iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin rücuan tahsili davasında, ceza davasının kesinleşmesinin beklenmemesi, kusur tespiti ve anayasa mahkemesi kararı ışığında ilk peşin değer hesaplamasındaki eksik inceleme nedeniyle bozma.

İş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin rücuan tahsili davasında, ceza davasının kesinleşmesinin beklenmemesi, kusur tespiti ve Anayasa Mahkemesi kararı ışığında ilk peşin değer hesaplamasındaki eksik inceleme nedeniyle bozma.

Özet: İş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin rücuan tahsili davasında, temyiz mahkemesi yerel mahkemenin kararını, kurumun rücu hakkının kendine özgü niteliği gereği önceki tazminat davasındaki kusur raporunun bağlayıcı olmaması, kesinleşmemiş ceza davasının sonucunun beklenmemesi nedeniyle eksik kusur incelemesi yapıldığı ve hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin değeri ile fiili ödeme miktarının her bir hak sahibi için ayrı ayrı tereddütsüz belirlenmesi gerektiği gerekçeleriyle bozmuştur.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

Mahkemesi

:İş Mahkemesi

:413-55

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hükmün, davacı Kurum ile davalılar ..., ... Gemi Onarm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Tersanesi A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 27.08.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin 506 sayılı Yasa’nın 26 ve 87.maddelerine göre davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, kusuru ve ilgisi bulunmayan davalı ... Gemi İnş. San. ve Tic. A.Ş ile, kusuru bulunmayan davalı ... hakkındaki davaların reddine karar verilirken; davalı ... ve ... hakkındaki ceza davasının sonucu beklenmeksizin, kesinleşen tazminat dosyasındaki 27.04.2010 günlü kusur raporu esas alınmak suretiyle, davalı asıl işveren ... Tersanesi A.Ş ile davalı alt işveren ... Gemi Onarm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve alt işveren yetkilisi davalı ... toplamda %75 kusurlu bulunmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

a)Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 26. maddesine yönelik Anayasa Mahkemesi’nin 23.11.2006 gün ve E:███████, K:████████ sayılı kararı ile birlikte, artık kurumun rücu hakkı, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olup, halefiyete dayanmaması karşısında; davacı Kurum'un taraf olmadığı ve sadece işveren Şirket ve üçüncü kişilere karşı açılarak kesinleşen tazminat davası sürecinde elde edilmiş kusur raporunun, işbu davada bağlayıcılığından sözetmek mümkün değildir.

Diğer taraftan Borçlar Kanununun 53.maddesi hükmü uyarınca hukuk hakimi ceza davasında alınmış kusur raporu ile bağlı değilse de kesinleşmiş ceza ilamıyla saptanmış maddi olgularla bağlıdır. Bu anlamda, dava dosyası içerisinde bulunan 30.10.2009 tarihli mahkumiyet kararı ile davalılar ... ile ...’nin ceza davasında kusurlu bulunarak mahkum edilmiş olmaları nedeniyle; mahkumiyetin kesinleşmesi halinde cezada mahkum olan, ancak işbu davada kusuru bulunmadığından bahisle hakkındaki davanın reddine karar verilen ...’ye kusur payı verilmesi gerekeceği muhakkaktır.

Hal böyle olunca, yapılması gereken iş; anılan ceza davasının kesinleşme durumu araştırılarak, mahkumiyet hükmünün kesinleşmesi halinde, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden açıklanan esaslar çevresinde yeniden kusur raporu alınarak varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

b)Mahkemece ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin değeri 45.182,50 TL olarak alınmış ise de; Mahkemenin 19.10.2010 günlü müzekkeresine verilen 07.12.2010 tarihli cevabi Kurum yazısında, sigortalının hak sahiplerine uzun vadeli sigorta kolundan ölüm aylığı bağlanması sonucu 506 sayılı Yasanın 92.madde uygulamasının yapıldığı, anılan yasa maddesinin uygulanması nedeniyle de hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan fiili ödemelerin bildirilmiş olduğu görülmektedir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 26. maddesine yönelik Anayasa Mahkemesi’nin 23.11.2006 gün ve E:███████, K:████████ sayılı kararı ile birlikte, artık kurumun rücu hakkı, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında artık ilk peşin değerli gelirlerin; tazmin sorumlularının kusuruna isabet eden miktarıyla sınırlı şekilde hüküm kurulması gerektiği gibi, sigortalı ve/ya hak sahiplerine bağlanan gelirin fiili ödemeye dönüşmüş olması halinde ise, Kurumun talep edebileceği miktar, ilk peşin değerin kusur karşılığı fiili ödeme miktarından düşük ise ilk peşin değere göre; fiili ödeme miktarı ilk peşin değerden düşük ise fiili ödeme miktarı dikkate alınarak belirlenir.

Şu halde yapılması gereken iş; iş kazası sonucu ölen sigortalının her bir hak sahibine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerleri tereddüt halinde ve gerekirse kurumdan ayrı ayrı yeniden sorularak belirlenmeli ve varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O hâlde, hükmü temyiz eden davacı Kurum ile davalılar ..., ... Gemi Onarm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Tersanesi A.Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ

: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ..., ... Gemi Onarm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Tersanesi A.Ş.'ye iadesine, 07.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.