Davacının kooperatifle yaptığı proje ve taşeronluk sözleşmelerinden kaynaklanan ticari alacaklarının tahsili ve aidat borcu ihtilafına ilişkin karmaşık bir hukuk davası.
Özet: Davacılar, davalı kooperatif ile imzaladıkları proje hizmeti ve taşeronluk sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarının tahsilini talep ederken; anlaşma gereği ödenmesi planlanan 100.000 TL değerindeki dükkanın, kooperatif yönetiminin değişmesiyle aidat borcu olarak kendilerine yüklendiğini, bu haksız borç nedeniyle aleyhlerine icra takibi başlatıldığını, kooperatifin hakedişleri geciktirmesi sonucu SSK primlerine faiz işlediğini ve bu mağduriyetlerin giderilmesi ile söz konusu alacağın ödenmesi gerektiğini savunmaktadır.
ESAS NO
: 2019/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACILAR
:1-2-VEKİLİ
: Av.DAVALILAR
:1-2-DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA VE SAVUNMA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Arsa sahipleri ... davalı kooperatif arasında ... İli ... İlçesi ... mevkiinde kai ... pafta ... sayılı taşınmazda inşaat yapmak üzere, ... 8.Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ... tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve bağımsız bölüm karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış olduğunu, davacı ... ile davalı kooperatif arasında Proje hizmet sözleşmesi imzalanmış olduğunu Sözleşme uyarınca mimari önproje, mimari kesin proje,betonarme projesi,elektrik projesi,mekanik sıhhı tesisat projeleri için 230.000,00 TL +KDV üzerinden anlaşılmış olduğu, anlaşılan Proje bedellerinin 100.000,00 TL kısmı için 3170 Ada 1 parsel sayılı A Blok 2 numaralı işyerinin (sonradan ... numaralı dükkan olmuştur) mülkiyetinin devri öngörülmüş olduğunu ayrıca davacı ...'nun kuracağı, 451 hissesinin bulunacağı bir şirkete sözleşmeyi devir edebileceği kabul edilmiş olduğunu, davacı ... tarafından ... İnşaat Eğitim ve Yönetim Danışmanlığı San ve Tic.Ltd.Şti. kurulunca aynı şekilde davalı ... Koocepatifi ile 30.09.2009 Proje Hizmet Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, sözleşme uyarınca mimari önproje,mimari kesin proje,betonarme projesi,elektrik projesi,mekanik sıhhı tesisat projeleri için 230.000,00 TL +KDV üzerinden anlaşılmış olduğunu, ... İnşaat Eğitim ve Yönetim Danışmanlığı San ve Tic.Ltd.Şti.'nin kurucusu ve yetkili ortağı ve en büyük hissedarı davacı ... olduğunu, davacı ... İnşaat Eğitim ve Yönetim Danışmanlığı San ve Tic.Ltd.Şti. ile kooperatif arasında 28.01.2010 günlü taşeron sözleşmesi imzalanmış olduğunu, sözleşme uyarınca harfiyat ,kaba inşaat ve ince işler ile alt yapı işlerinin yapılmasını davacı ... İnşaat Ltd.Şti üstlenmiş olduğunu, her ay sonunda hakediş hazırlanarak kooperatif yönetimine sunulmasına rağmen kooperatif 5 gün içinde hakedişleri ödemediğini, ödemelerin süresinde yapılmaması nedeniyle davacı taşeron sözleşmesinin 4. maddesinde yer alan ... primlerini ödeyememiş ve ... Primlerine gedik zammı ve faiz işlemiş olduğunu, yönetiminin değişmesi üzerine gayrimenkul satış sözleşmesi sanki ortada borç doğuran bir sözleşme varmış gibi düşünülerek, davacı aleyhinde kullanılmış olduğunu, Kooperatif yönetim kurulunun değişmesi üzerine davacıya proje hizmet sözleşmesindeki ödenecek 100.000,00 TL mahsuben alınan dükkan ile verilen sözler,sözleşme içeriği inkar edilerek, müvekkilinin üye olarak kaydedildiği fakat aidat ödemelerinin yapılmadığı belirtilerek ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/ E sayılı dosyası ile aidat alacağı için dava açılmış olduğunu, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/ E 2017/ K sayılı ilamı ile kooperatifin açtığı dava kabul edilerek, müvekkil ... 'dan toplamda 92.300,00 TL aidat alacağının her bir ay için muaacel olduğu aydan itibaren işleyecek yasal faizi ile alımına karar verildiğini, istinaf yoluna gidilmiş ancak ... Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/ E 2018/ K sayılı 18.05.2018 günlü kararı ile dava konusunun aidat alacağı olmadığı, sabit ödemeli üye olarak 20.10.2014 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesinde belirtilen 100.000,00 TL gayrimenkul satış bedelinden kaynaklandığı belirtilerek davalı tarafından ödenen 8.000,00 TL mahsup edilerek, 92.000,00 TL alacağının 24.10.2017 ıslah tarihinden itibaren müvekkil ...'dan alımına karar verilmiş olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olduğu, halen dosya temyiz incelemesi için ... olduğunu, kooperatif mahkeme kararını vekili aracılığıyla ... 13.İcra Müdürlüğü'nün 2017/ E sayılı dosyası ile icra takibine konu etmiş olduğunu, Koopretif yönetiminin haksız ve hukuka aykırı eylem ve işlemleri neticesinde müvekkillerim ile taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve protokoller uyarınca alacağını alamamış,ayrıca borçlu çıkarılmış olduğunu, sözleşme uyarınca 100.000,00 TL karşılığı devir edilen dükkandan dolayı aidat borcu olduğu iddiası ile dava edilmiş olduğu ve borçlu çıkartılmış olduğunu, halen taraflar arasındaki sözleşme ve protokollerden kaynaklanan alacakları davacılara ödenmemiş ... ... Üretim San ve Tic.Ltd.Şti borcun bir kısmını ve ... ödenmesi gereken prim ve gecikme zamlarını üstlenmesine rağmen 20.000,00 TL dışında bir ödeme yapmadığını, ... Ltd.Şti 20.01.2014 günlü protokol uyarınca ödemeyi üstlenmesine rağmen, ... primlerini ödememiş olduğunu, davalı kooperatifte davacılara zamanında hakedişlerini ödemeyerek ... primlerine faiz ve gecikme zammı işlemesine neden olduğunu, halen ... primlerine faiz işlemekte olduğu, tespit edilecek borçların faiz ve gecikme zammından davalı kooperatif ile ... Ltd.Şti müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmakta olduğunu, ... prim borçlarının 60.000,00 TL kısmının ve bu 60.000,00 TL kısma protokol tarihi olan 20.01.2014 gününden itibaren yürütülecek faiz ve gecikme zammının ... Ltd.Şti'den alınmasını,... primlerine işin başından itibaren uygulanan faiz ve gecikme zamlarından kooperatifin sorumlu tutulması gerektiği, Davalı ... ... Üretim San ve Tic.Ltd.Şti ile ... ... Yapı Kooperatifi arasında düzenlenen ön protokol 02.03.2014 günlü Genel Kurul Kararı ile kabul edildiği iş bu porotokol ile ... İli ... İlçesi ... mevkiinde kai ... sayılı taşınmazda yapılan inşaat ve ... 8.Noterliği'nin 19.10.2019 tarihli yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Bağımsız Bölüm Karşılığı İnşaat Sözleşmesindeki tüm hak ve vecibeler ... ... Üretim San ve Tic.Ltd. Şti. devir edildiği bu haliyle davalı ... Üretim San ve Tic.Ltd. Şti müvekkillerin tüm alacaklarından devir alan olarak sorumlu hale gelmiş olduğu, davacıların alacağının belirlenmesi için gerekli pek çok parametrenin belirsiz olması, alacak miktarının ancak ticari defter ,belge ve kayıtlarının incelenmesi ve delillerin toplanması, keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında ortaya çıkacak olması nedeniyle davamızı belirsiz alacak davası olarak açma gereği doğduğunu, yargılama sırasında düzenlenecek bilirkişi raporlarından sonra alacak miktarı kesinleştirilerek mahkemenize bildirileceği, Davalı kooperatif tasfiye halinde olduğu, her iki davalının hera an mal varlığını devir etme ihtimaline binaen davalıların ... sorgulaması ile tespit edilecek taşıt ve taşınmazlarının kayıtları üzerine tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, Davalılar ile arabulucuk görüşmeleri yapıldığı ancak anlaşmaya varılamadığını, HMK 107.maddesi uyarınca açılan belirsiz alacak davalarının kabulü ile düzenlenecek bilirkişi raporu uyarınca artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, dava dilekçesinde belirtilen sözleşmeler,protokoller ve imalatlardan, kaynaklanan alacak için10.000,00 TL alacağın sözleşme tarihi olan 30.12.2009 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alımına, sigorta primleri asıl alacak,faiz ve gecikme zamlarına ilişkin borçlar nedeni ile 5.000,00 TL 'nin ...'nun uyguladığı gecikme faiz ve zamları ile birlikte ,davalılardan müştereken ve müteselsilen alımına. yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine talep ve dava etmiştir.Davalı ... ... ÜRETİM SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle BASİT YARGILAMA usulüne göre yapılacak incelemeye göre, ekte sunmuş oldukları muavin defter kayıtlarından davalı ve diğer davalıya karşı alacaklı değil borçlu konumda olan davacıların davalarının hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, mahkeme aksi kanaatte ise; huzurdaki dava sonucunu etkileyecek olmaları hasebiyle delil listesinde de yazılmış bulunan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/ E. 2017/ K. Sayılı Dosyası ile ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/ E. Sayılı Dosyası’nın bekletici mesele yapılmasına, Davanın belirsiz alacak davası türünde olmadığı kanaatimize bağlı olarak davacılara dava değerini bildirmek ve dava değerine ilişkin harç tamamlamak üzere süre verilmesiyle birlikte davacıların iddiaları doğrultusunda yargılamanın YAZILI USULE göre yapılmasına, Davanın REDDİNE, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.Davalı ... tarafından savunmada bulunulmamıştır.DELİLLER
:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Eldeki dava Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Mahkememizce Davacı tarafa ve davalı ... Kooperatifine 2009-2010-2011-2012-2013-2014 yıllarına ait ticari defter ve belgelerini inceleme yapılabilmesi amacıyla defter inceleme günü verilerek defter incelemesi yapılmıştır. ... Belediyesine müzekkere yazılarak ... İlçesi ... Mevkiinde bulunan ... sayılı taşınmazın tüm mimari projelerinin dijital ortamda ve ayrıca yapının tamamlanmasına ilişkin taraflarca düzenlenmiş tüm seviye tespit tutanaklarının ve buna ilişkin tüm belgelerin yine Yapı Denetim firması tarafından yapıya ilişkin düzenlenen tüm belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve müzekkere cevabı geldiğinde 3 kişiden oluşan İnşaat Bilirkişi heyetinden oluşan bilirkişi heyetine dosyada toplanmış olan mimari proje, seviye tespit tutanakları taraflarca düzenlenmiş olan hakedişler ve protokoller dikkate alınarak davacının imalat bedeli alacağı konusunda rapor tanzimi talep edilmiştir.Aldırılan bilirkişi heyet raporunda özetle; Dosyada bulunan mimari proje,statik proje, taraflarca düzenlenmiş ve karşılıklı imza edilmiş hakedişler, taraflarca iinza edilen protokoller ve tutanaklar dikkate alındığında; Proje Yapımı işinin tamamının davacı tarafından yapıklığının kabulü halinde; mahkememizce taraflar arasında imza edilen 31.12.2009 tarihli Proje Hizmet Bedeli sözleşmesi dikkate alınması halinde toplam proje bedelinin 262.866,00 TL+KDV, taraflar arasında imza edilen 10.04.2014 tarihli Protokol dikkate alındığında toplam proje bedelinin 235.000,00 TL+KDV, Davacı tarafından yapılan toplam inşaat imalat bedellerinin ise 319.911,00 TL+KDV tutarında olacağı mütalaa edilmiştir. Mahkememizce Dosyanın önceki bilirkişilere tevdii ile davalı ve davacı vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş ve ek rapor aldırılmıştır.Aldırılan ek raporda özetle; Dosyada bulunan mimari proje,statik proje, taraflarca düzenlenmiş ve karşılıklı imza edilmiş hakedişler, taraflarca imza edilen protokoller ve tutanaklar dikkate alındığında davacı tarafından yapılan inşaat imalat bedellerinin toplam tutarının 279.940,00+39.971,00=319.911,00 TL+KDV tutarında olacağı, sonuç olarak davacı ve davalı vekillerinin itirazları değerlendirildiğinde hazırlanan 21.12.2020 tarihli kök raporda belirtilen hususların ve kanaatimizi aynen koruduklarını bildirmiştir. Bu rapora karşı gelen beyan ve itirazlardan sonra dosya SMMM bilirkişisine tevdi edilmiştir.Aldırılan █████/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile; Mahkemece 10.04.2014 tarihli projenin kabulü halinde toplam proje ve imalat bedeli: 422.258,28-TL+277,300,00-TL=699,558,28 TL 699.558,28-665.156,76= 34.403,00 TL davalı alacaklı olduğunu, bu tutara 186.000,00 TL iade edilen çek eklendiğinde 34.403,00+186.000,00=220.403,00 TL alacaklı olduğunu, ... primleri ile olarak önceki ek rapordaki görüşte bir değişiklik olmadığını, █████/2022 tarihli ... yazısına göre 43.925,42 -TL ana para 109.727,12-TL gecikme faizi borcu bulunduğunu, ... borcu işlenecek gecikme faizi nedeniyle her gün değişen bir borç olduğunu son olarak ne kadar olduğu ayrıca çıkan en affa müracaat edilip yapılandırma yapılıp yapılmadığı konusunda davalıların dosyaya bilgi ve belge vermeleri gerektiğini bildirmiştir.Mahkememizce ... ...'ya müzekkere yazılarak Davaya konu ... borcundan davacı tarafça ne kadarlık ödeme yapıldığı ve ne kadarlık ödemenin kaldığı hususunda bilgi talep edilmiştir.Gelen yazı cevabında " ... İnşaat San.ve Tic.Itd.şti. unvanlı iş yeri tarafından yapılan ödemeler incelendiğinde █████/2015 tarihinde 3.419,19-TL ödeme yapıldığı ve ayrıca şirket yetkilisi ...'nun emekli maaşından toplam 25.593,16-TL haczedildiği gi iş olup Kurum kayıtlarımızda başka bir tahsilat bulunmamaktadır. ... sicil sayılı ... ... YAPI KOOPERATİFİ unvanlı iş yerinin 1 numaralı aracısı olan ... vergi numaralı ... İNŞAAT SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. unvanlı iş yerinin █████/2025 tarihi itibariyle toplam 251.069,93-TL prim borcu bulunmaktadır." şeklinde bildirim yapılmıştır.Davacı vekili 08.01.2023 tarihli dava arttırım dilekçesi sunmuş olup dilekçesi ile "HMK 107.maddesi uyarınca açılan belirsiz alacak davamızın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; talep artırım dilekçemiz dikkate alınarak, bilirkişi raporuyla tespit edilen 220.436,00 TL imalat ve proje bedeli alacağının , dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, 109.727,12 TL ... gecikme zammı alacağının , 43.925,42 TL ana para alacağına, tahsil gününe kadar işleyecek gecikme zammı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alımına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekil olarak arz ve talep ederiz" şeklinde bildirimde bulunmuştur.O halde tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama ve toplanan delillerden; davacının imalat ve proje bedeli olarak davalıdan 220.436,00 TL kadar alacaklı olduğu anlaşılmakla birlikte her ne kadar davacı davalıdan ...'ya borcu için 109.727,12 TL'nin kendisine ödenmesini talep etmiş ise de, ... ile yapılan yazışmalar sonucu davacı ... İnş. San ve Tic. Ltd. Şti'den 3.419,19 TL ödeme alındığı, davacı ...'nun ise emekli maaşından 25.012,35 TL haczedildiği, dolayısıyla toplamda 29.012,35 TL tahsilat yapıldığından davacıların da ancak kendilerinden tahsil edilen tutar kadarını davalılardan isteyebileceği değerlendirilerek, Davanın Kısmen Kabulü ve Kısmen Reddi ile; 220.436,00TL imalat ve proje bedelinin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, Davacıların ...'ya ödemiş oldukları toplam 29.012,35TL tutarın ödeme anlarına göre işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın Kısmen Kabulü ve Kısmen Reddi ile;220.436,00TL imalat ve proje bedelinin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,Davacıların ...'ya ödemiş oldukları toplam 29.012,35TL tutarın ödeme anlarına göre işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacıların fazlaya ilişkin talebinin reddine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.057,98 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 5.638,37 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.419,61 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.980,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye ÖDENMESİNE,4-Davacılar tarafından yapılan bilirkişi gideri, posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.172,45 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 3.847,22 TL yargılama gideri ve 5.762,27 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.121,09 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri davanın kabul red oranına göre hesaplandığında cüzi miktar olduğundan takdiren davalı üzerinde bırakılmasına,6-Davacılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 35.269,76 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin ve tasfiye memurunun yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğuna gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...¸e-imzalıdır.Hakim ...¸e-imzalıdır.