Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında müteveffa keşidecinin imza inkarı ve bonoların tanzim tarihinde fiil ehliyetinden yoksunluğu iddialarının değerlendirildiği gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, muris davacının vekilleri tarafından, davalı aleyhine girişilen icra takibine konu kambiyo senetlerinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebiyle açılan bir menfi tespit davasının gerekçeli kararı olup; davacının ilk başta senetlerdeki imzaların kendisine ait olmadığını iddia etmesine rağmen, imza incelemesinde imzaların davacıya ait olduğu tespit edilmiş ancak daha sonra davacının senetlerin düzenlendiği tarihte bunama (demans) rahatsızlığı nedeniyle fiil ehliyetinden yoksun olduğuna dair adli tıp raporunun, ehliyetsizlik iddiasının her zaman ileri sürülebileceği ve mahkemece resen dikkate alınacağı prensibi çerçevesinde kabul edilmesiyle davacının borçlu olmadığına karar verildiğini anlatmaktadır.
ESAS NO
:2023/KARAR NO
:2025/BAŞKAN
:... ...ÜYE
:... ...ÜYE
:... ...KATİP
:... ...(DAVACI)MÜTEVEFFA
:MİRASÇILARI
:1-2-3-VEKİLİ
:Av.DAVALI
:VEKİLİ
:Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 06.03.2023KARAR TARİHİ
: 05.03.2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: 26.03.2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı tarafından müvekkili aleyhine 3 adet bonoya dayalı olarak icra takibine girişildiğini, icra takibine konu 3 adet bonodaki imzaların ve yazıların müvekkiline ait olmadığını, müvekkilin ... olup, uzun yıllardır yurt dışında yaşamakta olduğunu, davalı ile tanışıklığının bulunmadığını, davalı hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan dolayı ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/ sayılı soruşturma dosyasının olduğunu ileri sürerek bonolara dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP; Davalı vekili, imzanın davacı borçluya ait olduğunu, ispat yükünün davacıda olduğunu belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.İNCELEME VE GEREKÇEDava, icra takibine konu bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı dava dilekçesinde, keşidecisi olduğu 3 adet bonodaki imzanın davacı eli ürünü olmadığını iddia etmiş, cevaba cevap dilekçesinde ise, davacının bonoların tanzim tarihinde fiil ehliyetinin bulunmadığını belirterek dava konusu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiş, davalı ise, bonolardaki imzanın davacı eli ürünü olduğunu, davada ileri sürülmeyen davacının fiil ehliyetinin bulunmadığına ilişkin iddiaya sonradan dayanılamayacağını, kaldı ki, bu iddiaya yönelik olarak yurt dışında düzenlenen özel doktordan alınan rapora itibar edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.Davacı taraf, dava dilekçesinde, imza inkarında bulunmuş cevaba cevap dilekçesinde ise, imza inkarı yanında, davacı borçlunun dava konusu bonoların tanzim tarihinde fiil ehliyetinden yoksun olduğunu iddia etmiştir. İddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı, davacının cevaba cevap dilekçesi vermesinden sonra başlar. Bu çerçevede, davacı, davalının cevap dilekçesine karşı verdiği cevaba cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını serbestçe genişletebilir veya değiştirebilir (HMK m.141/1). Bunun sonucu olarak, davacı borçlunun cevaba cevap dilekçesinde, ehliyetsizlik iddiasına dayanmasında usul ve yasaya aykırılık yoktur. Öte yandan, ehliyetsizlik iddiasına (TMK m.14-15) dayalı hükümsüzlük itirazı her zaman ileri sürülebilir ve mahkemece resen nazara alınır. Zira hükümsüzlüğün ileri sürülmesi bir defi olmayıp itiraz nedenidir. Dolayısıyla, hükümsüzlük itirazı iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değildir. Dava konusu keşidecisi davacı ..., lehtarı davalı ... olan her biri █████/2021 tanzim tarih ve █████/2021 vade tarihli 850.000 TL; █████/2021 vade tarihli 850.000 TL ve █████/2021 vade tarihli 800.000 TL bedelli olmak üzere 3 adet toplam 2.500.000 TL bedelli bonoların davalı tarafça davacı aleyhine icra takibine konu edildiği anlaşılmaktadır.Davalı hakkında sahtecilik suçundan ... C.Başsavcılığının 2023/ sayılı soruşturma dosyasında, hukuki ihtilaftan dolayı kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, ... 5.İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/ E. sayılı dosyasında gerekse mahkememiz dosyasında alınan grafoloji bilirkişi raporlarında, dava konusu bonolardaki imzanın davacı eli ürünü olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.Dava konusu bonoların tanzim tarihinde, davacının fiil ehliyetinden yoksun olduğuna ilişkin olarak; ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalının █████/2023 tarihli raporunda, davacı ...’in tanısının ‘F03-Bunama, tanımlanmamış’ olduğu, dava konusu senedin düzenlenme tarihi olan █████/2021 tarihi itibari ile ve halen fiil ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Rapora itirazlar doğrultusunda, davacıya ait tedavi evrakları ile yurt dışında Dr. ... tarafından düzenlenmiş tüm tıbbi belgelerin Türkçe tercümeleri yapılarak, davacı asil ...’in Adli Tıp Kurumuna bizzat sevkinin sağlanmak suretiyle düzenlenen İstanbul Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 19.08.2024 tarihli raporunda; “.....’in Kurulumuzca █████/2024 tarihinde yapılan muayenesi ve psikometrik tetkikleri sonucunda; halihazır durumu itibariyle fiili ehliyetini müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede olan (Parkinsonizmin eşlik ettiği demans) denilen bunama hali saptandığı, dava dosyasının tetkikinde Nöroloji Uzmanı Dr. ... tarafından hazırlanmış █████/2021 tarihli (senet düzenlenme tarihinden 1.5 ay önce) tercüme yazısında “yer ve zaman kısmen, kişi ve durum bakımından tamamen oryante olduğu, mini mental durum testi 16 puan, orta derecede demans ve kısmen paranoyak belirtiler” saptandığı, █████/2021 tarihli (senet düzenlenme tarihinden 1 ay önce) ilaçlarının “donepezil 5mg 1x1, quetiapin 25 mg 3x1” olarak başlandığı, Nöroloji Uzmanı Dr. ... tarafından hazırlanmış █████/2021 (senet düzenlenme tarihinden 2 ay sonra) tarihli tercüme yazısında “konsantrasyon, hafıza ve bellek yavaşlamış, ruh hali subdepresif olduğu”nun belirtildiği, Kurulumuzca kişide tespit edilen (Parkinsonizmin eşlik ettiği demans) denilen bunama halinin klinik, fizyopatolojik ve ilerleyici özellikleri göz önüne alındığında senetlerin düzenlendiği tarihte de mevcut olduğunun tıbbi bilgiye uygun olduğu, bu duruma göre; ...’in senetlerin düzenlendiği █████/2021 tarihinde ve halen fiil ehliyetine haiz olmadığı..” belirtilmiştir.Az yukarıda belirtilen rapor doğrultusunda, davacının vesayet altına alınması ve kendisine vasi atanması hususunda işlem başlatılmışsa da, davacı asilin yargılama sırasında vefat ettiği, yasal mirasçılarının davaya dahil edildiği, usulüne uygun taraf teşkilinin sağlandığı anlaşılmıştır.Davalı tarafça, adli tıp raporunun bilimsel olmadığını, ...’da özel doktordan alınan rapora istinaden düzenlendiğini, tamamen ısmarlama alınmış ve düzenlenmiş rapor olduğunu belirterek rapora itiraz etmişse de, davacının geçmişe dönük tedavi evrakları, yurt dışında alınmış özel doktor raporu, ... ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından düzenlenen rapor ile davacının bizzat muayenesi yapılmak suretiyle Ruh Sağlığı, Nöroloji ve Adli Tıp Uzmanı hekimlerinden teşekkül Adli Tıp Heyetince düzenlenen raporun, gerekçeli, denetime elverişli ve bilimsel olduğu gibi davalının itirazlarının somut dayanaktan yoksun olduğundan rapora itirazları yerinde görülmemiştir. Hal böyle olunca, mahkememizce hükme esas alınan adli tıp kurumu raporu doğrultusunda, davacı müteveffa ...’in keşidecisi olduğu dava konusu bonoların tanzim tarihinde fiil ehliyetinden yoksun olduğunun sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, bonoların lehtarı olan davalı alacaklının davacının fiil ehliyetinden yoksun olduğunu bilebilecek durumda ve/veya bilmesi gerektiğinden dava konusu bonoları davacı aleyhine icra takibine konu etmesinde kötü niyetli olduğunun kabulü gerektiğinden davalı borçlu aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE, ... 20.İcra Dairesinin 2022/... E. sayılı icra takip dosyasına konu edilen keşidecisi ..., lehtarı ... olan her biri █████/2021 tanzim tarih ve █████/2021 vade tarihli 850.000 TL; █████/2021 vade tarihli 850.000 TL ve █████/2021 vade tarihli 800.000 TL bedelli olmak üzere 3 adet toplam 2.500.000 TL bedelli bonolardan dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığını tespitine, davacılar lehine %20’si oranında hesaplanan 500.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 170.775,00.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.269,38.-TL harç ile 38.424,37.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 128.081,25.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 335.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı tarafından yapılan 43.195,65.-TL harç, 2.200,00.-TL bilirkişi ücreti ile 952,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 46.347,65.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...e-imzaÜye ...e-imzaÜye ...e-imzaKatip ...e-imza