Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, kamu şirketinin taşeron işçilere ödediği kıdem tazminatlarını davalı alt işveren firmalardan rücuan tahsiline ilişkin tazminat davası.
Özet: Davacı kamu tüzel kişisi şirket, hizmet alımı sözleşmeleriyle dışarıdan temin ettiği hizmetlerde çalışan işçilerin, işyerinin devri nedeniyle asıl işveren sıfatıyla arabuluculuk yoluyla ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatlarını, sözleşmeler ve yasal hükümler uyarınca bu alacaklardan sorumlu olan davalı alt işveren firmalardan rücuen talep etmekte; davalılardan biri ise ödenen miktarın fazlalığı, kendi sözleşme dönemi sonrası işten çıkarılan işçilerden sorumlu tutulamayacağı ve faizin başlangıç tarihinin hatalı olduğu gerekçeleriyle davanın reddini istemektedir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ....KATİP
: ....DAVACI
: ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALI
: 1- ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALILAR
: 2- ....3- ....4- ....5- ....6- ....7- ....8- ....9- ....DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2023YAZIM TARİHİ
: █████/2024Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin kamu tüzel kişisi olup asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri Kamu İhale Mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, ... ihtiyacı "39 kişi ile .... çevre temizliği, bahçıvanlık hizmetlerinin, .... ile yemekhanesinin temizlik ve garsonluk hizmetleri, iş yeri çay ocağı, bahçıvanlık işlerinin" yapılması için davalı firmalarla sözleşme imzaladığını, Davalıların, sözleşme konusu çalıştırdığı işçilerin yasal haklarını tam olarak ödemediğinden, davalıların işçileri tarafından iş hukukunda dava şartı arabulucuğa başvurulduğu, ...'nün 01.12.2018 tarihi itibariyle devredildiği ... ve Tic. A.Ş. tarafından işçilerin 22.08.2019 tarihinde işten çıkışları verildiği ve işçilerin tekrardan işe başlatılmadığı, bu sebeple, davacı tarafından devir tarihine -30.11.2018'e- kadar olan kıdem tazminatları hesaplanarak devreden üst işveren sıfatıyla ödemeler yapıldığı, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerde çeşitli maddelerde işçi alacaklarından, her türlü ücretten davalıların sorumlu olduğu halde davalılar tarafından yapılmayan kıdem tazminatı ödemeleri davacı tarafından yapılmak zorunda kalındığı, davacı tarafından arabuluculuk dosyaları için ödenen meblağlardan sözleşme ve yasa hükümleri uyarınca davalıların sorumlu olduğu, Dava Dışı İşçiler Nedeniyle Davacı Tarafından Yapılan Ödemelerin; .... nolu dosyaya 14.690,00TL, ... nolu dosyaya 16.385,00TL, ... nolu dosyaya 16.385,00TL, ... nolu dosyaya 16.385,00TL, ... nolu dosyaya 14.690,00TL, .... nolu dosyaya 7.490,00 TL, ... nolu dosyaya 4.300,00 TL, .... nolu dosyaya 16.385,00 TL, .... nolu dosyaya 16.385,00TL, ... nolu dosyaya 14.690,00 TL, ... nolu dosyaya 15.068,00 TL, ... nolu dosyaya 17.290,00 TL, ....nolu dosyaya 16.890,00 TL, .... nolu dosyaya 8.920,00 TL, .... nolu dosyaya 6.250,00 TL, .... nolu dosyaya 9.580,00 TL, .... nolu dosyaya 16.555,00 TL, ... nolu dosyaya 16.334,00 TL, .... nolu dosyaya 8.695,00 TL olmak üzere toplam 253.367,00-TL şeklinde olduğu, toplam 253.367,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; bilirkişi marifetiyle yapılacak hesaplama sonrası her bir firmanın (kendi ve önceki dönemlerin hepsinden) sorumlulukları miktarınca davalı firmalardan tahsilini ve her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu dosyada işçilere ödenen tazminat ve vekalet ücretlerinin yasal haklarından fazla olup olmadığının hesaplanması gerektiğini, davacı tarafça fazla ödeme yapılması halinde davalının mesuliyeti olmayacağını, davalının kendi döneminden sonra çıkarılan işçiden sorumlu olamayacağını, kıdem tazminatı işveren tarafından haksız çıkarılan işçiye ödenmediğini, davalının işçinin haksız çıkarılmasından sorumlu olmayacağını, son işveren üst işveren ile bu ödemeden sorumlu olması gerektiğini, davalının geçici kabul yapabilmesi için tazminatların ödendiğine dair dekontların ihale dosyasına sunulması gerektiğini, ,davacı idare bu dekontları almadan kabul işlemlerini yapmadığını, işbu sebeple davacı idareden ihale dosyasının istenilmesini, aksi halde davalının kendi dönemi ile sorumlu olacağı için dönemsel sorumluluğunun gündeme geleceğini, aksi düşünülse dahi davacı idare tazminatı öderken veya ödedikten sonra arabuluculuğa kadar ödemeye ilişkin müvekkili temerrüte düşürmediği, müvekkil kendi döneminden sonra işçinin ne zaman çıkarıldığı ve kıdem tazminatına hak kazandığını bilemeyeceğini, bu konuda davacı idarenin müvekkili temerrüde düşürmesi gerekmektiğini, bu sebeple faizin ödemeden sonra değil arabuluculuk anlaşmama tutanak tarihinden itibaren hesaplanmasını talep etmiştir.DELİLLER
:-Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri, ihale dosyaları,-Dava dışı işçilere ait ... kayıtları, işe - giriş çıkış bilgileri,-Arabuluculuk dosyaları,-Ödeme evrakları,-Bilirkişi kök ve ek raporu,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücu isteminden ibarettir.Bilindiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.Dava konusu olayda da, anılan madde hükmü uyarınca davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, TBK'nın 167. maddesinde “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yani, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ....'nin 28.01.2014 tarih ve ....; 25.02.2014 tarih ve ....., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve .....; 13.11.2014 tarih ve ....; 30.10.2014 tarih ve ....; 26.10.2015 tarih ve .... sayılı ilamları da bu yöndedir.Ayrıca, ...'nin █████/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan █████/2019 tarih ve .....sayılı kararı ile 4857 sayılı yasanın 112/6 fıkra, geçici m.9,1.cümlesini iptal etmiştir.Buna göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, kanundan doğan teselsül gereğince dış ilişkide, borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın, iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı kurumun bu sözleşme nedeniyle davalı yüklenicilerin işçilerine iş akdinin feshi sebebiyle arabuluculuk süreci sonunda toplam 253.367,00 ödeme yaptıklarını, yapılan ödemenin hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı şirketlerden sorumlulukları oranında talep edildiği anlaşılmaktadır.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dava dışı işçilere ilişkin ... kayıtları çıkarılmış, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeler ile idari ve teknik şartnameler dosya kapsamına alınmıştır.Mahkememizce tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli kök ve █████/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından dava dışı işçiler için yapılmış olan ödemelerin iş akdinin feshi sebebiyle yapıldığı ve taraflar arasındaki sözleşmede hüküm bulunmaması sebebiyle davalı şirketin kendi dönemleri ile bu ödemelerden sorumlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile eki teknik ve idari şartnameler kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın, davacı kurumun asıl işveren davalı şirketlerin ise alt işveren olarak çalıştırdığı dava dışı işçilere, davacı kurum tarafından iş akdinin feshi sebebiyle arabuluculuk süreci sonucunda davalı işçilerine toplamda ödenen 250.272,60 TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile sözleşmenin eki niteliğindeki idari şartname ve teknik şartname incelendiğinde, yüksek yargı kararlarına göre, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu kabul edilmekle, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,1.859,78 TL alacağın █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,1.629,74 TL alacağın █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,68.667,46 TL alacağın █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,13.479,26 TL alacağın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,25.700,24 TL alacağın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,49.949,63 TL alacağın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,74.437,36 TL alacağın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,2.542,75 TL alacağın ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,12.006,35 TL alacağın ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,1-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 17.096,12 TL harçtan peşin alınan 4.326,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.769,24 TL harcın davalılardan;94,89 TL'sinden davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.,83,15 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,3.503,51 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,687,73 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,1.311,26 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,2.548,50 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,3.797,89 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,129,73 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.612,58 TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti. sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,2-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 39.540,89 TL vekalet ücretinin davalılardan;293,83 TL'sinden davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.,257,48 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,10.848,86 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,2.129,61 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,4.060,41 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,7.891,61 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,11.760,46 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,401,73 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.1.896,90 TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti. sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,3-Davacı tarafından yapılan 17.493,10 TL dava-bilirkişi-posta ücretinin davanın kabul red oranına göre takdiren 17.279,45 TL ile 4.326,88 TL peşin, 179,90 TL başvurma harcı toplamı 21.786,23 TL yargılama giderinin davalılardan;161,89 TL'sinden davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.,141,87 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,5.977,50 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,1.173,37 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,2.237,21 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,4.348,12 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,6.479,77 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,221,35 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.1.045,15 TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti. sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,5-Davalı ... ... Ltd. Şti. iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 3.094,43 TL'nin davacıdan alınarak adı geçene verilmesine,6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin kabul oranı üzerinden 16,12 TL'si davacıdan kalan 1303,88-TL'nin sorumluluklarına göre davalılardan;9,69-TL'sinden davalılar ... Ltd. Şti ve ... Ltd. Şti.,8,49- TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,357,75-TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,70,22- TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,133,89-TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,260,23 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,387,81 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.,13,25 TL'sinden davalı ... Ltd. Şti.62,55 TL'sinden davalı ... ... Ltd. Şti. sorumlu olmak kaydıyla) tahsili ile hazineye irat kaydına,Dair, Davacı Vekili Av. ....'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2023Katip ....¸e-imzalıdır.Hakim ....¸e-imzalıdır.