Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kaybedilen çekin iptali istemli davada keşidecinin aktif husumet ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacının, kendi keşide ettiği ancak kaybettiği toplam 1.860.000 TL bedelli iki adet çekin iptali talebiyle açtığı davada, mahkeme Türk Ticaret Kanununun ilgili hükümleri ve yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda, çek iptal davası açma yetkisinin çeki elinden çıkan hamile ait olduğunu, davacının ise çekin keşidecisi sıfatıyla bu davayı açmak için aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, mahkeme, çek iptali talebini, dava şartı eksikliği olan aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddetmiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememize tevzi edilen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: ... seri numaralı keşidecisi ... Proje Mühendislik İnşaat İnşaat Malzemeleri Isıtma Soğutma Makina Otomotiv Eğitim Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti., Keşide yeri ..., lehtarı ... Elektromekanik A.Ş , Keşide yeri ... vade tarihi 22.03.2025 olan 890.000 TL bedelli çek ile ... seri numaralı keşidecisi ... Proje Mühendislik İnşaat İnşaat Malzemeleri Isıtma Soğutma Makina Otomotiv Eğitim Tekstil San. ve Tic. Ltd.Şti., Keşide yeri ..., lehtarı ... Elektromekanik A.Ş , Keşide yeri ... vade tarihi 26.04.2025 olan 970.000 TL bedelli çeklerin müvekkili tarafından kaybedilmiş olduğu, kayıp çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s ve 757.maddesi kapsamında çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde; '' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.""İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir." Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (... Hukuk Genel Kurulun 2013/- Esas ve 2015/ Karar sayılı İlamında vurgulandığı üzere)Bu nedenle hem yasal düzenlemedeki açıklık hem de geçerliliğini sürdüren istikrarlı ... uygulaması dikkate alındığında, keşidecinin çek iptali davası açmasına yasal olanak bulunmadığı kabul edilmelidir. Keşideci - hesap sahibinin kaybettiği, çaldırdığı ya da benzer şekilde elinde çıkan çek veya çek yaprağı ile ilgili olarak kendisinden talepte bulunulması halinde, hak iddia edene karşı menfi tespit davası açması mümkündür.Sonuç olarak, iptali istenen çek yapraklarının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, çekin cirantası, hamili ya da çek üzerinde hak sahibi olan kişinin dava açmadığından, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla HMK' nın 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-HMK'nın 333. Maddesi gereği yatırılan ve kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden itibaren ilgililere iadesine,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip¸E-imzalıdır.Hakim¸E-imzalıdır.