İstanbul Ticaret Mahkemesinde, yazılı olmayan hizmet sözleşmesinin tek taraflı feshiyle oluşan tazminat davasının pasif husumet yokluğu gerekçesiyle reddine ilişkin karar, davalının de facto temsilci olduğu tespit edilerek Yargıtayca bozuldu.
Özet: Hizmet sözleşmesinin tek taraflı feshi nedeniyle tazminat talepli davada, yerel şirketin (Uber Türkiye) global uygulamanın (Uber B.V.) sadece pazarlama ve destek hizmetlerini yürüttüğü ve sözleşmenin tarafı olmadığı gerekçesiyle pasif husumet yokluğundan reddedilen ilk derece ve istinaf kararlarının aksine, Yargıtay, davalı yerel şirketin ticari sicil kayıtları, ortaklık yapısı ve faaliyet alanı dikkate alındığında, global şirketin faaliyetini yürütmek amacıyla kurulduğunu ve mail yazışmalarıyla müşteri destek hizmeti sunarak onun adına hareket ettiğini belirterek, yazılı sözleşme olmasa dahi şirketler arasındaki bu işleyişin davalıya husumet yöneltilmesine yeterli olabileceği yönünde bir yaklaşım sergilemiştir.
T.C.
İSTANBUL7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: AlacakDAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında yazılı sözleşme olmadan uzun süreli olarak devam eden bir sözleşmesel ilişkisi olduğunu, davalı tarafın müvekkili ile olan sözleşmesel ilişkisini davalı tarafından yapılan tek taraflı fesih nedeniyle, müvekkilinin uğradığı zararların fazlaya dair haklarının saklı kalması koşuluyla toplam 10.000,00-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... uygulamasının sahibinin ... olduğunu,...'in bu uygulama üzerinde mülkiyeti ve kontrolü olmadığını, tek faaliyetinin ...ve davacı arasındaki sözleşmeden bağımsız olarak pazarlama ve destek hizmetleri sunmaktan ibaret olduğunu, gerçek zararı aşan tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, davacının zararı azaltma yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamadığı hususlarını bildirerek, davada müvekkili şirkete pasif husumet tevcih edilemeyeceğinden davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.█████/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya mevcudu, davalı ticari defterleri, dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporumuz içinde açıklanan nedenlerle 6.1 Birinçi Davalı konumunda olan şirketin Ticari Defterlerinin “Usulüne Uygunluk Yönünden” tetkik edilmesi; davalı şirket tarafından incelemeye sunuları 2017-2018-2019 yılına ait Ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davacı yana ait 2017-2018-2019 yılına ait ticari defterlerin TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tasdik edildiği ve kendi lehine deli! olma vasfına haiz olduğu, birinci davalı konumundaki şirkete ait 2020 yılı ticari defterlerinden yevmiye defterinin takip eden yılın Haziran ayı içerisinde yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinden sonra yapıldığı bu anlamda davalı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin kendi lehine deli! olma vasfına haiz olmadığı kanaatine varılmıştır. Takdir Sayın Mahkemenize aittir. Birinci Davalı konumundaki şirketin incelenen 2017-2018-2019-2020 yılına ait ticari defterlerinde İkinci davalı konumunda olan ..şirketi arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı, Sayın mahkemenin 14.06.2021 tarihli duruşma tutağında a, b, c, ç, d, e, f, g, bentleri gereği yapılan incelemelerde Birinci davalı konumunda olan şirket ile İkinci Davalı konumunda olan şirket arasında bu hususlarda herhangi bir muhasebesel hesap hareketine rastlanılmadığı, sonuç ve kanaatine varmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkememizin █████/2021 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamıyla davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş olup; verilen kararYargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih,... esas ve ... karar sayılı ilamıyla; "...İlk derece mahkemesince; davalı... şirketinin, davacı ile davası tefrik edilen diğer davalı ... arasındaki hizmet sözleşmesine konu, ... mobil uygulaması hizmetinin tedarikçisi olmadığı gibi, sözleşmeye taraf olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Tüm dosya kapsamına göre, Uber sistemi, kişilerin kayıtlı olarak taşımacılık hizmeti sunduğu ve bunun karşılığında da belirli bir komisyon bedeli ödediği bir mobil uygulama platformudur. ... mobil uygulaması ...’ye ait olup, global bir şirket olan .. bu hizmeti yerine getirmek için bir çok ülkede yerel şirketler kurmaktadır. Dosya arasında bulunan ticari sicil kayıtları, ortaklık yapısı, hisse durumu, faaliyet konusu dikkate alındığında, davalı şirketin de yine ...’nin faaliyetinin ifası amacıyla kurulduğu anlaşılmaktadır. Zira, davalı şirketin faaliyet alanı ve konusuna bakıldığında da tamamen ...’ye pazarlama ve destek hizmetlerinin sunulması olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda olmak üzere, davalının da kabulünde olduğu üzere, davalı, uygulamaya kayıtlı olup yolcu taşıyan kişilerden ve yolculardan gelen sorulara müşteri destek hizmeti sunmakta ve yine operasyon destek hizmetleri gerçekleştirmektedir. Mail yazışma içeriklerine bakıldığında da, davalı şirketin ... adına hareket ettiği, onun müşterilerine hizmet sunduğu anlaşılmaktadır. Bu hususlar dikkate alındığında, her ne kadar davalı şirket ile davacı arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakta ise de, davalı ile dava dışı Uber B. V. arasında, ortaklık yapısı ve işletme açısından organik bağ bulunduğu, davalının sunmuş olduğu müşteri hizmetleri ve organizasyon hizmetleri nedeniyle davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisinin kurulduğu anlaşılmaktadır (Dairemizin 19.09.2023 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere). Bu durum dikkate alınarak davanın esası görülerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken usul ve yasaya aykırı olarak davanın pasif husumet nedeniyle usulden karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça sözleşmesel ilişkisini davalı tarafından yapılan tek taraflı fesih nedeniyle, müvekkilinin uğradığı zararların tazmini istemiyle iş bu davanın açıldığı, benzer olaya ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih, ...esas ve ... karar sayılı ilamında; "... Yargıtay 6.HD'nin █████/2023 gün ... E. ... K. sayılı emsal ilamında "... uygulaması, davacıya kendi aracını kullanarak taşıma hizmeti sağlayabilmesi için bir platform sunmaktadır. Davalının da kabulünde olduğu üzere, davalının faaliyet alanı, dava dışı ...’ye pazarlama ve destek hizmetleri sunmaktan ibarettir. Bu hizmetler çerçevesinde; davalı, davacı gibi Uber mobil uygulamasına kayıt olup yolcu taşıyan kişilerden ve yolculardan gelen sorulara müşteri destek hizmetleri sunmuş, ofis yönetim hizmetlerini gerçekleştirmiş ve operasyon destek hizmeti sağlamıştır. Davalı ile dava dışı... arasında yazılı sözleşme bulunmasa da, sözleşme ilişkisinin bulunduğu fiili durumdan anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir." şeklinde karar verilmiştir. Hal böyle olunca mahkemece davalılar arasında sözleşme ilişkisinin varlığı Yargıtay emsal içtihatları ile de kabul edildiğinden, işin esasına girilerek; davacı tarafça davalılar ile yazılı bir sözleşme olmadığı ileri sürüldüğünden, davalıların davacıya herhangi bir taahhütleri olduğunun ispatlanamadığı, davacının ... sistemine ...tarafından istenilen standartlar sağlanarak ve riskler kabul edilerek serbest iradesi ile dahil olduğu, mahkeme kararı nedeniyle davalılardan fiilen ve hukuken sürdürülmesi imkansız hale gelen faaliyeti yasaya aykırı şekilde sürdürmelerinin beklenemeyeceği hususları değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine vurgu yapıldığı, dosya kapsamında da taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, tarafların sorumluluğuna ilişkin düzenlemelere de yer verilmediği, serbest iradeleri ile sisteme dahil olmuş davacı taraflarca bu nedenlerle davalı yandan zarar tazmini talep etmesinin beklenemeyeceği anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40-TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 170,88-TL harçtan mahsubu ile geri kalan 444,52-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 10.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü yazılı toplam 63,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-Arabuluculuk ücreti olan 1.360-00-TL’nin davacıdan alınarak, hazineye GELİR KAYDINA,7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır