Feshedilen eser sözleşmesi kaynaklı çeklerden borçlu olunmadığının tespiti davasında, mahkemece reddedilen ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan istinaf incelemesi.
Özet: Taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin davalı yüklenicinin işe başlamaması üzerine feshedilmesi ve fesih protokolü gereğince davalının davacıya iade etmesi gereken avans çekleri ile nakit ödemeleri yapmaması nedeniyle, davacılar tarafından borçlu olmadıklarının tespiti, çeklerin iptali, ödenen bedellerin iadesi ve ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebiyle açılan menfi tespit davasında, yerel mahkemece ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine ilişkin verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ15.HUKUK DAİRESİDOSYA NO
:████████KARAR NO
:████████TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
:█████/2024NUMARASI
:████████ Esas,DAVANIN KONUSU
:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
:█████/2025Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin feshi nedeni ile davacı yanın davalı yana verdiği çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti talebine ilişkin olup, mahkemece davacılar vekilinin 3. Kişiler yönünden talep ettiği ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacılar vekili; davacı ... ortaklık ile davalı taraf arasında imzalanan "Tekirdağ Kapaklı Lonca Sanayi Merkezleri Cephe İşleri Sözleşmesi" uyarınca ...'nin ilk etabından oluşan 2 blokun "Alüminyum pencere ve Alüminyum kapı yapılması, Kompozit Panel Cephe Kaplama" işlerinin yapılması hususunda sözleşme akdedildiğini, sözleşme gereğince işe başlama tarihinin 8.1.maddesinde; davacılar tarafından yer teslimi yapılmasıyla başlanmasının kararlaştırıldığını, işin bedelinin 15.000.000,00-TL+KDV olarak belirlendiğini, bu bedelin 10.000.000,00-TL'nin avans, kalan bakiyenin ise hak edişe istinaden yapılmasının kararlaştırıldığını, avans olarak davacıların, davalıya 750.000,00-TL banka hesabına nakit, toplam 9.000.000,00-TL tutarında keşide tarihleri farklı olan davacı ... ortaklığın, ortakları tarafından keşide edilen çeklerle ödendiğini, bahse konu çeklerden, toplam 4.000.000,00-TL tutarındaki çekin bu davanın ikamesine kadar ödendiğini, toplamı 5.000.000,00-TL tutarındaki çeklerin ise keşide tarihlerinin henüz gelmediğini, adi ortaklığın, sözleşme gereğince tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, yer teslimini yaptığını, avans ödemelerini sözleşme gereğince teslim ettiğini, davacıların saha ekibi tarafından davalıya işe başlanması hususunda telkinlerde bulunulmuş olsa da, davalı tarafından sözleşmede taahhüt ettiği yükümlülüğünde olan hiçbir işe başlamadığının tespit edildiğini, bu durumun davalıya bildirildiğini, davalının ise davacıları oyaladığını, akabinde telafisi güç zararlar doğmasına sebebiyet vermesinden dolayı sözleşmenin feshi hususunda taraflar arasında görüşmeler yapıldığını ve sözleşmenin feshedildiğini, feshin taraflarca protokole bağlandığını, fesih protokolü gereğince davalının almış olduğu 750.000,00-TL nakit, 4.000.000,00-TL tutarındaki ödenmiş çek bedellerini ödemeyi, keşide tarihi gelmemiş toplamı 5.000.000,00-TL tutarındaki 6 adet çeki iade etmeyi kabul ettiğini, davalı tarafından bahse konu çeklerden sadece ...Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çekin iade edildiğini, ancak diğer çeklerin iade edilmediğini, tüm bu nedenlerle; öncelikle* Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; *Keşidecisi ..., Lehtarı ... Yapı Adi Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ...seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; * Keşidecisi ..., ...Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ...Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli;* Keşidecisi ...,...Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli; *Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli çekler için, teminatsız; mümkün olmadığı takdirde %15 teminat mukabilinde çeklerin ödenmemesi yönünde; takibe konulması durumunda takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama sonunda söz konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iptalini, 4.750.000,00-TL bedelin ticari faizi ile birlikte müvekkillerine iadesini ve davalının icra takibine geçmesi halinde %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Mahkemece █████/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine ilişkin ara kararı ile; "Davacı tarafın, Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ..., Lehtarı ... Yapı Adi Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli; Keşidecisi ..., ... Ortaklığı olan ... Bankası Anonim Şirketi ... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, █████/2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli çekler ile ilgili ihtiyati tedbir taleplerinin, mahkemenin dosyası taraflarıyla sınırlı olmak üzere KISMEN KABULÜ ile, çeklerin toplam bedeli olan 4.500.000,00-TL'nin %15'i olan 675.000,00-TL tutarında nakdi veya mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve mutaber banka teminat mektubunun mahkeme veznesine depo edilmesi halinde, tarafların ileride zarar görmelerine meydan verilmemesi için, yukarıda bilgileri yazılı çekler dayanak gösterilerek girişilecek icra takibinin işbu dava sonuna kadar tedbiren DURDURULMASINA ve yine mahkememiz dosyası tarafları ile sınırlı olmak üzere ödeme yasağı konulması için ilgili bankalara müzekkere yazılmasına ve davacı tarafın, mahkeme dosyası tarafları dışındaki kişilere yönelik ihtiyati tedbir isteminin REDDİNE" karar verilmiştir.Davacılar vekili █████/2024 havale tarihli dilekçesi ile; huzurdaki dava ikame edildikten ve ihtiyati tedbir kararı verildikten sonra █████/2024 tarihinde davalı şirketin, müvekkili şirketin findeks çek raporunu talep talep ettiğinin görüldüğünü, yani █████/2024 tarihinde dava konusu çeklerin halen davalının elinde olduğu sabit olmasına rağmen █████/2024 günlü, ...seri numaralı ve 1.000.000,00-TL tutarlı çek' hakkında █████/2024 tarihinde dava dışı ... Şirketi tarafından İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ değişik iş ve ████████ karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı alınarak, █████/2024 tarihinde ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, taraflarınca dosyaya sunulan ve ... tarafından yapılan findeks sorgu görüntüsünün, █████/2024 tarihinde dava konusu çekin halen davalı zilyetliğinde olduğunu ispatlamakta olduğunu, mahkememiz tarafından verilen ihtiyati tedbir karar tarihinde tedbire konu çeklerin davalı elinde olduğu sabit olmasına rağmen, bu çeklerin davalı tarafça kötü niyetli olarak cirolanmakta olduğundan, davalı tarafça ihtiyati tedbir kararının dolanıldığı ve etkisiz hale getirildiği, telafisi imkansız zararlar doğduğu/doğacağının sabit olduğunu, tüm bu nedenlerle davaya konu çeklerin davalı veya çek üzerinde ciro eden 3. kişiler tarafından icra takibine konulması halinde takiplerin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece █████/2024 tarihli karar ile; Davacı yanın iddialarına ve dosyaya sunulan kayıt ve belgelere("... Cephe İşleri Sözleşmesi", ödeme dekontu, çek görselleri, çek teslim tutanakları, fesih protokolü, findeks sorgulaması, ... sayılı ödeme emri, İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ değişik iş sayılı kararı vs.) incelendiğinde, mahkemece her ne kadar yaklaşık ispat şartları gözetilerek █████/2024 tarihli ara karar ile mahkememiz dosyası taraflarıyla sınırlı olarak ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de, söz konusu çeklerden dolayı ortaya çıkabilecek başkaca borç ilişkisi asıl ilişkiden mücerret olacağından, iyi niyetli ve muvazaadan ari konumdaki üçüncü kişi olan iyi niyetli hamillerin hak kaybına uğramaması gerektiği gerekçesi ile davacı tarafın, dava konusu çeklerin davalı veya çek üzerinde ciro eden üçüncü kişiler tarafından icra takibine konu edilememesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; davalı tarafın, dava konusu çekleri iade etmeyi taahhüt ettiğinin ''imzalı fesih protokolü'' ile sabit olduğunu, davalının, akdedilen sözleşme gereği temerrüde düşmesi sebebiyle tarafların, karşılıklı mutabakata vararak sözleşmenin feshi hususunda anlaştıklarını ve sözleşmenin feshedildiğini, feshin taraflarca protokole bağlandığını ve fesih protokolü gereğince davalının almış olduğu 750.000-TL nakit, 4.000.000-TL tutarındaki ödenmiş çek bedellerini ödemeyi, keşide tarihi gelmemiş toplamı 5.000.000-TL tutarındaki 6 adet çeki iade etmeyi kabul ettiğini, dosya kapsamında ihtiyati tedbir kararı verildikten sonra, █████/2024 tarihinde davalı şirketin, davacı şirketin findeks çek raporunu talep ettiğini ve çekleri başka bir şirkete ciroladığını ve çeklerin takibe konu edildiğini, bu durumda; █████/2024 tarihinde dava konusu çeklerin halen davalı elinde olduğunun anlaşıldığını, davalı tarafça, davacıların çek raporu incelendikten sonra; ''█████/2024 günlü, ... seri nolu, 1.000.000,00 tl tutarlı çek'''in, dava dışı ... Şti.'ne cirolanmış ve çek hakkında █████/2024 tarihinde İstanbul 21.Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ D.İş, ████████ Karar sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı alınarak, █████/2024 tarihinde ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, bu haliyle mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir karanın etkisiz hale getirildiğini, TTK 687. maddesi, keşideci ile lehtar arasındaki defilerin, kötü niyetli hamile karşı ileri sürülebilmesine imkan tanıdığından; davacıların, dava konusu çekler yönünden borçlu olmadığı ispatlanana kadar telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi gerektiğini, kaldı ki █████/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının gerekçesinde de '' yeterli yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu sonucuna varılmakla '' denilerek; davacıların, davadaki haklılığının yaklaşık olarak ispat edildiğini, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur .Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Taraflar arasında Tekirdağ Kapaklı Lonca Sanayi Merkezleri Cephe İşleri Sözleşmesi akdedilmiştir. Somut olayda mahkemece daha önce █████/2024 tarihli ara karar ile talebe konu çekler dayanak gösterilerek girişilecek icra takibinin işbu dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına ve yine mahkeme dosyası tarafları ile sınırlı olmak üzere ödeme yasağı konulmasına ilişkin tedbir kararı verilmiş, 3 kişiler yönünden ise talep reddedilmiştir. Davacılar vekili tekrar dilekçe vererek; çekleri ciro yolu ile edinen 3. kişiler tarafından icra takibine konulması halinde, takiplerin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İyi niyetli üçüncü kişi konumunda olan hamiller aleyhine; takiplerin durdurulmasına dair tedbir kararı verilemeyeceğinden, mahkemece yazılı şekilde 3 kişiler yönünden ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas sayılı ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL istinaf karar harcının davacılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.