kayseri bölge adliye mahkemesi 6. hukuk dairesi, hazır beton satışında ortaya çıkan fiyat farkı ve faturalara itirazın iptali talebi üzerine verilen kararı inceledi.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, hazır beton satışında ortaya çıkan fiyat farkı ve faturalara itirazın iptali talebi üzerine verilen kararı inceledi.

Özet: Hazır beton üreticisi davacı şirket, davalıdan 96.000 TL eksik ödenen fatura bedeli alacağını tahsil etmek amacıyla icra takibi başlatmış ve davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasıyla itirazın iptali davası açmıştır; davalı ise başlangıçta anlaşılan fiyat üzerinden borcun ödendiğini, davacının tek taraflı fiyat artışına dair zam bildirgesini veya teklif mektubu şartlarını kabul etmediğini ve itiraz faturası düzenlediğini savunarak davanın reddini talep etmiş, ilk derece mahkemesi de davacının davalının fiyat artışını veya teklif şartlarını kabul ettiğine dair geçerli delil sunamadığı, dolayısıyla davalının fiyat farkından sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davacının talebini reddetmiştir.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ

:█████/2025

İSTİNAF KARAR YAZIM

TARİHİ

:█████/2025

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve █████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirketin Kayseri ilinde hazır beton üretimi ve satışı işi ile iştigal ettiğini, davalının Kayseri ili ...'de panel çit ve metal tel örgü üretimi ve ... Bölgesinde da satış işi iştigal ettiğini, taraflar arasında beton satış işlemi yapıldığını, yapılan satış işlemine ilişkin 4 adet fatura düzenlendiğini, bu faturaların davalı tarafın defterlerine işlendiğini, davalı taraf faturalara itiraz etmediğini, fatura bedellerinden 96.000,00-TL eksik ödediğini, arabulucuya başvuru yapıldığını, anlaşamama ile sonuçlandığını, icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça yapılan itiraz sonunda takibin durdurulduğunu, açıklanan nedenlerle Kayseri Genel İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini, yargılama gideri vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:

Müvekkili ile davacı arasında hazır beton alımından kaynaklı ticari sözleşme akdedildiğini, sözleşme gereğince m3 fiyatı 1.100,00-TL +KDV den 800 m3 hazır beton alımı için anlaştıklarını, davacının fiyat teklifi 13.05.2023 tarihinden itibaren üç gün için geçerli olduğu da teklif mektubunda belirtildiğini, yapılan bu sözleşme çerçevesinde müvekkili 800 m3 hazır beton bedelini 13.05.2023 tarihinde çekle 1.038.000,00-TL ödediğini, müvekkili beton döküm sahası içinde hazırlıklarını tamamladığını betonun döküldüğünü, bu aşamada anlaşılan 800 m3 ün üzerinde ihtiyaç olması üzerine yeni fiyattan tekrar ayrı bir anlaşma yapıldığını ve bir miktar daha beton alındığını, ancak bu davanın dışında bir konu olduğunu, ilk alım- satım dışında olduğunu, davacı tarafından konuya ilişkin tüm faturaları dosyaya sunduğunu, bu yüzden bu açıklamanın yapıldığını, davacının Kayseri 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili tarafından kesilen 14.07.2023 tarihli ... fatura numaralı iade faturasına itiraz ettiğini, davacının itiraz gerekçesi 05.07.2023 tarihli " zam bildirgesi" konulu belge ile 05.07.2023 tarihi itibariyle mevcut fiyatlara 100,00TL / m3 zam yapıldığını ve bundan sonra bu fiyat tablosunun geçerli olduğunun bildirildiğini, davacı tarafından Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, taraflarınca yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, açıklanan nedenlerle davacının davasının reddini, alacağın % 20 sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, davacının dava ve takip konusu ettiği 96.000,00-TL tutarındaki faturaya dayalı alacağa ilişkin olarak davalı tarafın söz konusu fatura tutarına itiraz ettiği ve iade faturası düzenleyerek davacıya tebliğ ettiği davacının ise bu iade faturasına yönelik noter aracılığı ile gönderdiği ihtarnamede kendileri tarafından davalıya sunulan █████/2023 tarihli teklif formunda belirtilen fiyat teklifinin geçerlilik süresinin 3 gün olduğu, çimento, agrega ve akaryakıt birim fiyatlarına gelecek zamların teklif fiyatına yansıtılacağının aynı teklif metninde şerh düşüldüğü, yine davacı tarafça hazırlanan █████/2023 tarihli zam bildirgesi konulu metinde mevcut fiyatlara m3 başına 100,00-TL zam yapıldığı ve bundan sonraki alımların zamlı olacağının belirtildiği görülmüş olup, davacının davalıya sunduğunu iddia ettiği teklif mektuplarının dosyaya delil olarak sunulmadığı gibi bu teklif mektuplarının davalı tarafından kabul edildiğine ilişkin HMK m200 kapsamında geçerli delil ve belge sunulmadığı, bu doğrultuda davalı tarafa sunulan ilk teklif üzerine fatura düzenlenmesi ve davalıya tebliğ edilmesi gerektiği, davalının fiyat farkından etkilenmesinin söz konusu olamayacağı, buna dair taraflar arasında bir anlaşma yahut mutabakat bulunmadığı, bu sebeple davalı tarafın iade fark faturası düzenlemek suretiyle iade ve itiraz ettiği fatura tutarı yönünden davacıya borçlu bulunmadığı ve bu sebeple davacının davalı hakkında icra takibinin yerinde olmadığı, davalının söz konusu fiyat farkı bakımından borçlu olduğunu gösterir kendi ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı, faturaya yasal süresi içerisinde iade faturası düzenlemek suretiyle itiraz ettiği anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. Davacının haksız olarak icra takibi başlattığı açık bir şekilde anlaşılmış ise de ayrıca davacının bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve kötü niyetli icra takibi başlattığı yönünde delil ve belge bulunmadığından davalının yerinde görülmeyen kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.1-Davacının davasının reddine, 2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; müvekkili şirketin Kayseri ilinde hazır beton üretimi ve satışı ile iştigal etmekte olduğunu, davalı tarafın talebi üzerine, davalı tarafa 4 adet faturanın toplam 1.305.294,00 TL tutarında hazır beton satışı yapıldığını, davalı tarafından söz konusu faturalara TTK 21/2 kapsamında 8 günlük yasal süresi içerisinde itiraz edilmeyerek, dosyaya alınan bilirkişi raporunda sabit olduğu üzere davalı tarafın ticari defterlerine işlendiğini, eldeki davada kısaca taraflarına davalının faturalara süresinde itiraz etmeyerek satış bedellerini kabul ettiği ve ayrıca her ne kadar davalı tarafın █████/2023 tarihli teklif metnine dayanarak belirtilen miktarda borcu olmadığını ileri sürdüğünü, bu konuda iade faturası düzenlenmişse de belirtilen faturaya itiraz edildiğini davalı tarafça buna karşılık █████/2023 tarihli sözleşmede çimento, agrega ve akaryakıt fiyatlarına gelecek zamların satış fiyatlarına yansıtılacağı yönünde bir hüküm bulunmadığını, davalı tarafın █████/2023 tarihli sözleşmede belirlenen birim fiyatları üzerinden fatura düzenlemesi gerekmesine karşın, yeni birim fiyatlarının üzerinden fatura düzenlenmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple iade faturası düzenlendiğini, davalının davacıya karşı herhangi bir borcu olmadığının ileri sürüldüğünü, yerel mahkemece davalı tarafça kendisi adına düzenlenen faturaya fark faturası düzenlenmek suretiyle itiraz edildiğinin tespitinde bulunulduğunu, söz konusu tespitin açıkça hatalı olduğunu, davalı tarafın tacir olduğunun göz önünde bulundurularak söz konusu faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde, söz konusu faturanın içeriğinin aynen kabul edilmiş sayılacağını, yüksek yargı kararlarında sabit olduğu üzere, iade faturası düzenlenmek suretiyle faturaya itiraz edilmesinin mümkün olmadığını, yerel mahkemenin davalı tarafça faturaya iade faturası düzenlemek suretiyle itiraz edildiği yönündeki gerekçesiyle davanın reddi yönünde verdiği kararın kaldırılmasını talep ettiklerini, davalı tarafça müvekkili şirketten beton alımı konusunda teklif istendiğini, müvekkili şirketçe bu kapsamda █████/2023 tarihli teklif metni hazırlanarak davalı tarafa iletildiğini, düzenlenen faturaların yeni bir icap sayılması gerektiğini, somut olayda davalı tarafın söz konusu faturalara karşı herhangi bir itirazda bulunulmaması sebebiyle, yeni faturalarda düzenlenen birim fiyatlarının yeni bir icap sayılacağı ve faturalara karşı itiraz edilmemesi nedeniyle bu icabında davalı tarafça kabul edileceğinin açık olduğunu, bu sebeple yerle mahkeme kararının açıkça hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, sonuçta davalarının kabulüne karar verilmesini, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına yapılan haksız itiraz sonucu duran takibin devamını ve itirazın iptalini, davalı aleyhine takibe konu alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, istinaf yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden somut uyuşmazlıkta, takibin 4 adet faturaya münhasır olup söz konusu faturaların davalının ibraz ettiği ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve süresi içerisinde faturaların içeriğine 6102 sayılı TTK 21/2 hükümüne göre 8 gün içinde itiraz edilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda davacının faturalara konu ettiği malları davalıya teslim ettiğinin ve fatura bedelleri kadar davalıdan alacaklı olduğunu ispatladığının kabulü gerekir. Her ne kadar davalı tarafça bu fatura içeriğinin kabul edilmediğine yönelik olarak itiraz mahiyetinde iade faturası düzenlendiği iddia edilmiş ise de bu faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı dolayısıyla ilgili faturanın davacı yanca kabul edilmediği nazara alındığında ispat yükünün davalı üzerinde olduğu ve davalının iddialarını yasal/yazılı delillerle ispatlayamadığı görülmüştür.Bu durumda, mahkemece davalı yanın faturaya dayalı olarak yapılan ilamsız takibe vaki itirazının iptali gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan, somut olayda takip ve davaya konusu yapılan alacağın faturulara dayalı miktarı belli, hesaplanabilir bir alacak vasfında olduğu yani alacağın niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olduğu ve davalı borçlunun da takibe yaptığı itirazında haksız çıktığı dikkate alınarak davacı yararına İİK 67/2 md uyarınca ve takibin devamına karar verilen alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenle davacı taraf vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile,belirtilen hususlar yönünden yeniden yargılama yapılmasının gerekmemesi de gözetelirek, ilk derece mahkemesinin kararının belirtilen yönden kaldırılarak HMK'nın 353/1-b,2 maddesi uyarınca düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

HMK'nın 353/1-b,2. maddesi gereğince düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve █████████ Esas ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

Düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine, Buna göre;

"1-Davacının davasının KABULÜ ile;

-Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin 96.000,00TL asıl alacak üzerinden devamına,

2-Takibin devamına karar verilen Asıl alacak olan 96.000,00- TL üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine ,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T 13/1 maddesine göre hesaplanan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.557,76TLkarar ve ilam harcından daha önceden peşin olarak ödenen toplam 1.159,44 TL karar ve ilam harcı düşüldükten sonra eksik kalan 5.398,32 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan; 269,85 TL başvuru harcı, 1.159,44 TL peşin/nisbi harcı, 3.000 TL bilirkişi ücreti, 55,25 TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 4.484,54TL yargılama gideninin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Dava açılmadan Ticari Uyuşmazlıkta Arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İRAT KAYDINA,

7-HMK 333/1 maddesi gereğince gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen yatıran tarafa İADESİNE, "

2-) İstinaf eden Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine;

3-) İstinaf eden Davacıdan alınan 2.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 450,00 TL istinaf posta gideri olmak üzere toplam 3.133,01TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-)İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

5-)HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; HMK'nın 359/4 maddesi gereğince de karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. █████/2025