ... 1. İflas Müdürlüğünün 2017/... iflas sayılı dosyası üzerinden Fon tarafından önerilen ve İcra Hakimliğince atanan iflas idaresi tarafından yürütüldüğü, İflas karan doğrultusunda teminat mektubunun tazminine ilişkin talebinizin değerlendirilebilmesi için ... 1. İflas Müdürlüğünün 2017/... İflas Sayıh dosyasına usulüne uygun olarak tazmin talebinize ilişkin alacak kayıt talebinde bulunmaları gerektiğinin bildirildiği ve Dava dışı Muhatap ... Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından 886575 no.lu, 28.08.2014 tarihli, 02.10.2017 vadeli 425.500,00 TL tutarlı Teminat mektubu için 10.10.2018 tarihinde ... 1. İflas Müdürlüğünün 2017/... İflas Sayılı dosyasına iflas tarihinden itibaren işleyecek faizi göz önüne alınarak iflas masasına kaydının yapılması talebinde bulunulduğu görülmüştür.) 13.403,30 TL Ödenmeyen mektup komisyonları, 2.153,18 TL dava ve noter masrafları ile 65.883,18 TL tahakkuk ettirilmemiş gecikme tazminatından oluşan toplamı 506.939,66 TL alacağın tahsili için ... 18.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında takibe konu senetten dolayı davacının davalıya karşı söz konusu senede dayalı sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce davanın reddine dair verilen kararın ... Bam 5.HD'nin .../███████ tarih, 2020/ E. 2023/ K.sayılı ilamı ile "...Davalının alacağına konu teminat mektubunun, dava konusu bononun teminat olarak verildiği genel kredi sözleşmesine istinaden düzenlendiğinin tespiti halinde ise; dava dışı şirket tarafından iflas masasına alacak kaydettirilen teminat mektubuna ilişkin dava dışı ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ödeme yapılıp yapılmadığının sorularak kredi sözleşmesinin okunaklı suretinin temini ile davalı bankanın teminat mektubu nedeniyle alacağını talep hakkının takip tarihi itibariyle doğup doğmadığının, doğmuş ise sözleşme hükümleri çerçevesinde talep edilebilecek komisyon ücreti, masraf ve faiz miktarının denetime elverişli şekilde tespiti ile oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak deliller toplanmadan ve incelenmeden hüküm tesis edildiği " gerekçesiyle kararımız kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmekle yukarıda esası belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.Mahkememizce ... ... talimat yazılarak dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile Bam kararı doğrultusunda rapor aldırılması istenilmiş olup, aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Dava konusu teminat mektubunun █████/2010 tarihinde Davalı banka ile dava dışı ... Elektronik...Ltd.Şti arasında imzalanan ve davacının da müteselsil kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu 1.000.000.00 TL limitli ... ile yine davalının avalist olarak aynı tarihte imzalamış olduğu teminat olarak verilen 1.000.000.00 TL tutarlı bono kapsamında kullandırıldığının anlaşıldığı, söz konusu ... aslının davalı bankada olduğunun görüldüğü ve tam sayfa suretinin dava dosyasına sunulduğu, kayıtlar üzerinde yapılan incelemelerde söz konusu ... kapsamında dava dışı ... Elektronik...Ltd. Şti firmasına ilk 22.06.2010 tarihinde ve son 27.08.2014 tarihinde dava konusu teminat mektubu olmak üzere değişik tarihlerde ve değişik tutarlarda 28 adet teminat mektubunun verildiği, dava konusu olan teminat mektubu haricindeki mektupların davalı bankaya iade edildiğinin görüldüğü, dava dışı şirket tarafından iflas masasına alacak kaydettirilen teminat mektubuna ilişkin dava dışı ... Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ödeme yapılmadığının söz konusu firmaya yazılan yazıya verilen cevaptan anlaşılmış olduğu, █████/2014 tanzim tarihli. █████/2017 vade tarihli ... seri nolu 425.500 TL tutarlı teminat mektubu için dava dışı muhatap ... Ulaşım San. ve Tic. AŞ tarafından █████/2017 tarihinde (garanti süresinin sonu olan █████/2017 tarihinden önce) davalı bankadan tazmin talebinde bulunulduğu, davalı bankanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2017 tarih ve 2017/ E. sayılı kararı ile ... Bankası AŞ'nin iflasına karar verildiği, müflis bankanın iflas tasfiyesinin, ... 1. İflas Müdürlüğünün 2017/... iflas savdı dosyası üzerinden yürütüldüğü, dava dışı muhatap ... Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından 425.500,00 TL tutarlı teminat mektubu için █████/2018 tarihinde ... 1. İflas Müdürlüğünün 2017/... İflas Sayılı dosyasına iflas tarihinden itibaren işleyecek faizi göz önüne alınarak iflas masasına kaydının yapılması talebinde bulunulduğu, Müflis ... Bankası A.Ş.'den olan 425.500,00 TL alacağını iflas masasına kaydettiren ... San. ve Tic. A.Ş.'ye alacağının kabul edildiği ve 430.221,30 TL'nın 4. sıraya kaydedildiği kararının Müflis ... Bankası A.Ş. tarfından bildirildiği, 430.221,30 TL alacaklarının Müflis bankanın nezdinde devam eden risklerinin olmaması ve alacakları üzerinde haciz ile tedbir takyidatı bulunmaması halinde tutarın bildirecekleri iban/hesap numarasına ödeneceği hususunun ... 1. İflas Müdürlüğü tarafından 25.08.2022 tarihinde ... San ve Tic. A.Ş.'ye bildirildiğinin görüldüğü, ... San ve Tic. A.Ş. tarafından bilgi verilmediğinden henüz taraflarına ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, Müflis ... Bankası İflas İdaresi tarafından davacı ... ve dava dışı ... Elektronik... Ltd. Şti. aleyhine 425.500,00 TL teminat mektubunun bedeli, 13.403,30 TL ödenmeyen mektup komisyonları, 2.153,18 TL dava ve noter masrafları ile 65.883,18 TL tahakkuk ettirilmemiş gecikme tazminatından oluşan toplamı 506.939,66 TL alacağın tahsili için ... 18.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile 28.06.2018 tarihinde takip başlatıldığı, takip kalemleri ile ilgili yerinde yapılan incelemelerde 13.403,30 TL ödenmeyen mektup komisyonunun dava konusu teminat mektubunun 31.05.2016-30.11.2017 tarihleri arası mektup tutarı üzerinden üç ayda bir alınması gereken yüzde yarım komisyonlar toplamı olduğunun anlaşıldığı ancak söz konusu 13.403,30 TL'nin takip tarihinden önce 25.12.2017 tarihinde dava dışı ... Elektronik .. Ltd. Şti firmasının mevduat hesabından tahsil edildiğinin görüldüğü, 2.153,18 TL dava ve noter masraflarının takip hesaplarına aktarıldığı, davalı Müflis ... Bankası A.Ş' nin ... 18. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile 28.06.2018 tarihinde başlattığı takiple 425.500 TL teminat mektubu bedeli, 2.153,18 TL dava ve noter masrafları ile dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin iflas masasına kaydettirdiği mektup bedeli için davalı bankanın iflas tarihinden itibaren talep ettiği yasal faizi talep edebileceği söz konusu toplam tutardan davacı ...'ın davalı Müflis ... Bankası A.Ş' ye karşı sorumluluğu bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; “Davacı vekili “Dava konusu teminat mektubunun paraya çevrilmediği, dolayısıyla davacının bankaya borçlu olmadığı” şeklinde itirazlarda bulunduğu, itirazlarla ilgili yapılan incelemelerde; Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından iflas masasına alacak kaydettirilen dava konusu teminat mektubu bedelinin davalı Müflis ... Bankası A.Ş tarafından ... San. ve Tic. A.Ş’nin ... Bankası A.Ş nezdindeki hesabına 12.01.2024 tarihinde 429.131,73 TL olarak EFT yoluyla gönderildiği davalı Müflis ... Bankası A.Ş’ den gelen dekont suretinden görüldüğü, dolayısıyla itirazların yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; dava konusu teminat mektubunun █████/2010 tarihinde davalı banka ile dava dışı ... Elektronik...Ltd Şti arasında imzalanan ve davacının müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı,1000.000,00 TL limitli ... ve davalının avalist olarak imzaladığı 1.000.000,00 TL tutarlı bono kapsamında kullandırıldığı anlaşılmıştır.Yine bu ... kapsamında dava dışı ... Elektronik ..Ltd.Şti firmasına verilen 28 adet teminat mektubundan 27'si iade edilmiş ancak dava konusu █████/2017 vade tarihli ... seri numaralı 425.500,00 TL tutarlı teminat mektubu iade edilmemiştir. Bu teminat mektubu için dava dışı muhatap ... Ulaşım San ve Tic A.Ş tarafından █████/2017 tarihinde davalı bankadan tazmin talebinde bulunulmuş, o tarihte davalı bankanın iflasına karar verilmiş olduğundan tazmin talebi yerine getirilememiş ancak daha sonra █████/2018 tarihinde iflas masasına alacak olarak kaydedilmiştir.Dava konusu teminat mektubu bedeli, Müflis ... Bankası tarafından dava dışı ... San ve Tic Ltd Şti'nin hesabına dava açıldıktan çok sonra █████/2024 tarihinde EFT yoluyla gönderilmiştir.Teminat mektubu bedeli ancak mektup tazmin edilmiş ise istenebilir. Mektup tazmin edilmemişse gayri nakdi kredi olarak teminat mektubu bedelinin depo edilmesi istenebilir. Davalının talebi depo talebi olmayıp alacak talebi olduğundan, dava tarihinde 425.500,00 TL tutarlı teminat mektubundan ve 65.883,18 TL tahakkuk ettirilmemiş gecikme tazminatından dolayı davalı bankanın henüz doğmuş bir alacağı yoktur. Takip talebinde istenilen 13.403,30 TL ödenmeyen teminat mektubu komisyonunun █████/2017 tarihinde dava dışı ... Elektronik ..Ltd Şti'nin mevduat hesabından tahsil edildiği anlaşıldığından bu alacak kaleminden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.2.153,18 TL dava ve noter masraflarının ise, alacak ile ilgili davanın rededilmesi nedeniyle davalının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılması gerektiğinden davacının bu alacak kaleminden de borçlu olmadığına karar verilmiştir.Davalının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın kabulüne, ... 18. İcra Md.'nün 2018/... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-Davalının takipte kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine,3-Harçlar Yasası gereğince; alınması gereken 34.629,05- TL harcın peşin alınan 8.657,27- TL den mahsubu ile 25.971,78- TL harcın davalıdan tahsiline,4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 6.599,38-TL yargılama gideri ile peşin alınan 8.657,27-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı yararına ölçümlenen 80.040,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. █████/2025Başkan ...¸e-imzalıdır.Üye ...¸e-imzalıdır.Üye ...¸e-imzalıdır.Katip ...¸e-imzalıdır.