istanbul anadolu 11. asliye ticaret mahkemesi, çek keşidecisinin zayi nedeniyle açtığı hasımsız kıymetli evrak iptali davasını hukuki yarar yokluğundan reddetti.

İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, çek keşidecisinin zayi nedeniyle açtığı hasımsız kıymetli evrak iptali davasını hukuki yarar yokluğundan reddetti.

Özet: Davacı, imzasını taşıyan ancak keşide edilmemiş, tutarı ve keşide yeri bulunmayan kayıp çeklerinin haksız tahsilini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir ve çeklerin iptalini talep etmiş; mahkeme ise, Türk Ticaret Kanunu uyarınca çek iptal davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğunu, davacının ise çek keşidecisi sıfatıyla bu davayı açma hakkı ve hukuki yararı bulunmadığını tespit ederek, dava şartı noksanlığı nedeniyle davayı usulden reddetmiş ve çekler üzerindeki ödemeden men tedbir kararını kaldırmıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının ticaret yapabilmek amacıyla bankalardan çek defteri edindiğini ve bunu zaman zaman ticaretlerinde kullandığını, davacının hiç keşide edilmemiş, tutarı bulunmayan ve sadece davacının imzasının yer aldığı ----- Şubesine ait ----- seri numaralı, tarihsiz, yetkili hamili davacı olan ve keşide yeri bulunmayan bedelsiz çekleri ----- ilinde kaybettiğini, çekleri elinde bulunduracak herhangi bir şahsın, derhal haksız olarak doldurmak suretiyle icra kanalıyla tahsili yoluna gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi amacıyla çekler üzerinde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve neticede bahse konu çeklerin iptal edilmesini ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK 757 vd. Maddelerine dayalı zayi nedeniyle davaya konu çekin iptali istemine ilişkindir.Kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan şahıs, zayi nedenine dayalı olarak iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu şahıs kıymetli evrakın yekili hamili, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların vekilleri yahut komisyoncusu olabilir.Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652) Bu nedenle, çek iptali davası açma hakkı yetkili hamile tanınmış olup, çek keşidecisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır.

Mahkememizin █████/2024 tarihli ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir niteliğindeki ödemeden men talebinin reddine karar verilmiştir.

-----müzekkere yazılmış, bankanın vermiş olduğu █████/2024 tarihli yazı cevabından davaya konu edilen çeklerin ... tarafından keşide edildiği bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; Her ne kadar zayi nedenine dayalı olarak huzurdaki dava açılmış ise de davaya konu çekler yönünden bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta çek keşidecisinin davacı olduğu, TTK'nın 757 vd. Maddelerine dayalı çek iptal davası açma hakkının yetkili hamile tanındığı, bu kapsamda çek keşidecisi davacının TTK'nın 757 ve 818/s. maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmadığı gibi eldeki davayı açmakta hukuki yararı da bulunmadığı, eksikliğin sonradan tamamlanmasının mümkün bulunmadığı, hasımsız açılan davada HMK'nın 320/1. maddesi göz önüne alınarak toplanması gereken başkaca delil de bulunmadığından davanın 6100 sayılı HMK madde 114 1/d,h ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-)Davanın REDDİNE,

2-)Mahkememizin █████/2024 tarihli ihtiyati tedbir (ödemeden men) kararının kaldırılmasına , bu hususta ilgili banka müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,

3-)Karar ve ilâm harcı olan 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,8‬0-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,

4-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin e- duruşma yolu ile yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.