Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, bankanın işçi kıdem tazminatını ödemesi sonrası alt işverenlerden rücuen tahsiline ilişkin hukuki sorumluluk ve yetki uyuşmazlığını değerlendiren kararı.
Özet: Ana işveren sıfatıyla bir banka, alt işverenleri olan şirketler aleyhine, alt işveren bünyesinde çalışıp iş akdi sona eren bir personele ödediği kıdem tazminatının rücuen tahsili için dava açmış; davacı banka, iş kanunu ve hizmet alım sözleşmeleri uyarınca tüm işçi ödemelerinden alt işverenlerin sorumlu olduğunu belirtirken, davalı şirketlerden biri davanın görevli ve yetkili mahkemede görülmediğini ve kıdem tazminatının sözleşme bedeline dahil olmadığını savunmuştur.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ....KATİP
: ....DAVACI
: ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALI
: 1- ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALILAR
: 2- ....3- ....4- ....DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2023YAZIM TARİHİ
: █████/2023Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 62’nci maddesi birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca yapılan ihaleler kapsamında, müvekkil Banka bünyesinde temizlik ve yardımcı hizmetler ile güvenlik ve yönlendirme hizmetlerinin ifası için alt işverene bağlı istihdam edilen personelden, iş sözleşmeleri tazminat almaya hak edecek şekilde sona erenlere ödemeleri, 4857 Sayılı İş Kanunu 112. ve ilgili diğer maddeleri ile ilişkili yönetmelikler çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği davacı Banka tarafından gerçekleştirildiğini, davalıların davacı Banka' nın taşeronu ( ....) olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden ... (TCKN: ....) ' ın iş akdinin tazminat almaya hak edecek şekilde sona ermiş olup, davacı Bankada taşeron işçi olarak çalışmış olduğu döneme (01.09.2009 - 30.06.2020 arası) ilişkin 10 Yıl 10 Ay' ın karşılığı olan brüt 57.183,64 TL Kıdem tazminatının net tutarı olarak toplam 56.749,62 TL, kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği 27.07.2020 tarihinde davacı banka tarafından asıl işveren sıfatıyla işçi hesabına yatırılmak sureti ile ödendiğini, Türk Borçlar Kanunu ile İş Kanunu hükümleri ve ayrıca asıl işveren olan davacı Banka ile alt işveren davalılar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ile Teknik Şartname, İdari Şartnamelerin "Yüklenicin Yükümlülükleri" maddeleri uyarınca tüm işçi ödemelerinden alt işverenlerin sorumlu olduğunu, İşçi alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna dair hükümler de gözetilerek, iç ilişkide rücu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, asıl işveren sıfatı ile ... (TCKN: ....) ' ın işçilik alacaklarına istinaden davacı banka tarafından ödenmiş olan tazminat tutarlarının, ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte, aşağıda ayrıntıları verilen sorumluluk tutarları çerçevesinde ;Brüt Kıdem Tazminatı Açısından Firma Bazında Çalıştığı Gün Sayısı Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Çerçevesinde Sorumluluk Tutarları Yönünden 17.438,15 TL' nin davalı ... ŞİRKETİ' nden, 12.788,95 TL' nin davalı ... ŞİRKETİ' nden, 18.479,45 TL' nin davalı ... ŞİRKETİ' nden, 5.499,84 TL' nin davalı ... ŞİRKETİ' nden, ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte alt-işveren davalılardan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; 4857 sayılı Yasanın 2/6 maddesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında davacının davalıya rücu ettiği alacak ticari nitelikte bir alacak olmadığı gibi ticari bir ilişkiden de kaynaklı olmadığını, belirtilen yasa maddeleri dikkate alındığında kamu kurumunun sorumluluğunun İşK. m.2/6’dan kaynaklandığından rücu hakkının kapsamı ve içeriğinin de İş hukuku kurallarına göre belirlenmesi gerektiği.Taraflar arasındaki ilişki İş hukukundan kaynaklı olup,iş hukukundan kaynaklı olan asıl -alt işveren ilişkisi nedeniyle işçiye ödenen işçilik alacağının talep edildiği iş bu rücu davasında görevli mahkeme İş Mahkemesi olduğunu, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu kabul edilse dahi HMK'nın 6.maddesinde yazılı genel yetki kuralı gereği davalı müvekkil şirketin .... adresinde .... İlçesini de yargı sınırları içerisinde alan Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmuş olması nedeniyle iş bu davanın açıldığı tarih itibariyle davalı şirketin adresinin bulunduğu yerdeki .... Mahkemesi yetkili mahkeme olduğunu, taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmet alım sözleşme tasarısının 7.maddesinin 2 numaları maddesinde" ... mevzuatı gereği ödenmesi zorunlu işçi ücretlerine ek olarak" ifadesi yazılı olup ... mevzuatı gereği ödenmesi zorunlu işçi ücretlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu ancak sözleşme bedelinin içerisinde yer alan kalemlerin sözleşmede yazılı olduğu dikkate alındığında ödenmesi zorunlu işçi ücretlerine ek olarak ödemesi gereken dava konusu işçilik alacağını davacı davalıdan rücu edemeyeceğini, 552 Sayılı Yasanın 8. maddesi ile kıdem tazminatının ihaleye çıkan kamu kurum ve kuruluşlarına bırakıldığı, taraflar arasındaki sözleşme bedeli içerisinde yer almayan kıdem tazminatı bedelinin yüklenici tarafından ödenmesinin hakkaniyete uymayacağı,kıdem tazminatında esas sorumluluğun bu giderle ilgili ödeme yapmayan idarede olduğu aşikar olup davacı idare davalıya rücu edemeyeceğini, 7166 sayılı Kanunla yapılan düzenleme ile 11 Eylül 2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında ve 11 Eylül 2014 tarihinden sonraki hizmet süresine ait kıdem tazminatı ödemeleri için idare ile alt işveren arasında imzalanan sözleşmede rücu ile ilgili bir düzenleme varsa alt işverenlere rücu edilebileceği yoksa rücu edilmeyeceğini, dava dışı ...'ın iş akdi davacı bankanın mülkiyetindeki özel güvenlik hizmeti verilen banka binalarının satılması nedeniyle davalı ile imzalanan özel güvelik iş sözleşmesinin süre bitiminde geçerli nedenle ve bizzat davacı banka tarafından bankadan kaynaklanan durum nedeniyle kıdem tazminatı hak edecek şekilde sonlanmış olup, gerek kıdem tazminatı alacağının gerekse ihbar tazminatı alacağının ödenmesinden bu nedenden ötürü bizzat davacı banka sorumlu olup,her halde dava dışı ... ile imzalanan iş akdinin süresinin bitiminde davacı bankadan kaynaklı zaruriyet nedeniyle ve aynı zamanda işin bitimi üzerine iş akdi sonlandığı için dava dışı ...'a yapılmış bir ihbar tazminatı ödemesi var ise dava dışı ... ihbar tazminatı hak etmediği için davacı banka davalıdan ödediği ihbar tazminatı alacağı için rücu talebinde de bulunamayacağını, kabul anlamına gelememek kaydıyla talep edilen miktar davacının davalı iş verenlikte ve davacı bankada çalıştığı süre de dikkate alındığında yüksek olup davacıya rücu edebileceği miktar talep edilen miktar olmadığını, dava açılmadan önce davaya konu edilen alacak talebi nedeniyle davalı şirket temerrüde düşürülmediği için talep edilen alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, davalı şirketten sigortalı ise de geçmiş tarihli davacı bankada ilk işe başladığı tarih dikkate alındığında davacının işçisi olduğu ve şayet davalı şirkete rücu edebileceği farz edilse dahi yarısını rücu edebilmesi gerektiği. Davacının dava dışı ...'a ödediği miktardan davalı her halde davalı şirkette çalıştırdığı süre kadar sorumlu olacağını belirtmiştir.Diğer davalılar tarafından sunulan herhangi bir savunmaya dosya kapsamında rastlanılmamıştır.DELİLLER
:-Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri,-Bilirkişi raporu
: █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye davacı kurum tarafından ödenen kıdem tazminatından davalıların alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığını, ödenen kıdem tazminatının davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu, 17.438,15 TL alacağın ... Hizmetlerin'den, 12.763,39 TL alacağın davalı ... ve ... Ortaklığın'dan müştereken ve müteselsilen, 18.479,45 TL alacağın ... Hizmetlerin'den, 5.499,84 TL alacağın ... Hizmetleri'den talep edilebileceğinin bildirildiği görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücu isteminden ibarettir.Davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı kurumun bu sözleşme nedeniyle yüklenici işçisi olarak çalışan ...'a iş akdinin feshi sebebiyle davalılar işçisine ödenen 75.746,33-TL bedelin hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı şirketlerden talep ettiği anlaşılmaktadır.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, dava dışı işçiye ilişkin ... kayıtları çıkarılmış, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile idari ve teknik şartnameler dosya kapsamına alınmıştır.Mahkememizce tüm dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından dava dışı işçi için yapılmış olan ödeme miktarından davalı şirketlerin kendi dönemleri ile sorumlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile eki teknik ve idari şartnameler kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın, davacı kurumun asıl işveren davalı şirketlerin ise alt işveren olarak çalıştırdığı dava dışı işçiye, davacı kurum tarafından iş akdinin feshi sebebiyle davalılar işçisine 75.746,33 TL bedelin davalı şirketlerden rücuen tahsiline ilişkin olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile sözleşmenin eki niteliğindeki idari şartname ve teknik şartname hükümleri dikkate alındığında davacı kurumun işçilik alacakları yönünden sorumlu bulunmadığı, bu konudaki tüm sorumluluğun yüklenici firmalara ait olduğunun kararlaştırıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin taraflar yönünden bağlayıcı olacağı açıkça anlaşıldığından bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, davacının dava dilekçesi içeriğinde alacağının 54.206,39-TL olarak hesaplandığı ve ödemenin bu miktar üzerinden ancak harcın 75.746,33-TL olarak yatırıldığı anlaşılmakla, yerinde görülen davanın davalı şirketlerin sorumluluğu kabul edilmekle, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kısmen kabulüne,17.438,15 TL alacağın ... Hizmetlerin'den alınarak davacıya verilmesine, alacağa █████/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,12.763,39 TL alacağın davalı ... ve ... Ortaklığın'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa █████/2020 tarihinden itibaren avans yasal işletilmesine,18.479,45 TL alacağın ... Hizmetlerin'den alınarak davacıya verilmesine, alacağa █████/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,5.499,84 TL alacağın ... Hizmetleri'den alınarak davacıya verilmesine, alacağa █████/2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,Fazlaya ilişkin istemin reddine,1-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.886,24 TL harcın davalılardan(Davalı ... Hizmetlerin'nin 486,79 TL'sinden,Davalı ... ve ... Ortaklığın'nın müştereken ve müteselsilen 713,74 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 1.081,10 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 604,61 TL'sinden sorumlu olmak üzere)Alınarak hazineye gelir kaydına,2-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.600,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 19,50 TL'sinin davacıdan, 1.580,50 TL'sinin davalılardan(Davalı ... Hizmetlerin'nin 266,56 TL'sinden,Davalı ... ve ... Ortaklığın'nın müştereken ve müteselsilen 390,84 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 592,00 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 331,08 TL'sinden sorumlu olmak üzere)Tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan(Davalı ... Hizmetlerin'nin 3.018,99 TL'sinden,Davalı ... ve ... Ortaklığın'nın müştereken ve müteselsilen 4.426,52 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 6.704,82 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 3.749,67 TL'sinden sorumlu olmak üzere)Alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 2.254,50 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 2.227,02 TL'nin davalılardan(Davalı ... Hizmetlerin'nin 375,61 TL'sinden,Davalı ... ve ... Ortaklığın'nın müştereken ve müteselsilen 550,72 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 834,18 TL'sinden,Davalı ... Hizmetleri'nin 466,51 TL'sinden sorumlu olmak üzere)Alınarak davacıya verilmesine artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,6-Davalı ... Hizmetleri işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 443,51 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,Dair, Davacı Vekili Av. ....'nun yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..█████/2023Katip ....¸Hakim ....¸