Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin, asıl işveren-alt işveren müteselsil sorumluluğu gereği ödenen işçilik alacaklarının alt işverenden rücuan tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı asıl işveren, davalı alt işverenle imzaladığı hizmet sözleşmesi çerçevesinde çalışan bir işçiye 4857 sayılı İş Kanunundan doğan müteselsil sorumluluğu nedeniyle ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları toplamı 31.803,11 TLnin, bu ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep etmiş; davalının savunma sunmadığı ve bilirkişi raporuyla sorumluluğunun tespit edildiği yargılamada, asıl işveren-alt işveren ilişkisi ile müteselsil sorumluluk ilkesi uyarınca davacının rücu talebi kabul edilmiştir.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ....KATİP
: ....DAVACI
: ....VEKİLLERİ
: Av. ....Av. ....DAVALI
: ....İLİŞKİLİ KİŞİ
: ....DAVA
: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2023YAZIM TARİHİ
: █████/2024Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını ve imzalanan sözleşme kapsamında çalıştırılan ...’in işten çıkarılması sonucunda hem davacı hemde davalı yüklenici hakkında 4857 sayılı Kanundan kaynaklı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacakları için dava açtığını, açılan dava sonucunda ..... Sayılı ilamıyla görülen davanın kabul edildiğini, kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, yargılama giderleri, harçlar ve vekalet ücreti taleplerinin kabulüne kesin olarak karar verdiği. .... E. Sayılı dosyası üzerinden müteselsil sorumluluk gereği 25.11.2021 tarihinde 31.803,11TL yatırıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan 31.803,11TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davacıdan alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLER
:-İşyeri sicil kayıtları, ... kayıtları, hizmet sözleşmeleri, ....Esas sayılı dosyası, .... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.-█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; mahkememiz ara kararı gereğince dosyada mevcut bilgi ve belgelere istinaden yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçilere davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarından ve ferilerinden davalının alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığını, ödenen miktarın davalılardan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkememize ait olduğunu, dava dışı işçilere işçilik alacakları ve yargılama giderleri kapsamında inceleme ve tespitler bölümünde detaylı hesaplamaların gösterildiği davalının sorumluluğunda bulunan alacak miktarlarının, Sorumluluğun %100 olduğunun kabulü halinde 31.803,11TL, Sorumluluğun %50 olduğunun kabulü halinde 15.901,55TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.Bilindiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.Dava konusu olayda da, anılan madde hükmü uyarınca davacı ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, TBK'nın 167. maddesinde “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yani, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ....'nin 28.01.2014 tarih ve ....; 25.02.2014 tarih ve ....., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve .....; 13.11.2014 tarih ve ....; 30.10.2014 tarih ve .... ; 26.10.2015 tarih ve ..... sayılı ilamları da bu yöndedir.Ayrıca, .... Mahkamesi'nin █████/2019 tarihli resmi gazetede yayınlanan █████/2019 tarih ve .....sayılı kararı ile 4857 sayılı yasanın 112/6 fıkra, geçici m.9,1.cümlesini iptal etmiştir.Buna göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, kanundan doğan teselsül gereğince dış ilişkide, borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın, iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.Diğer yandan, davacı ile davalılar arasında yapılan hizmet sözleşmesine ek teknik şartnamenin 14.6. Maddesinde, Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmaktadır.Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ... ile davalı şirketler arasında içme ve kullanma suyu ile atık su tesislerinde (İşletme, Bakım, Onarım, Yapım ve Proje) çalıştırılmak üzere eleman ve araç temini işi nedeniyle hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda dava dışı işçi ...'in yüklenici firmalar bünyesinde işçi olarak çalıştığı,Dava dışı işçi ...'in davacı şirkete karşı işçilik alacağı istemiyle .... Mahkemesi'nde dava açtığı, verilen kararın kesinleşmesi üzerine davacı tarafça dava dışı işçiye .... takip başlatıldığı, 29.793,29TL ödeme yaptığı, buna göre davacı tarafça yapılan bu ödemelerin rücuen davalı taraftan tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır.Dava dışı işçilere ait ... kayıtları, .... Mahkemesi'nin söz konusu dosyaları, .... dosyaları ve diğer tüm deliller ile alınan bilirkişi raporu ve ek raporu incelendiğinde; davalı yüklenicilerin kayden işçisi olduğu anlaşılan dava dışı işçilerin, işçilik hak ve alacakları nedeniyle; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler ve genel şartname hükümleri ile davalı işverenler ile işçiler arasındaki iş sözleşmelerine göre yukarıda belirtilen açıklamalar ile de belirtildiği üzere, belirlenen işçilik alacaklarının tamamından davalı alt işverenin sorumlu olduğu, sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın KABULÜNE,31.803,11 TL alacağın █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Bu karar nedeniyle alınması gerekli 2.172,47 TL harçtan peşin alınan 543,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.629,35 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 2.786,32 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,Dair, davacı vekili Av. ....'nın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ....Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2023Katip ....¸e-imzalıdır.Hakim ....¸e-imzalıdır.