Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari satıştan kaynaklanan istirdat davasında İİK 89. maddeden doğan menfi tespit talebi için görevsizlik kararı vermesi.
Özet: Davacı bir şirketin, eski ortaklarca belirlenen hatalı adrese gönderilen haciz ihbarnameleri sebebiyle borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği 172.245,34 TLnin davalıdan tahsilini talep ettiği davada, mahkeme, İcra ve İflas Kanununun 89. maddesinden kaynaklanan menfi tespit niteliğindeki bu tür uyuşmazlıkların Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, ticari ilişkinin mahkemenin görevini belirlemede etkili olmadığını vurgulayarak, kendi görevsizliğine hükmetmiş ve davayı usulden reddetmiştir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı alacaklı ... Ahşap İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine ... 5. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E. sayılı icra takip dosyasını başlatıldığını, Müvekkili ... Oto. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin her ne kadar davalıya borçlu olmasa da önceki ortaklar tarafından tanımlanmış ancak müvekkili şirket yetkilisinin bilgisi dahilinde olmayan ... adresine 89-1, 89-2, 89-3 haciz ihbarnamelerinin gönderilmesi ve şirketin haciz tehdidi altına girmesi sebebiyle dava konusu icra dosyasına ait ödeme yapılmak zorunda kalındığını, müvekkili şirketin borçlusu olmadığı ödemeyi yapması sebebiyle huzurdaki dava dosyasını açtıklarını, müvekkili şirkete ait pay devirlerinin gerçekleşmiş olduğunu, haciz ihbarnamelerinin gönderildiği ... adresinin önceki ortaklar tarafından belirlenmiş bir adres olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin bu ... adresine dair herhangi bir bilgisi bulunmadığını, cevap verilmediği gerekçesiyle haciz ihbarnamelerinin kesinleştiğini ve müvekkili şirketin haciz tehdidi ile karşı karşıya kalarak oldukça mağdur olarak borca ilişkin ödemeyi gerçekleştirmek durumunda kaldığını, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek davanın kabulü ile müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı 172.245,34 TL’nin ödeme tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Görev itirazlarının bulunduğu, Davacı tarafça da ikrar edildiği üzere borçlu şirket ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını, Davacı ile dava dışı borçlu arasındaki ticari ilişki nedeniyle müvekkilin kötü niyetli olmadığının sabit olduğunu belirterek davanın görevsizlik nedeniyle reddine, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları doğrultusunda öncelikle davacının davasının hak düşürücü süre ve zaman aşımına uğrayan taleplerinin reddine, Arabuluculuk süreci usulüne uygun yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın reddine, davacının davasının husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacının davasının ve tüm taleplerinin esastan reddine, davacı hakkında alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacı tarafın İİK 89/1,2, ve 3 ihbarnameleri gereği borçlu hale geldiği ... 5. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasında davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespiti ile ödenen miktarların istirdat kapsamında davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.İ.İ.K. 89. Madde uyarınca açılacak menfi tespit davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir.Nitekim ... 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamı; "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde olup, bu husus BAM kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı ile netlik kazanmıştır.Görev kamu düzenindendir. Taraflar ileri sürmese dahi mahkemece resen değerlendirilmesi gerekir. Tüm bu gerekçelerle görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),1-Davada mahkememizin görevsiz olması ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması nedeniyle; davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince usulden (görev yönünden) REDDİNE,2-Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,3-Yasal süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin hatırlatılmasına4-Yargılama harç ve giderlerinin esas hakkında karar verecek mahkemece hüküm ve nazara alınmasına,Dair; Davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır