İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, taşıyanın konteyner demuraj ücreti alacağı talebiyle ithalatçının varış ihbarnamesi eksikliği ve konşimento hatası itirazlarının iptali davası.
Özet: Bu dava, davacı taşıyanın, davalı ithalatçının denizyolu taşımacılığı sonrası iki adet konteyneri serbest süresi içinde teslim almaması ve boşaltmaması nedeniyle oluşan 3.470,00 USD tutarındaki demuraj ücretinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebidir; davacı varış ihbarnamesi gönderdiğini ve davalının gecikmeye yol açtığını ileri sürerken, davalı ise varış ihbarnamesi almadığını ve taşıyanın konşimentoda yaptığı hatalı ağırlık beyanının gecikmeye neden olduğunu, bu nedenle herhangi bir demuraj borcunun bulunmadığını iddia ederek davanın reddini talep etmekte olup, uyuşmazlık sunulan bilirkişi raporu ışığında incelenmektedir.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın taşıyan müvekkili ... vasıtası ile ... numaralı konişmento tahtında ... ve ... numaralı 2 adet 40'lık ... tipi konteyner muhteviyatı yükünü ...'dan İstanbul Ambarlı Marport Limanı'na denizyolu ile taşıttığını, bu taşımalarda davalı yanın ithalatçı ve dava konusu yükleri fililen teslim alan taraf olduğunu, 06.12.2021 tarihinde İstanbul Ambarlı Marport Limanı'nda gemiden tahliye edildiğini, davalının ... numaralı konişmento tahtında taşınan emtiaları tahliye limanı olan İstanbul Ambarlı Marport Limanına ulaşmadan önce “Arrival Notice” yani “Varış İhbarnamesi” gönderildiğini, davalının yükünün 06.12.2021 tarihinde İstanbul Ambarlı Marport Limanı'na ulaşacağının ihbar edildiğini, tahliye limanındaki konteyner muhteviyatı yükün konteynerden boşaltılması için serbest ve ücretsiz sürenin (starya süresi) 14 gün olduğunu, 14 günlük serbest ve ücretsiz süre (starya süresi) içinde bu yükün konteynerden boşaltılması aksi halde günlük değişken oranlarda demuraj ücretlerinin uygulanacağı belirtilerek tahliye limanında uygulanan demuraj tarifesinin bildirildiğini, davalıya gönderilen varış ihbarnamesi ile taşıyan müvekkilinin tahliye limanında 40'lık ... konteyner için uyguladığı demuraj tarifesinin; 0-7 Gün Serbest ve Ücretsiz Süre, 8-12 Gün 45 USD/Beher Gün, 13-17 Gün 80 USD/Beher Gün, 18 ve devamı Günler 115 USD/Beher Gün şeklinde olduğunu, taşıyanın bu demuraj tarifesini göndermiş olduğu “Varış İhbarnamesi” ile bildirdiğini, her ne kadar davalının yükleri 06.12.2021 tarihinde tahliye limanı olan İstanbul Ambarlı Marport Limanı'nda gemiden tahliye edilmiş ve davalının yüklerini 14 günlük serbest sürede konteynerden boşaltması ve boş konteyneri taşıyan müvekkiline iade etmesi gerektiği bildirilmişse de taşımaya konu 2 adet 40'lık ... tipi konteyner muhteviyatı emtiaların davalı tarafından 04.01.2022 tarihine kadar teslim alınmadığını ve konteynerler içinde tutulmaya devam edildiğini, müvekkili taşıyanın dava konusu edilen ... ve İNKU2625196 numaralı konteynerleri tahliye limanı olan İstanbul Ambarlı Marport Limanı'nda gemiden tahliye edilmesini müteakip davalıya verilen serbest ve ücretsiz sürenin sonu olan 20.12.2021 tarihi ile bu konteynerlerin boş olarak müvekkiline iade edildiği 04.01.2022 tarihleri arasında davalı tarafından fuzuli işgal edildiğini, bu tarihler arasında davalı aleyhine demuraj ücreti işletildiğini, demuraj ücretlerinin tahsili için müvekkili tarafından davalıya 14.04.2022 tarihli ... numaralı ve 3.470,00 USD tutarlı demuraj e-faturası kesildiğini ve davalıya gönderildiğini, dava konusu fatura bedeline ilişkin olarak davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek davanın kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, davalının işbu takibe haksız olarak itiraz ettiğinden bahisle davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ithalatçısı olduğu ... numaralı konşimento kapsamında 2 adet konteyner yükleme limanı olan ...'dan gemiye yüklendiğini, konşimento konusu yükün taşıyanının davacı firma olduğunu, müvekkiline varış ihbarnamesi gönderilmediğini ve emtianın varış limanına ulaştığına dair hiçbir bildirimde bulunulmadığını, davacı taşıyanın konşimentoyu hatalı düzenlediğini, müvekkilinin serbest süreyi aşmasına neden olduğunu, konşimentonun taşıyan tarafından "Kg" cinsinden düzenlenmesi gerekirken hatalı olarak "Lb" cinsinden düzenlendiğini, bnun düzeltilmesinin vakit aldığını, müvekkilinin malın varışı ile ilgili bilgi almak istemesi üzerine 15.12.2021 tarihinde malın 06.12.2021 günü varmış olduğu bilgisinin verildiğini, müvekkilinin demuraj borcu bulunmadığını, müvekkilinin iddia edildiği gibi bir borcu olmadığını, alacağın mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Mahkememiz dosyasına sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; dosya mevcudu, davacı ve davalı şirketin 2022 yılına ait ticari defterleri, dava ve icra dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel, teknik ve taşımacılık yönünden tetkiki sonucunda; incelenen davacı şirkete ait 2022 yılı Hasılat Defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edilmesinden dolayı davacı şirketin ticari defteri olan 2022 yılı Hasılat Defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temeli ... numaralı konşimento tahtında değerlendirildiği, konteynerlerin varma limanında davalı şirkete teslim edildiği teslim ile birlikte, davalının TTK. madde 1203 uyarınca konteyner gecikme ücretiden sorumlu hale geldiği, 2 konteyner için talep edilen toplam 3.470,00 USD konteyner gecikme ücretinin kadru marufunda olduğu, davacı ve davalı şirketin 2022 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 14.04.2022 tarihli ... nolu 3.470,00 USD (50.524,59 TL) bedelli “Demuraj-32 Gün” açıklamalı E-Faturayı davalı .... Ltd. Şti. unvanına düzenlemiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen demuraj faturasını e-Fatura portalı üzerinden reddetmesinden dolayı davacı yanın ihtilafa konu ettiği faturayı Hasılat Defterinde kayıt altına almadığı, davalı şirketin ihtilafa konu olan faturayı e-Fatura portalı üzerinden reddetmesinden dolayı davalı şirketin ihtilafa konu olan faturayı ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, tarafların icra inkâr tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; itirazın iptali olup uyuşmazlığın tarafların aktif ve pasif husumetlerinin bulunup bulunmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı, davalının demuraj borçlusu olup olmadığı, davalının sorumluluğuna kanaat getirildiği takdirde bunun miktarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.Dosyada bulunan konşimentolra, e posta yazışmaları, faturalar ve ödeme belgeleri ile dosyaya celp edilen gümrük kayıtları incelendiğinde; Hindistan” da yerleşik dava dışı satıcı tarafından Türkiye” de yerleşik davalı alıcı .... Ltd. Şti.(MULTI METAL) firmasına sıcak haddelenmiş paslanmaz çelik emtiasının satışının yapıldığı, dava konusu emtiaları denizyolu ile taşınması için davacı taşıyan ...(...) firmasına ait 2 adet 40' ... 9'6” ... ve ... numaralı konteynerler(KONTEYNERLER) içerisine istiflendiği, Konteynerlerin ...' da █████/2021 tarihinde yüklenerek 3 farklı deniz vasıtası ile Ambarlı limanına taşınarak burada █████/2021 tarihinde tahliye edildiği, Konteynırların deniz yoluyla taşınmasının davacı taşıyan ... tarafından düzenlenen ... numaralı konşimento tahtında gerçekleştirildiği, 20 Aralık 2021 tarihinde davacı tarafından yük teslim talimatı verildiği, 4 Ocak 2022 tarihinde konteynırların limandan çıkış yaptığı anlaşılmıştır. Davacının taşıtan davalının gönderilen sıfatının bulunduğu ve davada taraf ehliyetine sahip oldukları anlaşılmıştır .Davalılar arasındaki uyuşmazlığın konusu, navlun sözleşmesi sonrası gönderilene teslim edilen konteynerlerin boşaltılmasında serbest süre aşılarak iade edilmesindeki gecikme nedeniyle, taşıyan davacı ...'in bu konteynerleri ticari faaliyette kullanamaması nedeniyle talep edilen konteyner işgaliye ücreti veya konteyner demurajından dolayı Davalı'nın sorumlu olup olmadığıdır.Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir.TTK m. 1203
: “Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur.” denilmektedir. Dolayısıyla yükün gönderilen tarafından teslim alınması halinde gönderilen, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde anılan borçlardan sorumlu olacaktır.Bu durumda Davalı Şirket'in, dava konusu 2 konteyner için konteynerlerin teslim alındığı tarihten kendisine free time olarak verilen süre içerisinde emtiayı tahliye edip hasarsız olarak boş teslim etmesi gereklidir. Kendisine verilen bu süreyi aşması halinde konteyner demurajından sorumlu hale gelir.Davalı taraf savunmasında varış ihbarnamesi yapılmadığı savunmasında bulunmuşsa da ; konişmentonun emre düzenlendiği, deliller arasında yer alan belgelerde varış ihbarnamesinin bulunduğu , ihbarın yapılacağı taraf olarak kayıt altına alınan dava dışı "..." firması ihbarın yapıldığı ve ihbar ekinde demuraj tarifelerinin bulunduğu anlaşılmış ve savunmalarına itibar edilmemiş TTK 1203 maddesi gereği demuraj alacağından sorumlu olduğuna kanaat getiirlmiştir.Tüm oluşa göre ; davacı şirketin, dava ve icra takibine konu ettiği 14.04.2022 tarihli ... nolu 3.470,00 USD (50.524,59 TL) bedelli “Demuraj-32 Gün” açıklamalı E-Faturayı davalı .... Ltd. Şti. unvanına düzenlemiş olduğu, usulüne uygun yapılan varış ihbarnamesi gereği konteynerlerin geç tesliminden kaynaklı davacının demuraja hak kazandığı, itibar edilen bilirkişi raporuna göre davacının 3470 USD demuraj ücretinde haklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davacının talebinin likit fatura alacağına dayandığı anlaşılmakla icra inkar tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.HÜKÜM
:1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptaline, takibin 3470 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Taktiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 12.485,06 TL (takip tarihindeki merkez bankası usd cinsi dövize uygulanan efektif satış kuru üzerinden hesaplanan) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,3-Karar harcı olan 6.308,65 TL'den peşin alınan 1.265,04 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.043,61 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (1.573,29 TL ilk harç, 208,75 TL posta ücreti ve 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 13.782,04 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Davacı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı taraf yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır