trafik kazasında alkollü sürücü nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili için sigorta şirketince açılan itirazın iptali davasında zamanaşımı ve husumet tartışmaları.

Trafik kazasında alkollü sürücü nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili için sigorta şirketince açılan itirazın iptali davasında zamanaşımı ve husumet tartışmaları.

Özet: Sigorta şirketi, alkollü sürücünün sebep olduğu trafik kazasında bedensel zarar gören mağdura ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla sigortalı aracın maliki/işletenine karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir; davalı ise kaza anında aracın kiralık olması nedeniyle işleten sıfatı taşımadığını, dolayısıyla pasif husumet ehliyeti bulunmadığını ve ayrıca alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemekte, ihbar olunan leasing şirketi de zamanaşımı ve husumet yokluğu iddialarını desteklemektedir.

T.C.

ANTALYA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki, işleteni olduğu .... plakalı aracın müvekkili şirketi tarafından zorunlu trafik poliçesi ile sigorta güvencesi altına alındığını, ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebi ile .... bedensel zarara uğradığını, zarar gören tarafından, oluşan bedensel zararları sebebi ile müvekkili şirket hakkında ...Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, müvekkil şirket tarafından, ...'ın bedensel zararları sebebi ile toplam .... TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, dava sırasında sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...ı' nın alkollü olduğunu, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması sebebi ile , müvekkil şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için sigortalısına başvuru hakkının doğduğunu, davalı hakkında ... Genel İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı dosyası ile , ödenen ve sorumlular tarafından karşılanmayan ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını ,ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmesi sebebi ile takibin durduğunu, borçlu tarafından icra dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın; asıl alacak, yetki, zamanaşımı, husumet, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine aykırı olduğunu, davacının davasını somutlaştırmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, hak düşürüşücü süreler bakımından resen inceleme talep edildiğini, davaya konu ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde kiralandığını müvekkil şirketin araç işleteni olmadığını, kazanın meydana geldiği ... tarihinde .... A.Ş. nezdinde uzun dönem için kirada bulunduğunu, davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, her ne kadar dava dilekçesinde husumetin doğru tarafa yöneltildiği iddia edilmekte ise de bu iddianın tümüyle hatalı olduğunu, davacının dayandığı zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları'nda sigortalı açıkça "işleten" kabul edilen kişi olarak tanımlandığını, davacı yapılan ödemenin mahiyetini, hangi kalemleri kapsadığını, söz konusu tutara nasıl ulaşıldığını, hangi talepler karşılığında hangi sigorta poliçe limitleri, raporlar ve hesaplamalar baz alınarak ödeme yapıldığını ortaya koyamadığını, davacının hukuka ve dürüstlük kuralına tümüyle aykırı taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiğinin ispatlanması gerektiğini, kusur oranına ilişkin itirazlarının bulunduğunu, davanın kaza tarihinde aracın işleteni olan... A.ş.'ye ihbar edilmesini, dava dilekçesinin HMK'da belirtilen şartları taşımaması nedeniyle davanın usulden reddine, zamanaşımı nedeniyle reddine, davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın her halükarda esastan reddine, davacı aleyhine icra takibinde talep edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı dilekçesinde ... tarihinde ödeme yapıldığını, rücu için 2 yıllık zamanaşımının ... tarihinde dolduğunu beyan edildiğini taleplerinin zamanaşımına uğramadığını iddia edilmişse de huzurdaki rücu talepli davanın açılış tarihi.... tarihi olup ödeme tarihi olan ... tarihinden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra huzurdaki dava ikame edildiğini, hal böyleyken huzurdaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurdaki davada, müvekkili şirketin husumeti söz konusu olmayıp, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, söz konusu kazaya karışan ... plakalı aracın, diğer davalı şirket tarafından kiralanmasına ilişkin .... tarihli sözleşme imzalanmış ise de, kira sözleşmesinin imzalanması ile birlikte kiraya veren şirketin sorumluluğu devam ettiğini, zira aracın, uzun süreli olarak kiralanması kiralayan şirkete işleten sıfatını ortadan kaldırmadığı gibi kiracı şirkete de işleten sıfatı yüklemediğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını, kaza araçtan kaynaklanan bir arıza ya da eksiklikten dolayı meydana gelmediğini, ayrıca dava dışı ...'ın tarafın söz konusu kazada kusurlu olduğu hususunun dikkate alınmasını, davacı taraf, dava dışı ...'nın alkollü araç kullanmasından kaynaklı olarak kazanın gerçekleştiğini ve bu nedenle zararın oluştuğunu belirtmekte ise de, salt alkollü araç kullanımı nedeniyle kusur izafe edilemeyeceği, her iki taraf yönünden ktk kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini, kusur raporu düzenlenmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket karayolları trafik kanunu kapsamında da, borçlar kanunu kapsamında da sorumlu tutulamayacağını, söz konusu dosyada kusur raporu, aktuerya hesabı ya da maluliyete ilişkin olarak rapor aldırılmış ise, söz konusu raporlar yokluklarında alındığından dolayı raporlara itiraz ettiklerini, yapılan anlaşmalara, kabul beyanlarına itiraz ettiklerini, yine dava dışı ...'ın kaza öncesinde tedavi görüp görmediği, hususunun araştırılmasını, mevcut tedavileri var ise bu evrakların da gönderilmesinini istenmesini talep ettiklerini, bu sebeplerle ; öncelikle davanın ...'ya ihbar edilmesine, davanın müvekkili şirket açısından öncelikle husumet yokluğundan reddine, aksi takdirde dava şartı yokluğundan reddine, aksi takdirde ise müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı dikkate alınan davanın reddine, mahkeme harç, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce, tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, dava konusu kazaya karışan araçlara ait ruhsat kayıtları dosya arasına alınmış, ....Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiş, .... plakalı aracın .... poliçesi ve hasar dosyası getirtilmiş, ... Merkezi'nden dava konusu araçların karıştığı kazalara ilişkin bilgiler sorulmuş, nöroloji uzmanı, adli trafik bilirkişisi ve sigorta eksperi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Trafikçi bilirkişi ..., Nöroloji Uzmanı bilirkişi..., aktüerya bilirkişisi ... tarafından düzenlenen .... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;

"Davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu,

-Kazayı alkolün etkisi altında yaptığı,

-Zarar görenin alacağının vekalet ücreti ve dosyaya yapılan diğer tüm masraflar haricinde, .... – ....- lira olduğu,

-ZMMS ile poliçelendiren ... A.Ş.'nin bu tutarın... TL'sinden sorumlu olduğu, ve bu tutara ihbar edildiği ... tarihinden o deme tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiği,

-Ayrıca .... TL vekalet ücreti, ... TL ulaşım giderinden sorumlu olduğu,

-Buna karşılık .... ...- TL tazminat ödemesi, ....TL vekalet ücreti ve diğer yan gider ödemeleri yaptığı,

-Rücu imkanı doğan kendi lehtarının zararına hareket etmediği ve zarara uğratmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:

Dava, sigortacının kendi sigortalısından rücuen tazminat talebine dair başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili davaya konu olayda sigortalısı olan davalının kazaya karıştığını bu nedenle dava dışı üçüncü kişiye ödeme yaptıklarını ancak kazada davalının alkollü olduğunu belirterek yapılan ödemenin rücuan tahsilini talep etmiştir.

Davada, ... plakalı sigortalı aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebi ile ... plakalı araç sürücüsü ...'in bedensel zarara uğradığını, zarar görene ödenen aktüel tazminatının rücuen tahsili amacıyla ... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibindeki itirazın iptali istenmektedir.

Dava sigorta sözleşmesi ve genel şartlara dayalı rücuan tazminat istemidir. Sigorta şirketinin rücu hakkı ise belirli durumlar ile kayıtlanmıştır. Olaya uygun düşen genel şartlar B.4/c maddesinde "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar," rücu kapsamına dahil edilmiştir. Ancak bu hüküm Yargıtay uygulaması ile belirlendiği üzere tek başına uygulanamamaktadır. Buna ilaveten kazanın münhasıran alkolün etkisi ile gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

Davaya konu trafik kazasının ... günü , ... Plakalı otomobil sürücüsünün idaresindeki aracın ... üzerinde, .... kavşağı istikametine sağ şeritten seyir ederken, kaza yeri .... yaklaştığı esnada, önünde aynı istikamette, yayalar tarafından ittirilen ... plakalı araca ve arkasından iten yayalara kullandığı aracın ön kısmından diğer aracında arka kısmına çarpması ile cereyan ettiği anlaşılmaktadır.

Zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartları B.4-c maddesinde uyuşturucu ve belirlenen düzeyin üzerinde alkollü iken kaza yapılması halinde rücu şartlarının gerçekleşeceğini öngörmüştür. Ancak, alkollü olunması tek başına rücu için yeterli değildir. Kazanın münhasıran alkolün verdiği etki ile gerçekleşmesi başka bir etkenin kazaya neden olmaması gerekir. Bu kapsamda nöroloji ve trafik bilirkişisinden alınan raporda, sigortalı sürücünün Kan Alkol Konsantrasyonu incelemesinde ... Promil alkollü olduğunun tespit ediliği, bu oranın kaza anında ... promil olacağının tespit edildiği, sigortalı sürücünün, yakıtı bitmesi nedeniyle yaya halde itilen aracı faretmeyerek gerçekleştirdiği kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği başkaca bir etkenin kazada rol oynamadığı, belirtilmiştir. Mahkememizce de bu kanaat oluşa uygun görülmüştür. Bu halde rücu için gerekli teknik ve hukuki şartlar oluşmuştur. .... bilirkişinden alınan rapora göre de yapılan ödemenin ... plakalı araç sürücüsü ...'in bedensel zarar hesabına uygun olduğu bu haliyle girişilen takibin hukuka uygun olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, icra inkar tazminatı talebi de olmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile, davalı borçlu tarafından ... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptali ile, ...-TL asıl alacak,....-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden takibin devamına,

b)-Asıl alacağa davalı borçlu ...Şirketi yönünden (...-TL) takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye .... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan .... TL peşin, .... TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan ... bilirkişi ücreti, .... TL müzekkere-tebligat-posta masrafı olmak üzere toplam ....TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan .... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca iadesine

Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin, ihbar olunan vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025

Katip....

¸e-imzalıdır

Hakim ....

¸e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

Hükmün 1. Maddesinin ilk paragrafında, .... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptalinden sonra taibind evam edeceği miktarın yazımında, ...-TL asıl alacak, ...-TL takip öncesi işlemiş faiz belirtildikten sonra toplama işleminde yazım hatası yapılarak bir basamağın eksik yazıldığı anlaşılmakla açık yazım hatalı hükmün tashihine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İşu dosyanın hüküm fıkrasının "1-Davanın KABULÜ ile, davalı borçlu tarafından .... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptali ile, ...-TL asıl alacak, ...-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden takibin devamına, " şeklindeki 3. Maddesinin hükümden çıkartılarak;

Yerine;

"1-Davanın KABULÜ ile, davalı borçlu tarafından ... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptali ile, ...-TL asıl alacak, ...-TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam ...-TL üzerinden takibin devamına, " Maddesinin eklenmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 304/1. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip ....

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır