istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin, "yıkanabilir leke ve sıvı geçirmez iç çamaşırı" faydalı modeli ile markasının taklit edilmesi iddiasıyla açılan davada, taklit ürünlerin satışının durdurulması ve toplatılması talepli ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, "yıkanabilir leke ve sıvı geçirmez iç çamaşırı" faydalı modeli ile markasının taklit edilmesi iddiasıyla açılan davada, taklit ürünlerin satışının durdurulması ve toplatılması talepli ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf incelemesi.

Özet: Bir şirket, faydalı model ve tasarım tescilli yıkanabilir leke ve sıvı geçirmez iç çamaşırı ürünlerinin (regl destek külotları) diğer bir şirket tarafından taklit edildiği, haksız rekabet oluşturulduğu ve kötü niyetle satışa sunulduğu iddiasıyla ürünlerin satışının durdurulması ve toplatılması talebiyle dava açmış; mahkeme, ihtiyati tedbir talebi için gerekli şartların oluştuğunu değerlendirerek, davalının yedi gün içinde 750.000 TL teminat yatırması halinde tedbirin uygulanmasını erteleme kararı almış, aksi takdirde 150.000 TL teminat karşılığında tedbir talebinin kabulüne hükmetmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: 12.11.2024

NUMARASI

: ████████ E.SAYILI ARA KARAR

DAVANIN KONUSU

: Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)

Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVA

: Davacı vekili tedbir talepli dilekçesinde; müvekkili şirketin "..." markalı ve halk arasında "..." olarak bilinen ürünlerin sahibi olan firma olduğunu ve uzun zamandır bu ürünlerin satışını yapmakta olup marka koruması 2020 yılının 9. ayında, faydalı model koruması ise 10. ayında başladığını, müvekkilinin ... Y numaralı faydalı modelinin "yıkanabilir leke ve sıvı geçirmez iç çamaşırı" olarak tescil edildiğini, müvekkili şirketin ürünlerinin "..." markası ile piyasada satışının başlangıç tarihinin 13.03.2021 olduğunu, müvekkilinin ayrıca davalının piyasaya sürmüş olduğu regl destek külodu açıklamalı ürünlerin de tasarımının tescilli sahibi olduğunu, davalı şirketin ise aynı amaca hizmet eden taklit ürünü 08.09.2021 tarihinde "..." ibaresi ile satışa sunduğunu, bu sebeple davalı şirkete 15.03.2022 tarihinde Beyoğlu ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, haksız rekabet teşkil eden eylemlere son verilerek "..." ibareli ürünlerin toplatılmasını, "..." ibareli reklam filmlerinde derhal değişiklik yapılmasını, aksi halde uğranılan zararların tamamı için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, fakat bu ihtara rağmen davalı şirketin yalnızca ürünlerinden "ilk ve tek" ibaresini kaldırdığını, ürünlerin satışına devam ettiğini, davalı şirketin işbu ürünlerini piyasaya sürmeden önce, müvekkilinin ürünlerinin piyasada satılmakta olduğunu bilmeme ihtimali bulunmadığını, davalı şirketin, "... Hiz. Dan. Ltd. Şti" vasıtasıyla müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki ... numaralı faydalı model başvurusuna itiraz ettiğini, müvekkilinin tüm üretim tekniklerini ele geçirdikten sonra aynı ürünü taklit etmek suretiyle "..." olarak satışa sunduğunu, bir başka deyişle, davalı şirketin, kendisinden önce bir başka teşebbüsün bu ürünü satışa sunduğundan haberdar olmasına rağmen, kötüniyetli olarak ve piyasadaki hakim konumunu kötüye kullanmak suretiyle satışlara devam ettiğini, ihtarını dikkate almadığını, davalı yanın bu noktada haberi olmadığını iddia etse dahi gönderdikleri ihtarlar neticesinde dahi satışlarına devam edip ürünlerin aynı olmadığını afaki bir şekilde ileri sürdüğünü, fakat söz konusu ürünler incelendiğinde açıkça görüleceği gibi, işbu taklit ürünün normal bir vatandaşın ayırt edemeyeceği ölçüde müvekkilinin ürünü ile aynı özelliklere ve kullanıma sahip olduğunu, davalı yanın yalnızca teknik ve önemi olmayan birkaç malzemenin yerine muadillerini koymak suretiyle ürünlerin aynı olmadığını iddia ederek kötü niyetli hareket ettiğini, işbu dava konusu faydalı modelin ve tasarımın taklit edilerek satışa sunulmuş olması sebebiyle ve mahkemece re'sen takdir edilecek diğer nedenlerle, davalı tarafça satılan regl destek külotları olan "...", "..." ve "..." ibareli ürünlerin tamamının satışının durdurulmasına, mevcut ürünlerin toplatılmasına ve yargılama tamamlanana dek bu ürünlerin satılmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

: İstanbul 4.FSHHM'nin █████/2024 tarihli ████████ E. sayılı ara kararıyla; "... Tüm dosya kapsamı, sunulan belgeler, bilirkişi raporları ve yaklaşık ispat şartı dikkate alınarak talebe konu tedbir yönünden yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla tedbirin ağırlığı ve tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında muhtemel zararların temini açısından belirlenen teminat miktarı üzerinden ters tedbir kararının uygulanmasının yerinde olacağına kanaat getirilmekle, AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE TEDBİR KARARI TESİS OLUNMUŞ OLUP, BELİRLENEN TEMİNAT MİKTARININ YATIRILMAMASI HALİNDE İSE TALEBE KONU TEDBİR YÖNÜNDEN YAKLAŞIK İSPAT ŞARTLARININ OLUŞTUĞU ANLAŞILMAKLA YİNE TAKDİR OLUNAN TEMİNAT MİKTARI ÜZERİNDEN TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ YÖNÜNDE; 1-6100 sayılı HMK'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 159. maddesi gereğince aleyhine tedbir talep edilen davalı tarafından tebliğden itibaren geçerli olmak üzere takdiren 750.000,00 TL (yediyüzellibintürklirası) ya da bu miktardaki teminat mektubunun bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması/sunulması halinde aşağıda ayrıntıları belirtilen TEDBİR KARARININ UYGULANMASININ ERTELENMESİNE, 2-Belirtilen kesin süre içerisinde teminat yatırılmadığı ya da bu miktarda teminat mektubu Mahkememize sunulmadığı takdirde; Tedbir talebinin takdiren 150.000,00 (yüzellibintürklirası) TL teminat ya da bu miktardaki teminat mektubunun bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması/sunulması halinde kabulü ile; Karşı tarafa ait; Davalı tarafından üretilen ve ihtiva eden, davacının ... tescil numaralı markasına tecavüz teşkil eden, ... markası adı altında, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ... ibaresini içeren kullanımların durdurulması ve önlenmesini teminen Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne ithalat ve ihracatının durdurulması yönünde müzekkere yazılmasına, -Bu ibareleri içerir her türlü ticari alanda kullanımının durdurulmasına ve önlenmesine, işyerlerinde, araçlarında ve tüm adreslerde kullanılan ... markası adı altında ... ibarelerini içerir afiş, tabela, stiker vb. her türlü tanıtım ve reklam evrakına, davalılara ait dava dilekçesinde belirtilen adreslerde taraf nezdinde olmak kaydıyla masrafları talep edene ait olmak üzere -ÖNCELİKLE SÖKÜLMESİNE AKSİ TAKDİRDE- EL KONULMASINA, toplanmasına ve yedi emine teslim edilmesine, ticari evrak ve faturaların ticari hayattaki güven ilkesi ve üçüncü kişilerinin haklarının teminat altına alınmasına bakımından el konulması işlemi dışında tutulmasına, 3)İNFAZDA █████/2024 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNUN DİKKATE ALINMASINA, 4)Teminat yatırılmadığı takdirde HMK 393/1. Maddesi gereğince talep eden tarafın da hükmün infazı için karşı taraf için ön görülen bir haftalık kesin süreden sonra İcra Dairesine başvurmadığı takdirde tedbirlerin kendiliğinden kalmış sayılacağına, 5)6100 sayılı HMK'nın 393/2 maddesi gereğince işbu tedbirlerin, İstanbul İcra Dairesi aracı kılınarak infazına..." karar verildiği görülmüştür.

DAİREMİZİN KARARI

: Karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuş, dairemizce yapılan inceleme sonucu █████/2024 tarihli █████████ E. - █████████ K.sayılı kararıyla; "...Dosya incelendiğinde; Mahkemece bilirkişi raporu alındıktan sonra celse arasında dosya üzerinden, tarafların yokluklarında ihtiyati tedbir kararı verildiği, HMK'nun 394/1. maddesi uyarınca taraflar dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebileceği belirtilmesine rağmen, Mahkemece karara karşı istinaf kanun yolunun açık olduğunun yazıldığı tespit edilmiştir. Kararda kanun yolunun yanlış gösterilmesinin kanunla düzenlenen kanun yolunu değiştirmeyeceği, işbu tedbir kararına karşı istinaf yargı yoluna başvurulamayacağı, davalı vekilinin kararı veren ilk derece mahkemesine itiraz hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf dilekçesi itiraz dilekçesi olarak kabul edilmek suretiyle İlk derece mahkemesince inceleme yapılarak karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine..." karar verilmiştir.

MAHKEMENİN DAVALININ İTİRAZINA İLİŞKİN KARARI: İlk derece mahkemesince, davalı vekilinin ihtiyati tedbire yönelik itirazı 12.11.2024 tarihli ████████ E.sayılı ara kararıyla değerlendirilerek; "...Tüm dosya kapsamı, sunulan belgeler, bilirkişi raporları ve yaklaşık ispat şartı dikkate alınarak talebe konu tedbir yönünden yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla tedbirin ağırlığı ve tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında muhtemel zararların temini açısından belirlenen teminat miktarı üzerinden ters tedbir kararının uygulanmasının yerinde olacağına kanaat getirilmekle verilen tedbir ve ters teminat kararının dosya kapsamına uygun olduğu..." gerekçesiyle davalının ihtiyati tedbire yaptığı itirazların reddine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURUSU

: Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin ürünleri ile davacıya ait faydalı model arasında benzerlik bulunmadığını, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlenmiş olduğunu,Dosyaya sundukları uzman görüşleri ile bilirkişi raporları çeliştiği halde bu çelişkinin giderilmediği,Öncelikle davacıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamını belirleyen 4 adet istemin, özellikleri bakımından faydalı model tescili ile korunabilecek niteliği haiz olup olmadıklarının incelenmesi gerektiğini, İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas sayılı davası ile faydalı modelin hükümsüzlüğü talebinde bulunduklarını, davanın halen derdest olduğunu, hükümsüzlük davasının bu dava ile birleştirilmesine dair taleplerinin Mahkemece incelenmeden ve karar verilmeden ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Davacının hak iddia ettiği ürünün daha önceden dünyada pek çok ülkede satışa sunulduğunu, bunlardan birisinin de "..." adı altında 2015 yılından bu yana satışa sunulan ... Firmasına ait ürün olduğunu,Türkiye'de de e-ticaret sitelerinde benzer ürünlerin daha eski tarihli olarak satışa sunulduklarını, Davacının faydalı modelindeki istemlerin SMK'nun 83/1 ve 92/1. Maddelerini ihlal ettiklerini, faydalı modelle korunacak nitelikte olmadıklarını, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığını, Müvekkiline ait ürünün TPMK nezdinde ... numarası ile "..." adıyla tescilli olduğunu, HMK'nun 390/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, Uyuşmazlığın marka ile herhangi bir ilgisi bulunmamasına rağmen ihtiyati tedbirin markayı taşıyan ürünler açısından uygulanmasına karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, davanın esas konusu faydalı model ile ilgili olduğu dikkate alındığında davacının hiçbir hak sahipliğinin bulunmayan ibareler üzerinden tedbir kararı tesis olunmasının, verilen tedbirin içerik olarak da ne denli hatalı olduğunu açıkça gösterdiğini, bu tedbir kararının uygulanmasının telafisi imkansız zararlara yol açabileceğini, infazında ciddi sıkıntılar doğuracağını, Müvekkil şirketin hukuka uygun kullanımlarının geçici hukuki koruma tedbiri yoluyla da olsa engellenmesinin tescilden doğan haklarını adeta ortadan kaldırır nitelikte olduğunu, Ters tedbir kararına ilişkin takdir edilen teminat tutarının oldukça yüksek olup, bir geçici hukuki koruma tedbiri olma niteliğini aşarak, adeta müvekkilini sebepsiz yere cezalandırır nitelikte olduğunu belirterek, izah ettikleri ve Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; işbu dilekçe ile yapmış oldukları İstinaf başvurularının kabulüne, işbu dilekçede yer alan itirazları ve daha önce dosya kapsamına sunmuş oldukları beyanları dikkate alınarak usule ve yasaya açık aykırılık teşkil eden ve yasal şartları oluşmayan 29.04.2024 tarihli haksız tedbir kararının ve bu karara itirazın reddine dair 12.11.2024 tarihli itirazın reddi kararının (en azından birleştirme taleplerimizin değerlendirilmesi sonrası alanında uzman yeni bir heyetten alınacak heyet raporuna kadar) derhal kaldırılmasına, yasal şartların oluştuğunu kabul manasına gelmemek kaydıyla ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi ve ters tedbir kararının uygulanmasına devam edilmesi yönünde karar tesisi halinde, teminatın miktarına yönelik itirazları dikkate alınarak miktarının azaltılmasına, ihtiyati tedbire konu edilen ürünlerin neler olduğunun açıklığa kavuşturulması ve karardan marka ve regl destek kilotu ibaresi ile ilgili kısımların çıkarılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; █████/2021 başvuru, █████/2023 tescil tarihli, ... Y numaralı, “...” buluş başlıklı faydalı modelin davalı ... Ticaret Anonim Şirketi adına tescil edildiği tespit edilmiştir. █████/2020 başvuru, █████/2022 tescil tarihli, ... numaralı, “...” buluş başlıklı faydalı modelin davacı ... adına tescilli olduğu tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince tedbir talebinin değerlendirilmesi yönünden Marka Vekili ..., Tekstil Mühendisi ..., Endüstriyel Tasarım Uzmanı ...'ndan oluşan heyetten alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı yanın davacı yana ait markalara tecavüz teşkil eder herhangi bir kullanımının dosya münderecatından anlaşılamadığı, davacı tarafa ait ... numaralı tescil içeriğindeki 1 ve 2 numaralı tasarım ile davalıya ait olduğu iddia edilen davaya konu külot ürününün tasarımının bilgilenmiş kullanıcıda yarattıkları genel izlenimlerinin farklı olduğu, heyetimizde faydalı model incelemesi yapabilecek patent vekili ya da teknik bir uzmanın var olmaması nedeni ile faydalı modele tecavüz bakımından davacı iddiaları ya da davalı savunmaları ile ilgili heyetimizce herhangi bir inceleme yapılamadığı" görüş ve kanaate ulaştıkları anlaşılmıştır. Aynı heyetten alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "... tescil nolu Faydalı Model yönünden; davacıya ait faydalı modelde bulunan istem 1'in davalının ... Markalı üründe yer aldığı, istem 2'nin davalının ... Markalı üründe yer aldığı, istem 3'ün davalının ... Markalı üründe yer aldığı, istem 4'ün davalının ... Markalı üründe yer aldığı, bu sebeplerle de davalı yanın ... markalı ürünün davacı yanın ... tescil nolu Faydalı Model haklarına tecavüz teşkil ettiğinin değerlendirilebileceği" görüş ve kanaatine ulaştıkları anlaşılmıştır.

G E R E K Ç E

: Asıl dava, faydalı model hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesi, birleşen dava faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece asıl davada davacı tarafın talebi üzerine ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, SMK’nun 159/2-c maddesi uyraınca davalı tarafça 750.000,00 TL teminat yatırılmasına karar verilmiş, karara davalı tarafından yapılan itiraz reddedilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; aralarında patent uzmanı bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davalıya ait ürünün davacı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamında kaldığına dair görüş bildirildiği, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, Mahkemece faydalı modelin hükümsüzlüğü için dava açılmış olması da dikkate alınarak SMK’nun 159/2-c maddesi uyarınca davalının teminat yatırmasına karar verildiği, davalının markasını kullanmasını önleyecek bir tedbir kararı bulunmadığı, mevcut ekonomik koşullar ve davaya konu faydalı modelin kullanıldığı ürünün niteliğine göre takdir edilen teminatın olaya uygun olduğu, mahkemenin kararında hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu █████/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.