petrol istasyonu inşaat sözleşmesi kapsamında fazla ödeme ve bedeli tahsil edilen teminat çekinin iade edilmemesi üzerine başlatılan kambiyo senetlerine dayalı icra takibine karşı açılan menfi tespit davası.

Petrol istasyonu inşaat sözleşmesi kapsamında fazla ödeme ve bedeli tahsil edilen teminat çekinin iade edilmemesi üzerine başlatılan kambiyo senetlerine dayalı icra takibine karşı açılan menfi tespit davası.

Özet: Davacı şirket, davalıya petrol istasyonu inşaat sözleşmesi kapsamında teminat olarak verdiği 200.000 TLlik çekin bedelini banka aracılığıyla ödemesine rağmen çekin iade edilmediğini ve davalının bu çeke dayanarak haksız icra takibi başlattığını, ayrıca sözleşme bedelinden 228.494 TL fazla ödeme yaptığını ve davalının işi zamanında ve eksiksiz teslim etmeyerek milyonlarca liralık zarara yol açtığını iddia ederek, söz konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile ilgili icra takibinin durdurulmasını talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen █████/2021 tarihli Petrol İstasyonu İnşaat Sözleşmesi gereğince, müvekkili ... .../... adresinde, üpet Şartnamelerine uygun olarak petrol istasyonunun kurulumu davalı şirket tarafından gerçekleştirileceği, müvekkili şirketin işin bedeli olarak KDV dahil 4.550.000,00-TL ödeyeceği. Sözleşmeye göre; █████/2021 tarihinde 1.000.000.00 TL geri kalan miktarın ise iş yapıldıkça iş bitimine kadar haftalık olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı , buna karşılık davalı şirket ise, sözleşme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren 90-15 gün içerisinde işin teslim edileceğini taahhüt ettiği, Müvekkili şirketin, söz konusu borcun belli bir miktarı için, 200.000,00TL tutarında olan █████/2022 tarihli, ... Seri Numaralı çeki. davalı şirkete █████/2022 tarihinde teminat çeki olarak teslim etmiş olduğu , Çek bedeli olan 200.000,00 TL █████/2022 tarihinde banka yoluyla ödendiği halde çekin davalı şirket tarafından iade edilmediği, Davalı tarafın çeki iade etmemesi üzerine, çekin bankaya ibraz edilip tahsil edilme çabası içerisine girilmesi ihtimaline binaen, bedelinin ödenmiş olmasından ötürü müvekkili şirketin çek iade edilmeyince banka hesabında para bulundurmayarak çekin karşılıksız çıkmasını sağladığı , bunun üzerine davalı haksız bir şekilde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip işlemi başlattığı,davalı şirket tarafından başlatılan .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takibin hukuka aykırı olduğu ve durdurulması gerektiği, Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği .Sözleşme Bedeli Ve Ödeme Şekli başlıklı 5. Maddesi "İşin bedeli KDV dahil 4.550.000,00-TL, işveren işi alana █████/2021 tarihinde 1.000.000.00 TL ödenecek. Geri kalan miktarı iş yapıldıkça iş bitimine kadar haftalık olarak ödenecektir." şeklinde kararlaştırıldığı, Bu madde gereğince; davalı şirkete ve davalı şirket temsilci ve yetkililerine, davacı müvekkil şirket ... Bankası hesabından; █████/2022 tarihinde 50.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 30.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 700.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 50.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 50.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 30.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 80.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL. 1.190.000 davalı toplam 1.140.000, █████/2022 tarihinde 300.000,00-tl, █████/2022 tarihinde 20.000,00-TL, ... ... █████/2022 tarihinde 250.000,00-TL, ... AKARYAKIT █████/2022 tarihinde 40.000,00-TL, ... █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL, ... █████/2022 tarihinde 45.000.00-TL, ... █████/2022 tarihinde 150.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL █████/2022 tarihinde 200.000,00-TL, █████/2022 tarihinde saat 12:35'de 100.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 83.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 17.500,00-TL 6/███████ tarihinde 15.000.00-TL █████/2022 tarihinde 5.000.00-TL, █████/2022 tarihinde 40.000.00-TL, █████/2022 tarihinde 20.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 3.000,00-tl, █████/2022 tarihinde 45.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 50.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 40.000.000-TL, █████/2022 tarihinde 9.995,00-TL , Yine davalı şirket ve davalı şirket temsilci ve yetkililerine müvekkili şirketinin ... ... hesabından █████/2022 tarihinde 14.999.00-TL ödeme yapıldığı, Davalı şirket ve davalı şirket temsilci ve yetkililerine müvekkili şirket tarafından ... Bankası hesabından █████/2021 tarihinde 1.000.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 30.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 70.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 200.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 250.000,00-TL, █████/2022 tarihinde 100.000,00-TI. ödeme yapıldığı, Sözleşmede belirtilen tutar 4.550.000.00 TL iken davalı şirket ve davalı şirket temsilci ve yetkililerine yapılan ödemeler toplamının 4.778.494.00 TL olduğu . 228.494,00TL fazladan ödeme yapılmış olduğu, müvekkilinin , üzerine düşen edimleri fazlası ile yerine getirmiş olmasına rağmen, sözleşme ile davalı şirket üzerine bırakılan yükümlülüklerin, süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirilmemiş olduğu İşin tam ve eksiksiz olarak zamanında yapılmamış olması, müvekkil şirketi milyonlarca lira maddi olarak zarara uğrattığı iddia edildiği, Söz konusu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile dava sonuçlanıncaya kadar mağduriyetlerine yol açmayacak, uygun görülecek teminat karşılığında ve yahut teminatsız olarak; İİK 72.maddesi gereğince ilgili icra dosyasının alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettikleri, davacı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespit edilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin dava dilekçesinde de; alacaklarını "açık ve kayıtsız şartsız" bir şekilde kabul etmiş olduğu alacağa konu çeki keşide ettiklerini, davalıya (alacaklıya) borçlu olduklarını da kabul ettikleri, Davacı (borçlunun) dava dilekçesinde bile çeki keşide ettiklerini çek bedelinin ödeneceğini açıkça kayıtsız ve şartsız bir şekilde belirttikleri, beyan ettikleri, Davacı, davalının (alacaklının) elinde bulunan çekin "teminat çeki" olduğunu ileri sürmesinin doğru ve yerinde olmadığı , Davacı çek bedelini banka yoluyla ödediğini iddia etmekte ise de; banka kayıtlarında böyle bir ödemenin mevcut olmadığı , çek bedelinin ödenmiş olmasına rağmen çekin davalının (alacaklının) elinde bulunduğu iddiası ise, ticari hayatın kurallarına uygun olmadığı , çek bedelinin ödenmesine rağmen çekin davalının (alacaklının) elinde bulunduğu iddiası basiretli bir tacirin yapacağı iş veya davranış şekli olmadığı, çek bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıktığı , çekin ödenmemesi, çek bedelinin tahsil edilmemesi için banka hesabında para bulundurulmadığı davacının (borçlunun) açık kabulü olduğu , Alacağa (davaya) konu çekte keşide tarihinin olmadığı iddia oluıımuşsa da; bu iddianın doğru ve yerinde olmadığı, icra takibine konu çeke çıplak gözle dahi bakıldığında dahi çekte keşide yerinin ve tarihinin olduğu çekin şekil şartlarına uygun olduğunun açık ve net bir şekilde görüleceği .buna rağmen davacının (borçlunun) çekte keşide tarihinin olmadığını iddia etmesinin, öne sürmesinin iyi niyet kurallarıyla dahi uyuşmadığı «bununla birlikte çek icra müdürlüğüne ibraz edilerek , icra müdürlüğünün de çekin şekil şartlarına uygun olduğunu kabul ederek kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığı , Davacının dava dilekçesinde "çekin ödenmemesi, karşılıksız çıkması için bankada (banka hesaplarında) para bulundurmadığını" dava dilekçesinde bile açık ve net bir şekilde belirtmiş, bildirmiş olmasına rağmen, çek bedelinin ödendiğini, ödendiğine dair ses kayıtları ve mesaj kayıtları olduğunu öne sürmesi bile maddi ve mantıki bir çelişki olduğu , Mücerret kıymetli evrağın doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğu , kıymetli evrak bir defa doğduktan sonra, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluk kıymetli evrakın geçerliliğine helal getirmeyeceği , Alt ilişkiden kaynaklanan sakatlıklar veya hükümsüzlükler bile kambiyo ilişkisini etkilemeyeceği ,alt ilişki herhangi bir şekilde geçersiz olsa bile kambiyo ilişkisinin geçerli sayılacağı,alacaklı temel ilişkinin varlık ve geçerliliğini kanıtlamak zorunda kalmaksızın sadece senede dayanarak ifa talep edebileceği ,temel ilişkinin geçerli olmadığını ispat yükünün borçluya ait olduğu , ki; davacının (borçlunun) alt, temci ilişkinin doğmadığı, geçersiz olduğu yönünde herhangi bir iddiasının da olmadığı, Açılan davanın reddi gerektiğini Beyan ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Dava ile ilgili olarak, icra takibine ait ödeme emri, senedin fotokopisi, dosya kapsamına bulunan diğer delil ve belgeler ile yapılan incelemeler getirtilmiştir.

Dava dosyasına ekli ... İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı icra dosyası incelenmiş olup, buna göre davalı (alacaklı) ... ... EKİPMANL. NAKL. İNŞ. SAN. ve TİC.LTD.ŞTİ. vekili tarafından davacı (borçlu) ... İNŞAAT ELEKTRİK SAN. ve TİC. LTD.ŞTİ. aleyhine 28.07.2023 tarihli TAKİP TALEBİ ile;

196.400.00 -TL ASIL ALACAK (İstenen

: Yıllık Reeskont Avans)

12.315,00-TL İşlemiş Faiz

19.640,00 -TL Çek Tazminatı

228355,00 -TL Toplam Alacak talep edildiği anlaşılmıştır.

Davacı Tarafın 09.02.2024 tarihli dilekçe eki CD içeriğindeki telefon görüşmelerinin tetkikinde, Davacı tarafın çekin tahsile konulmaması için davalı tarafı uyardığı,çekin parasının ödenmiş olduğu,çekin kendilerine ait olmadığı sıkıntı yaratacağı şeklinde ifadelerde bulunduğu, Davalı tarafın benzin istasyonu için 8 milyon para harcadıklarını beyan ettiği davacı taraftan kalan alacağını muhakkak tahsil edecekleri, çekin yazılıp yazılmamasının kendileri için önemli olmadığı ,bıı işten zarar etliklerini ifade ettiği anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda özetle, Davacı ile davalı arasında imzalanan 18.11.2021 tarihli PETROL İSTASYONU İNŞAAT SÖZLEŞME'de ödemenin çekle olacağı hususunda bilgi bulunmadığı, sözleşmede (mad.5) iş bedelinin iş yapıldıkça haftalık olarak ödeneceği yazılı olduğu, sözleşmede ödenecek toplam bedelin ise KDV dahil 4.550.000 -TL olacağının kararlaştırıldığı, Banka dekontlarında "sözleşmeye atıf yaparak" dava dışı ... ...'a yaptığı ödemelerin sözleşme için yapılmış ödeme olup olmadığının delil niteliği Mahkemeye ait olmak üzere Davacının hem davalıya hemde dava dışı firma ... ...'a "PETROL İNŞ. SÖZLEŞME UYARINCA PETROL İNŞ.SÖZLEŞME UYARINCA ... ... ADA 858 PARSEL 5 ANAHTAR TESLİM AKATYAKITKURULUMU" açıklamaları ile sözleşmeye atıf yaparak; Davalı ... AKARYAKİ T ....LTD.S Tİ/nin banka hesabına 3.040.000,00 -TL.ödedigi, ... AKARKAYlT'ın banka hesabına 1.713.495.00 -TL ödediği, Davacının Toplamda (3.040.000,00 -TL + 1.713.495,00 -TL =) 4.753.495.00 -TL. ödediğinin görüldüğü, Ödeme belgeleri içerisinde çek ödemesi olan tek ve nihai belgenin dava dışı ... ...'a yapılan toplam 1.713.495,00 -TL ödeme içerisinde 20.07.2022 tarihinde ...'tan PETROL İNŞ.SÖZLEŞME UYARINCA ... ... ADA 858 PARSEL 5 ANAHTAR TESLİM AKATYAKIT KURULUMU ÖDEMESİ ... SERİ A OLU ÇEKE /..." açıklaması ile yaptığı 200.000,00 -TL. tutarında ödeme olduğu, Ancak ; bu ödemede tutar davaya konu çek tutarı ile aynı olmasına rağmen dekont açıklamasındaki çek numarası ile davaya konu olan çek numarası ( ... Çek no: ...) birbirini tutmadığından, farklı bir ifade ile banka ödeme "dekontunda yazılı cek numarası" "davaya konu çek numarası" ile aynı olmadığından davaya konu çekin ödendiğine dair bir tespitin olmadığı, Netice itibariyle; dava dosyası kapsamındaki belgelere göre, davaya konu çekin davalıya teminat olarak verildiği ve bu çekin davalının banka hesabına ödendiğine dair bir tespitin olmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, davacının dava konusu çekten kaynaklı olarak teminat olarak verildiği iddiasına dayalı davalıya yönelik borçlu olmadığının tespiti istemidir.

Dava konusuna ilişkin olarak yapılan incelemede 20.07.2022 tarihinde ...'tan davalıya "PETROL İNŞ.SÖZLEŞME UYARINCA ... ... ADA H5H PARSEL 5 ANAHTAR TESLİM AKATYAKIT KURULUMU ÖDEMESİ ... SERİ NOLU ÇEKE /..." dekont açıklamaları ile 200.000.00 -TL ödendiğinin görüldüğü ancak davalının ödeme dekont açıklamasında "... SERİ NOLU ÇEK" ödemesinin, davacının ödediğini beyan ettiği (ve davalının takipte talep ettiği) çek numarası olan ... nolu çekten farklı bir çek numarası olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre, davacının takip dayanağı çeke göre borçlu olmadığı iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede çeke ilişkin olarak yapılan ödeme dekontunda 200.000.00 -TL ödendiğinin görüldüğü ancak davalının ödeme dekont açıklamasında "... SERİ NOLU ÇEK" ödemesinin, davacının ödediğini beyan ettiği (ve davalının icra takibinde talep ettiği) çek numarası olan ... nolu çekten farklı bir çek numarası olduğu ve buna göre davacı yanın ileri sürdüğü ödemeye ilişkin ödemenin takibe konu çek için yapıldığı hususu ile sehven başka bir çek bilgilerinin dekont üzerine yazılmış olduğu hususlarının yazılı delillerle ispatlanamadığı anlaşılmakla ve aynı zamanda çekin teminat nedeniyle verildiğine dair bir ibarenin de yer almadığı görülmekle davacının borçlu olmadığına dair ispatını somut ve şüpheye yer bırakmayacak delillerle ispat edemediği kanaati ile menfi tespit isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.120,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan harcın karar harcından mahsubu ile fazla 2.987,90-TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,

4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 36.536,80-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair karar verildi.█████/2025

Katip ...

-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır