Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ticari satımdan kaynaklanan ödenmeyen çek ve cari hesap borcuna itirazın iptali talepli gerekçeli karar.
Özet: Ticari satımdan kaynaklanan alacağını tahsil etmek amacıyla icra takibi başlatan davacı, ödenmeyen çeklere dayalı borca davalının kötü niyetli itirazının iptalini ve tazminat talep ederken; davalı ise, aslında davacıdan alacaklı olduğunu, borç iddia edilen çeklere karşılık geçmişte nakit ödemeler, mal iadeleri ve başka müşteri çekleri verdiğini, ancak davacının asıl çekleri iade etmediğini savunarak, taraflar arasındaki cari hesap bakiyesi ve ödeme kayıtları üzerinden yaşanan uyuşmazlığın çözümlenmesini istemektedir.
ESAS NO
: 2020/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
: AvDAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA VE SAVUNMA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: ... 14. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. No’lu dosyasıyla başlatılmış olan icra takibine itiraz eden davalının, takibi başlatmış oldukları İcra Müdürlüğü’nün yetkili olmadığı yönündeki itirazı hukuki dayanaktan yoksu olduğunu, takip dayanağı para borcundan kaynaklanmakta olduğunu para alacaklarında alacaklının bulunduğu yer mahkemeleri yetkili olduğunu, davacının şirket merkezi ... olup taraflarca cari hesaptan kaynaklanan alacağının ödeme yerinin ... olduğunu, dolayısıyla borçlu şirketin yetki itirazları hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve reddi gerektiğini, esasa ilişkin beyanlarında ise icra takibine itiraz eden davalının takip dayanağı alacağın var olmadığı yönündeki iddiaları kötü niyetli ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu ve reddi gerektiğini, her şeyden önce davalı taraf, davacı şirketle yürütmüş olduğu ticaretine istinaden cari hesap borcu karşılığı olarak takip dayanağı çekleri davacıya teslim ettiğini ancak bu çeklerin bedellerini ödemeyerek ödeme yükümlülüğü yerine getirmediğini, takip dayanağı üç adet çek aslı da icra takibiyle birlikte ... 14. İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. No’lu dosyasına teslim edilmiş olduğunu, davalının ödeme yapma yükümlülüğü altında olduğu şüphesiz ortada olduğunu, bu duruma rağmen zaman kazanmak maksadıyla icra takibine yapmış olduğu itirazın tamamen kötü niyetli ve haksız olduğunu, davalı yanın, bir gerekçe ileri sürmeksizin yapmış olduğu asıl alacak ve ferilerine ilişkin itirazlarının da anılan nedenlerle hukuken hiçbir geçerliliği bulunmadığını, davalı borçlunun itirazının iptali talebimizi sulh yoluyla çözmek için dava şartı arabuluculuk sürecine de başvurulmuş olduğunu ancak burada da anlaşma imkanı bulunamadığından haksız ve mesnetsiz itirazın iptali için mahkemenize başvurmak zorunluluğu doğduğunu, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. sayılı icra takibine yönelik olarak davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, Haksız yere ve kötü niyetle yapılan itiraz nedeniyle borçlu davalının İ.İ.K. Md.67 gereği %20’dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Davalı ile davacı arasında ticari ilişki 2015 yılında başlamış olduğunu, 2017 yılına kadar sürdüğünü, davalı, davacıya önce satış yapmış olduğunu, bilahare davacıdan da mal almış olduğunu, 2016 yılında davalı şirket ekonomik olarak sıkıntılar yaşamaya başlamış olduğunu, müşteri çeklerinin ödenmemesi sebebiyle kendi çeklerini de ödeyemez hale geldiğini, Fakat yine de dönen çeklerine karşılık nakit ve çek ödemeleri yaptığını, mal iadesi ve satışı yaparak borcunu kapatmaya çalıştığını, davacı şirketin davalı şirket nezdinde tutulan cari hesabında davalı davacıdan 87.753,54 TL alacaklı olduğunu, davacı davalının verdiği çeklerin bir kısmının ödenmemesi sebebiyle davalıya başvurmuş, davalı da takibe ve davaya konu ödeyemediği çekler karşılığında davacı şirketin yetkilisi ... imza karşılığı başkaca müşteri çek ve senetleri verdiğini, ortağı olduğu başkaca şirketlerden nakit ödeme yaptığını, davacı ise davalıya takibe konu olanlar ve geçmişte varsa ödenmeyen gerek kendisinin gerekse davalının müşterilerine ait çekleri iade etmemiş olduğunu, bu evrakların 10.10.2017 tarihinde borçlusunun ... olduğu 31.03.2018 ödeme günü tarihli 2.350,00 TL bedelli, 31.04.2018 ödeme günü tarihli 2.350,00 TL, keşidecisinin ... olduğu ... şubesinden ,,, iban numaralı hesaptan verilme, çek numaralı 30.06.2018 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli bir adet çek verilmiş olduğunu, Keşidecisinin ... olduğu .../... şubesinden ... iban numaralı hesaptan verilme,... çek numaralı 31.12.2016 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli, ... Tekstil adına keşide edilmiş bu kişinin ciroladığı bir adet çek verilmiş olduğunu, Keşidecisinin ... olduğu ... Bankası .../... şubesinden ... iban numaralı hesaptan verilme, ... çek numaralı 30.08.2016 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli hamiline keşide edilmiş bu kişinin ciroladığı bir adet çek verilmiş olduğunu, bu çek davacının resmi kayıtlarına işlendiğine dair davalıya gönderdiği 2016 yılı muavin defterde görüleceğini, davalı ayrıca alacaklısı olduğu şirket ... Tekstil İplik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... .../... şubesinde bulunan ... numaralı hesabından 24.03.2016 tarihinde davacının hesabına 9.000,00 TL nakit ödeme yaptırmış olduğunu, anlatıldığı ve sayın mahkemece yapılacak incelemede ortaya çıkacağı üzere davalının davacıya borçlu değil bilakis alacaklı olduğunu, açılan davanın kötü niyetli olduğunu, bu sebeple kötü niyetli olarak takip başlatan ve iptal davası açan davacının % 20’den az olmamak üzere davalıya haksız takip ve kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine, davacının takipte haksız ve kötü niyetli olması sebebi ile % 20’den az olmamak üzere davalıya haksız takip ve kötü niyet tazminatı ödemesine, Masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ... 14.. İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Eldeki dava İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.Mali müşavir bilirkişinin tarihli raporunda özetle: Davacı şirketin bilirkişi incelemesine sunmuş bulunduğu 2015-2016-2017-2018-2019 yılları ticari defterlerin kapanış tasdik sürelerinin gelmemiş olması nedeni ile kapanış tasdiklerinin yaptırılmamış olması olağan olduğunu, Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ticari defterler ve kayıtlarında davacının davalı şirketten alacağının 91.194,85.-TL olarak gözüktüğü; Davacı tarafından davaya ve takibe konu edilen 3 adet çekten 2 adedinin davacı ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı ancak bedeli 45.000,00.-TL olan ... Bankasına ait çekin davacı ticari defter ve kayıtlarında kaydının mevcut olmadığı, Davacı kayıtlarında yer alan alacak miktarının takip konusu tutar olan 113.710,00.-TL”den daha düşük bir tutar olan 91.194,85.-TL kadar olmasına rağmen davacı kayıtlarında yer almayan toplamı 45.000,00.-TL tutarın bu tutara ilave edildiğinde 91.194,85.-TL+ 45.000,00.-TL =136.194,85.-TL davacı alacağı, Çek sebepten yoksundur borçlu olmadığını iddia eden davalı iddiasını yazılı bir belge ile kanıtlaması gerekmekte olduğunu, davalı tarafından geçerli bir belge sunulamamasına rağmen olası davacı alacağının 113.710,00.-TL kadar olabileceği, Davacının takip tarihine kadar temerrüt faizi talep etmemiş olması nedeniyle faiz hesaplaması yapılmamış olduğu mütalaa edilmiştir.Davalı tarafın defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmıştır.Aldırılan talimat bilirkişi raporunda özetle; Davalı taraf ticari defter kayıtlarında, Taraflar arasında 2015, 2016 ve 2017 yıllarında ticari münasebet kayıtlarının olduğu, Davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu dava konusu uyuşmazlığa konu döneme ait çeklerin kayıtlarının, davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Bu ticari münasebet kayıtlarına göre son olarak 2017 yılında taraflar arası işlem olmuş, 2017 yılı kapanış kayıtlarına göre davalı tarafın davacı tarafa 87.753,54 TL borcu olduğu kaydının olduğu mütalaa edilmiştir. Talimat mahkemesinden alınan rapor ile mahkememiz raporu arasında çelişki olduğu bu iki rapor arasındaki çelişki giderilmesi için ek rapor aldırılmıştır.Aldırılan ek raporda özetle; İki tarafın carileri karşılaştırıldığında 2015 yılı sonu itibari ile her iki taraf defterlerinde de davacı 100,194.85-TL alacaklı durumda olduğunu, dolayısıyla davacı tarafından kesilen faturalarda herhangi bir anlaşmazlık söz konusu olmadığını, 2016 yılında ise iki taraf defterinde de yer alan tek hesap kaydı 9.000.00-TL tutarlı virman fişi olduğunu, 2016 senesinde davalı defterlerinde davacı defterlerinde olmayan 90.000.00-TL 2 adet çek, 30.000.00-TL ve 35.00000-TL 2 adet çek, 3.504.03-TL hizmet faturası, 5.744.38-TL satış faturası yer aldığını, yıl sonu davalı defter bakiyesine göre davacı 73.053.54-TL borçlu olduğunu, Davacı defterlerinde davalı 91,194,85-TL borçlu olduğunu, 2017 senesi defterlerinde davalıda 10.000.00-TL çek ve 2 adet 2350-TL senet yer alırken davacı defterlerinde kayıt olmadığını, buna göre davalı defterlerinde 2017 sonunda davalı 87,753,54-TL alacaklı iken davacı defterlerinde davalı yine 2016 sonundaki gibi 91,194,85-TL borçlu olduğunu, arada 178.948,39 TL fark bulunduğunu, Dosyada toplam 115.0000-TL tutarlı 3 adet çekin karşılığının olmadığı, Davalı 40.000+45.000=85.000 TL tutarlı 2 çeki 90.000-TL olarak defterine işlediği ayrıca karşılıksız 30.000-TL tutarlı çekide kayıtlarına ters kayıt olarak düşmemiş ödendi muamelesi yapmış olduğunu, bu üç çeki davalı defterlerinden düştüğümüzde davalı davacıya 32.246.46-TL borçlu durumda olduğunu, toplam 58,948,41-TL tutarındaki aşağıda görünen fatura ve ödemeleri ispatlayacak çek, senet, fatura ve makbuz veya dekontları ibraz etmek zorunda olduğunu, Bunların ispatlanamaması durumunda davacı davalıdan 58.948,41+32,246,46=91,194,87-TLalacaklı durumda olduğu mütalaa edilmiştir.Mahkememizce Davalı vekiline ek bilirkişi raporunun 5. Sayfasının son paragrafındaki belgelerin tamamını aslı veya aslı gibidir yapılmış suretinin sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Davalı tarafça sunulan belgeler ve 30.000 TL bedelli kuveytürk bankasına ait denizbank takas merkezince ibraz edildiği ve tahsil edildiği bilgisi karşısında tarafların alacak borç durumunun son halinin tespiti için dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. Mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi ek raporu; Davacının elinde olan 3 tane karşılığı olmayan takibe verilmiş çeklerin toplamı 115,000,00-TL olduğunu, bu tutar zaten takibe konmuş alacağı olduğunu, ek raporda hesaplanan 13,743,52-TL davalının alacağı rakamını 115,000,00-TL karşılıksız çekler tutarından düştüğünde 101.256,48-TL davacının alacak rakamı bulunduğunu, bu tutardan 1290,-TL yi düşülmesi gerektiği, 101,256,48-1,290,00= 99,966,48-TL 2016 yılında öden 9,000,00-TL yi bu tutardan düştüğümüzde 90.966,48-TL davacı karşılıksız çeklerden dolayı alacaklı olduğu bildirmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, aldırılan bilirkişi raporları ve ek raporları ile davacının davalıdan 90.966,48-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporları ve ek raporlarına itibar edilerek Davanın Kısmen Kabul ve Kısmen Reddi ile; ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 90.966,48 TL bakımından İPTALİNE, Takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, Alacak likit olduğundan alacağın %20'si olan 18.193,30TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde hüküm kurmak gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın Kısmen Kabul ve Kısmen Reddi ile; ... 14. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 90.966,48 TL bakımından İPTALİNE, Takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,2-Alacak likit olduğundan alacağın %20'si olan 18.193,30TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.213,92 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.373,34 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.840,58 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri , posta, talimat ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.124,25 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 2.499,35 TL yargılama gideri ve 1.435,54 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.934,89 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri davanın kabul red oranına göre hesaplandığında cüzi miktar olduğundan takdiren davalı üzerinde bırakılmasına,7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 22.743,52 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,9-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdır.Hakim ...¸e-imzalıdır.