istanbul bölge adliye mahkemesi, iki farklı mahkemenin görevsizlik kararı sonrası kambiyo senetleri ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali davasında yargı yeri olarak büyükçekmece 2. asliye hukuk mahkemesini belirledi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, iki farklı mahkemenin görevsizlik kararı sonrası kambiyo senetleri ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali davasında yargı yeri olarak Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesini belirledi.

Özet: İki farklı mahkemenin, itirazın iptali talepli (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) bir davada ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi üzerine yapılan yargı yeri belirleme incelemesinde, davacının ciro ettiği çekler nedeniyle fazla ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iadesi istemiyle açılan davanın, tarafların tacir olmaması ve alacağın doğrudan kambiyo senedinden kaynaklanmayıp Türk Borçlar Kanunundaki sebepsiz zenginleşme maddelerine dayanması nedeniyle asliye hukuk mahkemesinin görev alanına girdiği tespit edilerek, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar verilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

37. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

KARAR TARİHİ

: █████/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: █████████ ████████

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesince,"... dava konusu alacağın kıymetli evraktan kaynaklandığı ve davanın asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla açıldığı, mahkememizin ticaret mahkemesi sıfatının bulunmadığı, Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerektiği, Hakimler ve Savcılar Kurulu kararına göre Büyükçekmece adli sınırlarına giren ticari davalara bakma görevinin, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu, bu durumda eldeki davada ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır.HMK114/1-c maddesine göre görev dava şartı olup HMK 115. maddeye göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılması ve bulunmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesince,"... tarafların tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK m.4/1'de belirtilen mutfak ticari dava niteliğinde olmadığı ticari olmayan davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup kamu düzenine ilişkin hususlarda resen dikkate alınacak hususlardan olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık, davacının, davalıya ciro ettiği bir kısm çekler nedeni ile fazla bedel ödendiğini beyan ederek, davalıya yapılan haksız ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ödenmesi isteminden kaynaklanmaktadır. Davacı, davasını sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırdığından ayrıca tarafların tacir olduğuna dair dosyada bir delil bulunmadığından, bu haliyle, sebepsiz zenginleşme hükümlerinin TBK'da düzenlenen bir konu olması, tarafların tacir olmadığı gibi, alacağın doğrudan kambiyo senedinden de kaynaklamıyor olması nedeni ile bu tür davalarda Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olması nedeni ile uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ

: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE █████/2025 gününde oy birliği ile karar verildi.