Bölge Adliye Mahkemesi, kuryecilik faaliyetinden doğan itirazın iptali davasının mutlak ticari dava olduğunu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu belirledi.
Özet: İki farklı mahkemenin görevsizlik kararı verdiği bir itirazın iptali davasında yargı yerinin belirlenmesi için incelenen dosyada, davacının kuryecilik faaliyetinin esnaflık düzeyini aşan gerçek kişi tacir niteliğinde olduğu ve uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen taşıma işlerinden kaynaklandığı tespitiyle, mutlak ticari dava niteliğindeki bu uyuşmazlığa bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğuna oybirliğiyle karar verilmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: █████████KARAR TARİHİ
: █████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ ████████DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliTaraflar arasındaki davada Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A R Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Her ne kadar davacı vekili tarafından dava Beykoz Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla açılmış ise de, Beykoz Adliyesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin olmadığı, HSK kararları uyarınca Beykoz Adliyesinin Asliye Ticaret Mahkemesi olarak İstanbul Anadolu Adliyesine bağlı olduğu, Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılan davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekli olup davacı ile davalı arasında itirazın iptali istemine ilişkin olup, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden davacının tacir kaydı olmadığı, Esnaf Odası'na müzekkere yazılarak davacının esnaf odası kaydı olmadığı anlaşılmış olup, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuki bir ilişkiden kaynaklanmadığı..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bir kişinin ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Tarafların esnaf sayılabilmesi için vergiye esas hasılat/satış unsuru yanında, iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir. Dosya kapsamında, davacının ticari faaliyetinin esnaflık düzeyini aşar nitelikte gerçek kişi tacir düzeyinde olduğuna dair dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmakta ise de davacının kuryecilik faaliyetinde bulunduğu nazara alındığında, uyuşmazlığın taşıma işinden kaynaklandığına ve taşıma işleri de TTK 850 ve devamı maddelerinde düzenlendiğine göre mutlak nitelikte ticari davaya bakmak görevi asliye ticaret mahkemesine ait bulunmaktadır.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE █████/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.