İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında haksız icra takipleri, ödenen çekler ve mal teslim edilmemesi iddialarıyla birlikte davacı şirketin sicilden terkin edilmesi nedeniyle taraf ehliyeti yönünden usulden ret kararı.
Özet: Ticari ilişkilerde davalıya verilen avans çekleri ve senetler karşılığında mal alamadığını ve haksız icra takipleriyle karşılaştığını iddia eden davacı, bu kıymetli evraklar nedeniyle davalılara borçlu olunmadığının tespiti için menfi tespit davası açmış, davalılar ise iddiaların yazılı delille ispatlanamadığını ve senetlerin bedelsiz olmadığını belirtmiş; bilirkişi raporunda tarafların ticari defterlerinin tutarsız olduğu, ancak kayıt dışı belgeler dikkate alındığında davacının davalıdan alacaklı olabileceği yönünde görüş bildirilirken, mahkeme davacı şirketlerden birinin dava tarihinde sicilden terkin edildiğini ve taraf ehliyetini yitirdiğini belirleyerek bu davacı yönünden davayı usulden reddetmiş, davalının cari hesap sözleşmesi olmaması nedeniyle zamanaşımı itirazını reddetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2025DAVA
:Davacı Vekili Mahkememize Sunduğu █████/2019 Havale Tarihli Ve Aynı Tarihte Harçlandırdığı Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili --------- ile davalı --------- arasında 2009 yılında başlayan ticari alışverişte müvekkilinin davalıdan almış olduğu malların sirkülasyonu olan mallar olması ve alınan malların davalı tarafından herhangi bir belgeye bağlanmadan verilmesiyle başladığını, ilerleyen zamanda davalının müvekkiline mal vermeden evrak almaya başlaması ve 2012 yılında müvekkili ---------- aleyhine başlatılan haksız icra takipleri nedeniyle ticari ilişkinin sonlandığını, müvekkilinin aldığı malların bedelini müşteri ve şirket çekleriyle ödediğini, müvekkilinin davalı yana vermiş olduğu 500.000,00 TL miktarındaki avans çeki karşılığı mal alımı yapmamasına ve cari hesaplarda davalı şirketten alacaklı olmasına rağmen davalı tarafça çeklerin satılmaya başlandığını, müvekkilinin ticari itibarını korumak ve sıkıntıya girmemek için 500.000,00 TL miktarındaki şirket çeklerinin (10 adet) iadesini istediğini, çekler ile bir miktar mal karşılığında 735.000,00 TL miktarındaki 22 adet şahsi senedin müvekkili ---------- tarafından imzalanmak suretiyle davalı şirket yetkilisi ----------- verildiğini, davalı taraf çekleri vermediği gibi müvekkilinin daha önce ödediği çeklerle ilgili icra takibi başlattığını, taahhüt edilen malların gönderilmediğini, müvekkilinin ticari hayatını devam ettiremediğini belirterek müvekkilinin ----------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E.(31.07.2012-31.08.2012), --------- İcra Müdürlüğü'nün -------------- E. (30.06.2013 - 31.07.2013 - 31.08.2013 - 30.09.2013 - 31.10.2013 - 30.11.2013, 31.12.2013), -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. (31.03.2012), ----------- İcra Dairesi'nin ----------- E., ---------- İcra Dairesi'nin ------------ E. Sayılı İcra takip dosyalarına konu senet ve çeklerden dolayı davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalılar Vekili 06.09.2019 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle; yetkili mahkemenin müvekkillerinden ---------- yerleşim yeri adresi --------- olduğundan--------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, dava dilekçesinde taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi gösteren yazılı delil sunulmadığı gibi iddiaların somut delillerle desteklenmediğini, davacıların yaptıklarını iddia ettikleri ödemeler karşılığında müvekkillerinden yazılı belge almadıkları gibi banka aracılığıyla da ödeme yapmadıklarını, senetlerin bedelsiz kalındığının yazılı delille ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.27.02.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davalı taraf ticari defterlerinin -------- dışında “olduğundan incelemeye alınmamış olup değerlendirmeler önceki bilirkişi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeler üzerinden yapıldığı, yapılan incelemede Taraflara ait Ticari defterlerin birbirini teyit etmediği, defterlerin usulüne uygun olarak tutulmadığı, bazı dönemlere ait kapanış tasdiklerinin bulunmadığı, Davacı defter kayıtlarında davaya konu edilen senetlerin yer almadığı, Ticari Defter kayıtlarına göre davalının davacıdan 418.215,62 TL alacaklı olduğu, Davacıya ait yerinde inceleme sonucunda elde edilen bilgi ve belgelerde tarafların ticari defter ve kayıtlarına intikal ettirmedikleri belgelerin olduğu, bu belgelerin intikal ettirildiğinde davacının 652.529,26 TL davalıdan alacaklı olabileceği, görüş ve kanaatine varılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT
:Davacılardan ----------- Şti. Açısından yapılan değerlendirmede; davacı şirketin sicil kaydı incelendiğinde; davacı şirketin █████/2014 tarihinde sicilden resen terkin edildiği, iş bu dava tarihinin █████/2019 olduğu, adı geçen davacı şirketin dava tarihinden önce sicilden terkin olduğunun anlaşıldığı, taraf ehliyetinin HMK' nın 114/1-d maddesi uyarınca dava şartlarından olduğu, şirket tüzel kişiliğinin ve taraf ehliyetinin ancak ticaret sicilinde kaydının faal olarak devam ediyor olması durumunda mümkün olacağı, sicil kaydı ticaret sicilinden terkin olan şirketin tüzel kişiliği de sona ereceğinden taraf ehliyetini yitireceği, dava tarihi itibariyle ticaret sicilden terkin edilen davacı şirketin taraf sıfatının da ortadan kalktığı anlaşıldığından HMK.' nın 114/1-d maddesi uyarınca davanın davacı -----------Şirketi yönünden usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır .Davacı --------- davalı --------- ve ----------Şti. ye karşı ileri sürdüğü iddialar kapsamından yapılan değerlendirmede; öncelikle her ne kadar davalı taraf cari hesap alacaklarının 5 yılda zamanaşımına uğrayacağından bahisle zamanaşımı def'ini ileri sürmüş olsa da söz konusu alacağın cari hesap sözleşmesinden kaynaklanmadığı, kaldı ki taraflar arasında cari hesap sözleşmesi de bulunmadığı görüldüğünden davalı tarafın zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.Dava dilekçesinde; davacı ile davalı şirketler arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirketten mal alımlarına karşılık davalı şirkete müşteri ve şirket çekleri verildiği, davalı yana 500.000,00 TL değerinde avans çeki verilmesine karşılık mal alınmadığı, buna rağmen davalı tarafından çeklerin kullanılması nedeniyle davacının 3. Kişiler nezdindeki itibarının korunması amacıyla davalı şirket yetkilisi ----------- ile yapılan görüşmeler sonucu 500.000,00 TL değerindeki çeklerin iadesi ve bir miktar mal karşılığından 735.000,00 TL miktarındaki 22 adet şahsi senedin davacı ---------- tarafından imzalanmak suretiyle ve █████/2012 tarihli belgede ---------- tarafından kendi el yazısı ile "çekler karşılığında bu senetleri aldım. İpotek karşılığı çekler iade edilecektir." şeklinde not düşülerek davalı şirket yetkilisi/çalışanı ---------- verildiği, ----------- davaya konu senetlerin de içinde bulunduğu bu 22 adet senedi davalı adına aldığı, ----------- yetkili olmadığı savunmasını kabul etmedikleri yönünde iddialarda bulunulmuş olup; █████/2012 tarihli belgede; toplam bedeli 735.000,00 TL olan 22 adet senedin belirtildiği, belgede el yazısıyla "çekler karşılığında bu senetleri aldım. İpotek karşılığı çekler iade edilecektir." şeklinde yazı ve altında ---------- isim ve imzasının bulunduğu, söz konusu listede belirtilen senetlerin hangi çeklere karşılık alındığının belirtilmediği, bu belgeye itibar edilse bile dava konusu senetlerin keşide tarihlerinin █████/2012 olduğu, ancak söz konusu listede belirtilen senetlerin tarihlerinin █████/2012 olduğu, senet bilgilerinin tam olarak tutmadığı, ------------ davalı şirketin yetkilisi olmadığı, açıklanan nedenlerle davacı tarafın ileri sürdüğü iddialarını ispatlayamadığı, dava konusu senetlerde "nakden" ibaresi olduğu, alınan mali müşavir bilirkişi raporunda; davacı şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğu, ancak takip ve dava konusu bonolardan davacı ---------- tarafından davalı ----------- verilen senetlerin her iki tarafında ticari defterlerinde kayıtlı olmadıkları, davaya konu çeklerin ise her iki şirketin defterlerde kayıtlı ise de çeklerin ise karşılıksız çıktığı ve bu nedenle davalının çekler nedeniyle alacaklı gözüktüğü, gerek davacı şirketin gerekse davalı şirketin incelenen ticari defterlerinde senetlerin kayıtlı bulunmadıklarının belirtildiği, sunulan deliller itibariyle davacı ----------- tarafından davalı ---------- ve ---------- Şti. ye karşı açılan davanın ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;1-Davacı ------------ Şirketi yönünden davanın HMK'nın 114/1-D maddesi uyarınca usulden reddine,2-Davacı --------- davalı--------- ve Davalı ------------ Şti. ye karşı açtığı davanın esastan reddine,3-Harçlar kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacılar vekili tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 8.218,55 TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, arta kalan bakiye 7.603,15 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4-AAÜT uyarınca davalılar lehine takdir olunan 65.637,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARA ÖDENMESİNE,5-Dosyada sarf edilen yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına,6-Dosyada artan avansın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile-------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025