Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bir trafik kazasında yolcu olarak hayatını kaybeden kişinin mirasçıları tarafından açılan bu davada, vefat edenin anne, baba ve kardeşleri, sigorta şirketince yapılan ödemelerin yetersiz olduğunu ve kazada her iki aracın sürücüsünün de kusurlu olduğunu ileri sürerek destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep etmektedirler; davalılar ise kendi şeritlerinde seyrederken diğer aracın şerit ihlali yaptığını, kusursuz olduklarını, haklarında takipsizlik kararı verildiğini veya araç mülkiyeti devri nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemektedirler.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO
: ***
KARAR NO
: ***
BAŞKAN
: ***
ÜYE
: ***
ÜYE
: ***
KATİP
: ***
*** ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA (*** ESKİ ESAS ):
DAVACILAR
: 1-***
2-***
3- ***
4- ***
VEKİLLERİ
: Av.
Av.
DAVALI
: 1- ***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 2- ***
VEKİLİ
: Av. ***
DAVALI
: 3- ***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 4-*** Esenyurt/ İSTANBUL
VEKİLLERİ
: Av.
DAVALI
: 5- ***
VEKİLLERİ
: Av.
Av.
Av.
DAVALI
: 6- ***
VEKİLLERİ
: Av.
Av.
DAVALI
: 7- ***
DAVA İHBAR OLUNAN
: ***
VEKİLİ
: Av.
BİRLEŞEN *** ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
:
DAVACILAR
: 1- ***
2- ***
3- ***
4- ***
5- ***
6- ***
DAHİLİ DAVACILAR( Davacı ***Mirasçıları)
: 1-***
: 2-***
: 3-***
: 4-***
: 5-***
: 6-***
: 7-***
: 8-***
DAHİLİ DAVACILAR( Davacı ***Mirasçıları)
: 1-***
: 2-***
: 3-***
: 4-***
: 5-***
: 6-***
: 7-***
VEKİLLERİ
: Av.
Av.
DAVALI
:1-*** Esenyurt/ İSTANBUL
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 2- ***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 3- ***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 4- ***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 5- ***
VEKİLLERİ
: Av.
Av.
Av.
Av.
DAVALI
: 6-***
VEKİLİ
: Av.
DAVALI
: 7- ***
DAVA İHBAR OLUNAN
: ***
VEKİLİ
: Av.
DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ
:***
KARAR TARİHİ
: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH
: ***
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA
:
DAVA
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'nın içerisinde yolcu olarak bulunduğu, ... Tur. San. Tic. A.Ş.’nin maliki, Kayseri ...'nin işleteni ve ...’un sürücüsü olduğu araç ile işleteni ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş., araç maliki ..., sürücüsü dava dışı ... olan ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile davalı ... A.Ş. tarafından ise kasko sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kazada, ...’nın vefat ettiğini, ölenin müvekkilleri Safiye ve Ahmet’in kızları, Özden ve Mehmet’in ise kardeşleri olduğunu, meydana gelen kazaya ilişkin soruşturma dosyasında, davalı ...’un kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu belirtilerek hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, her iki araç sürücüsünün de kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, meydana gelen ölüm nedeniyle müvekkillerinin zararının meydana geldiğini, müvekkilleri Ahmet ve Safiye’ye sigorta şirketi tarafından 33.200,00-TL ödeme yapılmış ise de ödemenin yetersiz olduğunu, müvekkillerinin ölenin desteğinden mahrum kaldıkları gibi manevi olarak da zarara uğradıklarını, ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilleri Ahmet ve Safiye için 100.000,00’er TL, Mehmet ve Özden için 75.000,00’er TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
: Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kendi şeridinde seyir ederken karşı yönden gelen 38 ... plakalı aracın kendi şeridinde seyir etmediğinin kendi şeridinde olduğunun kesin olarak belirlendiğini, eğer karşı yönden gelen aracın kendi şeridinden gelse idi kendisine çarpmasının mümkün olmayacağını, aracın şerit ihlali yaptığını, otobüs sürücüsü 38 ... plakalı aracın kendi şeridine girince aniden sağ taraf şarampola indiğinde kendini kurtardığını, kendisinin ise otobüs sağ şarampola girdikten sonra gelen aracı görmesinin ve aradaki mesafenin 20-25 metre olması nedeniyle ölümlü kazanın meydana geldiğini, hiçbir kusurunun olmadığını, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, adli tıp kurumu raporunda da kusurlu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Kayseri ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan 38 ... plakalı otobüsün malikinin kaza tarihi itibarile belediyelerinde olmadığını, kaza anında sürücü olan ...'un da belediyede çalışmadığını, otobüsün müvekkili belediyeye █████/2014 tarihinde müvekkil belediye ve ... Tur. San. Tic. A.Ş. arasında yapılan protokolle devredildiğini beyanla davanın müvekkili belediye açısından husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Turizm San. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan 38 ... plakalı aracın müvekkillerinden Büyükşehir Belediye Yasası'ndan dolayı Kayseri ...'ne devredildiğini, araç ile ilgili şirketlerinin sorumluluğunun olmadığını, aracın sürücüsünün de kusrsuz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili adına kayıtlı 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kusurunun olmadığını, kazanın oluşumunda tüm kusurun 38 ... plakalı belediye otobüs şoföründe olduğunu beyanla davanın reddini talep etmişlerdir.
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; maluliyet tazminatı ile ilgili talebin öncelikle zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasına yönetilmesi gerektiği, müvekkil şirketin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı olmadığını, bu nedenle husumet nedeniyle davanın müvekkil şirket adına reddi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme nedeniyle davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracın kasko sigortacısı olduğu, zararlardan ZMMS limitini aşan zarar olması halinde sorumlu olacağını, manevi tazminatında sigorta teminatı kapsamında olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Aracılık Ve Tah. Sis. A.Ş. (Eski Ünvanı : ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Aracılık Ve Tah. Sis. A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde kusur durumunu kabul etmediklerini, tanıkların beyanına göre kazanın meydana gelmesinde sollama yapan otobüs sürücünün kusurlu olduğunu, kaza yapan otobüs içerisindeki tanık beyanlarına göre kazanın, müvekkiline ait aracın şeridi üzerinde gerçekleştiğinin sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA
:
DAVA
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; asıl davaya konu edilen trafik kazasında, otobüs içerisinde yolcu olarak bulunan Mehmet ...'ın da vefat ettiğini, geriye mirasçısı olarak ölenin eşi Emine, çocukları Ayşenur, Beyza ve Burak’ın kaldığını, müvekkilleri ... ve Ayşe ...’ın ise ölenlerin babası ve annesi olduğunu, müvekkillerinin ölüm nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını, zararlarından davalıların sorumlu olduğunu, ölenin sağlığında yağlı boya ustası olduğunu, yurt içinde ve dışında çalıştığını, murisinin aylık gelirinin 4.500,00 TL civarında olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkillerine ödeme yapılmış ise de ödemenin yetersiz olduğunu, ileri sürerek 1.000,00 TL destek tazminatının davalılar, ..., Kayseri ..., ... Tur. San Tic. A.Ş., ..., ... Sigorta A.Ş., ... A.Ş., ... Satış Pazarlama matbacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş,’den müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketleri sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkili Emine için 75.000,00-TL, Beyza, Burak ve Ayşenur için 60.000,00’er TL, ... ve ... için 40.000,00'er TL manevi tazminatın, sigorta şirketleri haricindeki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
: Davalı ... vekili; Kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ceza kovuşturması sırasında Adli Tıp Kurumundan alınan raporda da kusursuz olduğunun tespit edilerek hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, ayrıca sürücü olduğu aracın Axa Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olması nedeniyle zararların sigorta şirketinde talep edilebileceğini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. ... vekili asıl davada da davanın reddini istemiştir.
Davalı Kayseri ... cevap dilekçesinde, asıl davadaki cevaplarını tekrar ile davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Tur. San. ve Tic. A.Ş. vekili; asıl davadaki dilekçesini tekrar ile davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; asıl davadaki cevap dilekçesini tekrar ile davanın reddini istemiştir.
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalılara yapılan ödeme ile ibra edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca sorumluluklarının sigorta limiti kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu ileri sürerek ve asıl davadaki cevaplarını tekrar ile davanın reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkilinin kasko sigortacısı olduğunu, müvekkiline karşı dava açılmayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı *** Satım Paz. Mat. Öde. Tah. Sis. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin araç işleteni olmadığını, aracında ... adına kayıtlı olduğunun açık olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER
: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davacılar tarafından; aile nüfus kayıtlarına, mirasçılık belgesine, trafik kaza tespit tutanağına, Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasına, Bünyan Ziraat Odası ve Bünyan İlçe Tarım Müdürlüğü nezdindeki kayıtlara, 38 ... plakalı aracın trafik tescil kayıtlarına, fotoğraflara, davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'ne başvuru evraklarına, sosyal ve ekonomik durum araştırmalarına, emsal gelir araştırmalarına, tarafından açılan hasar dosyalarına, tanık beyanlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı Kayseri ... tarafından; trafik kaza tespit tutanağına, sigorta poliçesine, Kayseri ... ile ... Tur. San. Ve Tic. A.Ş. arasında düzenlenen protokole, trafik kaza tespit tutanağına, sigorta poliçesine, tanık anlatımlarına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı ... Tur. San. ve Tic. A.Ş. tarafından; ceza mahkemesi dosyasına, Kayseri ... ile ... Tur. San. Ve Tic. A.Ş. arasında düzenlenen protokole, tanık anlatımlarına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı ... tarafından; kaza ve sonrasına ait fotoğraflara, keşif ve bilirkişi incelemesine ve tanık beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından; ZMMS poliçesine, Trafik Sigortası Genel Şartları'na, ceza dosyasına, trafik kaza tespit tutanağına, sigorta şirketi nezdinde bulunan 2/341409 sayılı hasar dosyasına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı ... A.Ş. tarafından; sigorta poliçesine, sigorta şirketleri nezdinde bulunan hasar dosyasına, trafik kaza tespit tutanağına, ceza dosyasına, SGK kayıtlarına, tedavi evraklarına, tanık anlatımlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Asıl ve birleşen dava dosyasında davalı *** Satım Paz. Mat. Öde. Tah. Sis. A.Ş. tarafından; Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın *** soruşturma sayılı dosyasına, SGK kayıtlarına, sosyal ve ekonomik durum araştırmalarına, 38 ... plakalı aracın ferdi kaza koltuk sigorta poliçesine, tanık beyanlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davacılara ait aile nüfus kayıt örneği Uyap sistemi üzerinden alınarak dava dosyasına eklenmiştir.
Davacıların ve davalı***'ün sosyal ve ekonomik durumlarının ve gelirlerinin araştırılması, yine müteveffanın vefatından önceki sosyal ve ekonomik durumunun ve gelirinin araştırılması için ilgili kolluk birimlerine müzekkereler yazılmıştır.
Kazaya karışan 38 ... ve 38 ... plaka saylı araçların kaza tarihi olan ... tarihindeki maliklerini gösteren trafik tescil kayıtları Kayseri Trafik Tescil Müdürlüğü'nden istenilmiştir.
Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin araştırılarak sonuçlanıp sonuçlanmadığının bildirilmesi istenilmiştir. Anılan soruşturma dosyasının örneği celp edilmiştir.
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. ile ... A.Ş.'ne ayrı ayrı müzekkere yazılarak yazılarak, 38 ... ve 38 ... plakalı araçlar arasında ... tarihinde meydana geldiği söylenen trafik kazasından dolayı kaza tarihini de kapsayan şirketlerince yapılmış sigorta poliçeleri ile varsa tüm eklerinden, bu kaza ve poliçe nedeni ile açılmışsa hasar dosyalarının tamamından, ayrıca bu kaza ve poliçe nedeni ile davacı tarafa bir ödeme yapmışlarsa hangi davacı ya da davacılara, neye istinaden, hangi türde (maddi veya manevi tazminat olarak), ne zaman ve ne miktarlarda ödeme yapıldığını gösteren bilgi ve belgelerin okunaklı birer örneklerinin ayrıca davacıların dava tarihi olan █████/2015 tarihinden önce sigorta şirketlerine yaptıkları herhangi bir ihbar veya başvuru varsa tarihini ve şeklini de gösteren bilgi ve belgelerin okunaklı birer fotokopilerinin çıkarılarak gönderilmesi istenilmiştir.
Taraflarca bildirilen tanıklar, yargılama sırasında usulünce dinlenmişlerdir.
Taraflarca delil olarak dayanılan bir kısım kayıt ve belge örneği, dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunulmuştur.
Yargılama sırasında vefat eden davacıların mirasçılık belgesi dosyaya kazandırılmış, müteveffa davacıların mirasçılarının vekaletnameleri ibraz edilmiş, yine yargılama sırasında reşit olan davacılar adına vekaletnameler sunulmuştur.
Mahkememizce SGK İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ilgili kayıt örnekleri celp edilmiştir.
Birleşen dava davacılarından █████/1999 doğumlu Ayşenur ...'ın dava tarihinde 18 yaşından küçük olduğu için adına velayeten annesinin dava açarak vekaletname verdiği ancak en son tarih itibariyle 18 yaşını ikmal ettiği anlaşılmakla kendi adına asalet davayı takip edip etmediğini bildirmesi ya da bu davacı adına asaleten yeni vekaletnamenin sunulabilmesi için davacılar vekiline süre verilmiştir.
Birleşen davada davacılar vekilince aktüerya bilirkişisinin raporuna karşı itiraz dilekçesine eklediği ve müteveffa Mehmet ...'ın aylık maaşı olduğunu iddia ettiği banka kayıtları fotokopi olmaları nedeniyle öncelikle davacılar vekiline müteveffanın vefat tarihine yakın dönem itibariyle çalıştığı söylenen yerden düzenlenmiş tasdikli bordrolarının birer suretlerini ve ilgili firmanın güncel isim ünvan ve açık adresini bildirmesi için kesin süre verilmiştir.
Garanti Bankası Kayseri Şube Müdürlüğü'ne yazı yazılarak ... müşteri nolu Mehmet ...'ın ███████████ hesap nolu hesabının 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin aldığı yani adına yatırıldığı söylenen aylık maaşlarını gösteren banka kayıtlarının, hesap esktrelerinin ve bankalarında varsa bu dönemlere ait maaş bordrolarının okunaklı birer örneğinin gönderilmesi istenilmiştir.
Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak ve dosyada birlikte gönderilerek mahkemelerince resen tayin edilecek konusunda uzman bir trafik bilirkişisi ile davaya konu kaza mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davaya konu ... tarihli trafik kazasına karışanlar yönünden oransal kusur durumunun yüzdelik dilimler şeklinde ne olduğunu belirten rapor alınarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat gereğince mahallinde keşif yapılarak trafik bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi *** tarafından düzenlenen █████/2017 tarihli raporda; "38 ... plakalı otobüs sürücüsü ...'un kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı, 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 51/2-a (hız sınırlarını % 30'dan fazla aşmak) 56/1-a (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak) ve ayrıca Karayolları Trafik Kanunun'da belirtilen sürücü kusurlarının tespitine yarayan, asli kusurlu hallerden olan 84/g (şeride tecavüz etme) kusurlarını ihlal ettiğinden % 100 kusurlu olduğu" bildirilmiştir.
Bilirkişi *** tarafından düzenlenen █████/2017 tarihli rapora vaki itirazlar üzerine İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak ve tüm dava dosyasının ekleri ile birlikte talimat mahkemesine gönderilmek suretiyle mahkemelerince İTÜ Trafik Kürsüsü'nden seçilecek konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile; dava konusu olan ... tarihli meydana gelen trafik kazasından dolayı oransal kusur durumlarını gösterir rapor alınarak mahkememize gönderilmesinin istenilmiştir.
Talimat yolu ile alınan üç kişilik trafik uzmanı bilirkişi heyetince düzenlenen █████/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu kapsamında yaralanmalı Trafik Kazası olduğu, Meydana gelen kazada "Kaçınılmazlık" faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğu, söz konusu kaza ile ilgili olarak davacı beyanları ile dosya kapsamından 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın % 75 kusur oranı ile asli kusurlu olduğu, 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 'un % 25 kusur oranı ile tali kusurlu olduğu, kazanın oluşumuna katlı sağlayan herhangi bir kişinin kusurunun bulunmadığı" bildirilmiştir.
Asıl ve birleşen ... Esas sayılı dava dosyalarının tüm ekleri ile beraber mahkememizce atanacak bir aktüerya bilirkişisine tevdii ile; asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı inceleme ve değerlendirme yapılarak her bir dava yönünden istenen destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat talepleri hakkında daha önce yapılan ödemede dikkate alınarak ayrıntılı, gerekçeli, mahkememizin, tarafların ve Bölge Adliye Mahkemesi'nin denetimine elverişli ve açık olacak şekilde ve hesaplamaları gösterir biçimde aktüer rapor düzenlemesi için görevlendirilmiştir.
█████/2018 tarihli aktüer bilirkişi raporunda özetle; "1- Asıl davada; meydana gelen trafik kazasında desteklerini yitiren davacı anne ...’nın destek zararının 14.190,33-TL, davacı baba ...’nın destek zararının 19.092,99-TL olduğu, olayın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusuru olmaması nedeniyle kusur indirimi yapılmadığı, birleşen davada; meydana gelen trafik kazasında desteklerini yitiren davacı anne Emine ...’ın destek zararının 73.987,11-TL, davacı çocuk Ayşenur ...’ın destek zararının 7.617,75-TL olduğu, davacı çocuk ...’ın destek zararının 10.648,76-TL olduğu, olayın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusuru olmaması nedeniyle kusur indirimi yapılmadığı" bildirilmiştir.
Rapora itirazlar yönünden aktüerya bilirkişisinden ek rapor alınmıştır.
█████/2018 tarihli ek raporda özetle; ""1- Asıl davada; meydana gelen trafik kazasında desteklerini yitiren davacı anne ...’nın destek zararının 14.190,33-TL, davacı baba ...’nın destek zararının 19.092,99-TL olduğu, olayın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusuru olmaması nedeniyle kusur indirimi yapılmadığı, Birleşen davada; I. Durumda; meydana gelen trafik kazasında desteklerini yitiren davacı anne Emine ...’ın destek zararının 65.020,19-TL, davacı çocuk Ayşenur ...’ın destek zararının 5.126,75- TL, davacı çocuk ...’ın destek zararının 11.850,69-TL, davacı çocuk ...’ın destek zararının 1.956,68-TL, davacı anne ...’ın destek zararının 24.580,44-TL, davacı baba ...’ın destek zararının bulunmadığı, II. Durumda; Meydana gelen trafik kazasında desteklerini yitiren davacı anne Emine ...’ın destek zararının 150.265,23-TL, davacı çocuk Ayşenur ...’ın destek zararının 19.411,72-TL, davacı çocuk ...’ın destek zararının 35.244,46-TL, davacı çocuk ...’ın destek zararının 3.913,36-TL, davacı anne ...’ın destek zararının 55.467,16-TL, davacı baba ...’ın destek zararının 2.264,93-TL olduğu, olayın meydana gelmesinde davacıların desteğinin kusuru olmaması nedeniyle kusur indirimi yapılmadığı" bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Asıl ve birleşen dava; trafik kazasından kaynaklanan, destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi ile birlikte araç sürücüsüne ve araç malikine karşı açılmıştır.
Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava dosyasında yargılama mahkememiz heyeti tarafından yazılı yargılama usulüne göre yürütülerek sonlandırılmıştır.
Asıl ve birleşen davada davacılar vekili maddi ve tazminat taleplerini ıslah dilekçesiyle arttırmış ve harcını tamamlamıştır. Bu dilekçenin bir örneği davalılara usulünce tebliğ olunmuştur.
Dava sırasında birleşen dosyada davacılardan ... vefat etmiş, mirasçılık belgesi ve ... sunulmuş, anılan müteveffa davacıların yasal mirasçıları adına vekaletnameler sunulmuş ve yasal mirasçıları adına davaya devam edilmiştir. Birleşen dosyada davacı Ayşenur ... ve ...'ın yargılama sürecinde reşit olmalarından dolayı adlarına vekaletnameler sunulmuştur.
Mahkememizde evvelce yapılan yargıla sonunda █████/2019 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli karar ile "asıl ve birleşen davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olduğu, 38 ... plakalı araç ile karşı yönden gelen 38 ... plakalı otobüsün karıştığı kazada, otobüs içerisinde yolcu olarak bulunan Mehmet ... ve ...'nın vefat ettiği, asıl davada Öznur'un vefatı nedeniyle, birleşen davada ise Mehmet'in vefatı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edildiği, asıl ve birleşen davada ... Satış Paz. Mat. ve Tah. Sistemleri A.Ş. aleyhine de işleten sıfatıyla dava açılmış ve davalının 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu iddia edilmiş ise de, davalının aracın işleteni olduğu kanıtlanmadığından davalı ... Satış Paz. Mat. ve Tah. Sistemleri A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, 38 ... plakalı araç yönünden ise; araç maliki olan ... Tur. A.Ş ile Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında █████/2014 tarihli protokol imzalanarak araçların █████/2014 tarihinden başlamak üzere Kayseri Büyükşehir Belediyesine tahsis edildiğinin, dosyaya sunulan delillerle anlaşıldığı, protokolün 7/A-c maddesi gereğince aracın kaza yapması halinde 3. kişilere ödenecek tazminattan Kayseri Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, bu nedenle Kayseri Büyükşehir Belediyesinin işleten sıfatıyla, ... Tur. A.Ş’nin ise malik sıfatıyla zarardan sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, bu davalılar ve diğer davalılar yönünden ise; ... tarihinde, 38 ... Plakalı araç ile 38 ... plakalı araç arasında meydana gelen kazada, Mehmet ... ve Öznur Mahallebaşının vefat ettiği, asıl davada Öznur’un annesi, babası ve kardeşleri tarafından, birleşen davada ise Mehmet’in eşi, annesi, babası ve çocukları tarafından maddi ve manevi tazminat talep edildiği, keşfen trafik bilirkişisinden alınan raporda, 38 ... Plakalı otobüs sürücüsünün kusurunun olmadığı, 38 ... plakalı araç sürücüsünün ise şerit izleme kurallarına aykırı ve hız limitlerinin üzerinden araç kullandığından %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, itirazlar üzerine 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda 38 ... plakalı otobüs sürücüsünün %25 oranında, 38 ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, 3 kişilik heyetten alınan bilirkişi raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, destek zararlarının hesaplanması açısından aktüer bilirkişiden alınan ek raporda, asıl davada ...’nın bakiye destek zararının 14.190,33-TL, ...’nın bakiye destek zararının 19.002,99-TL olarak hesap edildiği,
Birleşen davada ise alternatifli hesaplama yapılarak ölenin asgari ücret kadar gelir elde etmesi ve asgari ücretin 2 katı gelir elde etmesine göre hesaplama yapıldığı ve asgari ücretin 2 katına göre gelir elde etmesi halinde davacı Emine’nin bakiye destek zararının 150.265,23-TL, Ayşenur ...’ın bakiye destek zararının 19.411,72-TL, davacı Beyza’nın bakiye destek zararının 35.244,46-TL, davacı Burak’ın destek zararının 3.393,36-TL, davacı Anşa’nın bakiye destek zararının 55.467,16-TL, davacı Nuri’nin destek zararının 2.264,93-TL olduğunun hesap edildiği, yargılama sırasında Nuri’nin vefat etmesi nedeniyle yasal mirasçılarının davaya dahil edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davadan önce asıl dava davacıları ile birleşen dava davacılarına ödeme yapmış ise de ödemenin yetersiz olduğunun bilirkişi raporu ile anlaşılmasına göre, davacıların bakiye zararlarını ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ... Sigorta A.Ş’den talep edebileceği, bu kapsamda bilirkişi tarafından bakiye zarara ilişkin hesaplamanın uygun olduğu ve davalılardan talep edebileceği, Buna göre; davalılar ..., *** Tur. San. ve Tic. A.Ş., Kayseri ...’nin hâksiz fiil hükümleri gereğince, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS kapsamında, ... A.Ş.'nin ise ZMMS kapsamını aşan zararlar yönünden İMMS kapsamında zarardan sorumlu olduğu, davacıların ... Sigorta A.Ş.’nin kısmi ödeme tarihinden, ... A.Ş.’nin dava tarihinden, diğer davalılardan ise kaza tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebileceği, asıl ve birleşen davadaki manevi tazminat talepleri yönünden ise olayın oluş şekli, kusur oranları, tarafların sosyal ekonomik durumlarına göre asıl davada anne ve baba için 70.000,00’er TL, kardeşler için 15.000,00’er TL; birleşen davada ise eş için 70.000,00-TL, çocuklar için 25.000,00'er TL, anne ve baba için 20.000,00-TL manevi tazminatın uygun olduğu Davacıların manevi zararlarından, davalılar ... Satış Paz. Mat. ve Tah. Sistemleri A.Ş. ve sigorta şirketleri haricindeki davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesi ile;
“Asıl davada;
1-Davacı ... için 19.092,99-TL, davacı ... için 14.190,33-TL miktarlarındaki destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Turizm San. Tic. A.Ş. ve Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden kaza tarihi olan ... ten, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan █████/2014'ten, davalı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan █████/2015'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ödediği miktar da gözetilerek ZMMS sigorta poliçesindeki limiti ile sınırlı olması koşuluyla, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun ise davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigorta poliçesindeki sorumluluk limitini aşan kısımla ilgili olmak üzere ve düzenlediği ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigorta poliçesindeki limiti ile sınırlı olması koşuluyla işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı ödenmesine,
2-Davacılardan ... ile ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni ünvanı-... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat taleplerinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
3-Davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL miktarlarındaki manevi tazminatın kaza tarihi olan ...'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Turizm San Tic Aş ve Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı ödenmesine,
4-İşbu Davacıların manevi tazminatla ilgili fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
5-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni ünvanı-... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
B-Birleşen Mahkememizin ... Esas sayılı davasında; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile,
1-Davacı Emine ... için 150.265,23-TL, davacı Ayşenur ... için 19.411,72-TL, davacı ... için 35.244,46-TL, davacı ... için 3.913,36-TL, davacı Ayşe ... için 55.467,16-TL ve davacı ... (mirasçıları) için 2.264,93-TL miktarlarındaki destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Turizm San. Tic. A.Ş. ve Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden kaza tarihi olan ...'ten, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan █████/2014'ten, davalı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan █████/2015'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ödediği miktar da gözetilerek ZMMS sigorta poliçesindeki limiti ile sınırlı olması koşuluyla, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun ise davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigorta poliçesindeki sorumluluk limitini aşan kısımla ilgili olmak üzere ve düzenlediği ihtiyari mali mesuliyet (kasko) sigorta poliçesindeki limiti ile sınırlı olması koşuluyla işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ve vefat etmiş olan davacı ... yönünden Kayseri 7. Noterliği'nin █████/2018 tarihli ve 29568 yevmiye nolu mirasçılık belgesindeki isimleri yazılı yasal mirasçılarına mirasçılık belgesindeki payları oranında ayrı ayrı ödenmesine,
2-Davacılardan Emine ..., Ayşenur ..., ..., ..., Ayşe ... ve ... (mirasçıları)'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni unvanı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
3-Davacı Emine ... için 70.000,00-TL, davacı Ayşenur ... için 25.000,00-TL, davacı ... için 25.000,00-TL, davacı ... için 25.000,00-TL, davacı Ayşe ... için 20.000,00-TL ve davacı ... (mirasçıları) için 20.000,00-TL miktarlarındaki manevi tazminatın kaza tarihi olan ...'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Turizm San. Tic. A.Ş. ve Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ve vefat etmiş olan davacı ... yönünden Kayseri 7. Noterliği'nin █████/2018 tarihli ve 29568 yevmiye nolu mirasçılık belgesindeki isimleri yazılı yasal mirasçılarına mirasçılık belgesindeki payları oranında ayrı ayrı ödenmesine,
4-İşbu davacıların manevi tazminat ile ilgili fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
5-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni ünvanı-... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.
Mahkememizin █████/2019 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli kararı asıl ve birleşen davada davalılar; ... Tur. San. Tic. A.Ş. vekili, ... vekili, ... (...) Sigorta A.Ş. vekili, Kayseri ... vekili ve ... vekili ile asıl ve birleşen davada ihbar olunan vekili *** A.Ş. vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf edilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nce icra edilen istinaf incelemesi sonunda █████/2021 tarihli, *** karar sayılı karar ilamı ile "... Olay tarihinde, Bünyan- Kayseri arasında yolcu taşımasında kullanılan davalı ...'un sürücüsü olduğu otobüsün seyri sırasında karşı istikametten gelen ve sürücüsü vefat eden ... olan aracın karıştığı ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında, kazanın meydana gelmesinde, Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada, otobüs sürücüsünün kusursuz olduğu, karşı yönden gelen araç sürücüsü vefat eden ...'ın tam kusurlu olduğu kabul edilerek kusurlu araç sürücüsünün vefatı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Soruşturma dosyasında dinlenen ve kazaya karışan araç içerisinde yolcu olarak bulunan tanıkların kazanın karşı yönden gelen araca ait şerit üzerinde meydana geldiğine yönelik beyanları bulunmasına rağmen, kaza sırasında otobüsün önünde seyreden ve aynı davalı şirkete ait diğer otobüs sürücüsünün "diğer tanıkların beyanlarının aksine" beyanlarından ve kaza mahallinde çarpışma noktası olarak gösterilen noktadan hareket ile kazanın otobüs sürücüsüne ait şeritte meydana geldiği kabul edilerek değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece trafik polisi olan bilirkişi Mesut Zengin'den alınan raporda; kazaya ilişkin çarpma noktası alternatifli olarak değerlendirilmiş, sonuç olarak kaza tespit tutanağında çarpma noktasının otobüsün seyrettiği şerit olarak gösterilmiş olmasına göre, kazanın otobüse ait şerit üzerinde meydana geldiği kabul edilerek, otobüs sürücüsü davalı ...'un kusursuz olduğu, diğer araç sürücüsünün ise %100 oranında tam kusurlu olduğu kabul edildiği görülmüştür.
İtiraz üzerine İTÜ Öğretim Üyelerinden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilerek, talimat ile Yüksek Makine Mühendisi, Çevre Mühendisi ve Yüksek Maden Mühendisi'nden oluşan 3 kişilik heyetten rapor alındığı, kaza sonrası kazaya karışan araçların konumları ve tanık beyanları nazara alındığında, "kaza tespit tutanağında çarpma noktası olarak gösterilen nokta ihtilaflı olmasına rağmen", araçların kaza sonrası konumları itibariyle, kazanın kaza tespit tutanağında gösterilen çarpma noktasında gerçeklemiş olup olmayacağına ilişkin bilimsel bir değerlendirme yapılmaksızın, çarpışma noktasının araç içerisinde yolcu olarak bulunan tanıkların aksini iddia ettiği, tespit tutanağında işaretlenen yerde meydana geldiği kabul edilerek rapor tanzim edildiği görülmüştür. Alınan rapor içerik olarak karar vermeye uygun olmadığı gibi ayrıca heyette yer alan Çevre Mühendisi ve Yüksek Maden Mühendisi'nin, olayın maden kazası veya çevre kirliliğine yönelik bir kusur tespiti olmamasına göre trafik kazalarında kusur tespiti açısından mesleki ve teknik bilgisi de anlaşılamadığından, alınan kusur raporu bu nedenle de karar vermeye yeterli ve elverişli değildir.
Olaya ilişkin kaza tespit tutanağında; çarpma noktası olarak Bünyan- Kayseri istikametine ait şerit üzerinde bulunan bir nokta çarpma noktası olarak işaretlenmiş, bir kısım tanıklar kazanın tutanağın aksine karşı şeritte meydana geldiğini belirtmektedir. Tutanakta gösterilen çarpma noktasına göre; otobüsün şeridinde kaza meydana geldikten sonra, otobüsün çarpışmadan sonra karşı yönden gelen kamyoneti 27,20 m. (kamyonetin) geliş istikametinin tersine ve Kayseri-Bünyan istikametindeki şeride geri iteklediği, otobüsünde kazanın etkisi ile çarpma noktası kabul edilen yerden 25,90 m. ileriye gidiş yönüne göre yolun solundan yoldan çıktığı işaretlenmiş, ayrıca kazaya karışan kamyonetin kendi şeridi üzerinde gösterilen 11,30 metrelik kazıntı izi olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Kaza sonrasına ilişkin dosyaya sunulan bir kısım fotoğraflarda, kaza sonrası araç konumları açısından, kaza tespit tutanağındaki konumları teyit ettiği, kamyonetin kendisine ait şerit üzerinde olduğu görülmüştür.
Öte yadan, ceza mahkemesince olayın oluş şekline ilişkin verilen bir mahkumiyet kararı da bulunmamaktadır.
Bu durumda, kazanın hangi şeritte olduğu ihtilaflı olduğundan, mahkemece, olaya ilişkin savcılık soruşturma dosyası, tüm delilleri ile birlikte dava dosyası içerisine fiziken kazandırılarak, araçların hızı, nitelikleri ve teknik özellikleri, kaza yerinde tespit edilen bulgular, araçların kaza sonrasındaki konumları ve tanık beyanları değerlendirilerek; araçlar üzerindeki hasarlı bölgelere göre çarpıştıkları yerlerde dikkate alınarak kaza sonrası hızı 140 km olduğu tespit edilen kamyonetin, çarpma noktası olarak gösterilen noktadan 27.20 m. geriye kendi şeridine savrulmasının mümkün olup olmadığı, otobüsün kaza sonrası konumuna göre kazanın tutanakta çarpışma noktası olarak gösterilen noktada olup olmayacağı, yol üzerinde tespit edilen ve 11.30 m. olarak gösterilen kazıntı izinin nerede başladığı (hangi aracın şeridinde), kazıntı izinin kazadan kaynaklanmış olup olmadığı, kazadan kaynaklanmış ve kamyonete ait şerit üzerinden başlamış ise çarpma noktası olarak gösterilen noktada, kazanın meydana geldiğini ispatlayıp ispatlamayacağı hususlarının da ayrıntılı ve bilimsel olarak değerlendirildiği ve buna göre kazanın meydana geliş şekline göre kusur durumunun değerlendirildiği, İstanbul Teknik Üniversitesi Makine-Trafik Kürsüsünden ya da Eski Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik-Fen Alanında Uzman Kişilerden Oluşacak ve yahut Adli Tıp Kurumu daha önce soruşturma doyasında alınan rapor olması nedeniyle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'dan kusur raporu alınarak, kusur raporları arasındaki çelişki giderilerek karar verilmesi gerekirken, taraflarca rapora itiraz edilmesine rağmen eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru değildir.
2-6100 sayılı HMK'nın 294-297. maddelerinde, hükmün tefhimi, nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. HMK'nın 297/II maddesinde; hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalı ve tereddüt yaratıcı olmamalıdır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1.maddesinde, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
Buna göre, sigorta şirketleri sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde zarar miktarından sorumludur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine yer verilmiştir.
KTK'nın 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak biçimde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.
Diğer yandan, birden fazla davacının birlikte dava açma zorunluluğu olmadığı hallerde, birlikte dava açmaları halinde aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, her birinin davası birbirinden bağımsız olacağından, sigorta şirketinin her bir davacı açısından hak ve yükümlülüklerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir.
Somut olayda; mahkemece verilen kararda asıl ve birleşen davada, davacılardan her birinin zararı ayrı ayrı belirlenmiş ise de, belirlenen bu miktarın ne kadarından sigortanın sorumlu olduğu, zararın sigorta limitini aşması halinde, her bir davacının ne miktarda sigorta şirketinden talep bulunabileceği, kararda gösterilmediği gibi, Sigorta şirketi yargılama giderlerinde hüküm altına alınan sorumlu olduğu miktar oranında sorumlu olduğundan, bu kapsamda da yükümlülükleri belirlenmemiştir.
Bu nedenle mahkemece verilen karar HMK'nın 297. maddesine uygun olmadığı gibi infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğundan usul ve yasaya uygun verilen karar bulunmadığından istinaf eden vekillerinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür. ..." şeklinde açıklanan nedenlerle mahkememizin █████/2019 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İade edilen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.
Kayseri Barosu avukatlarından Av. ***'ın birleşen ... Esas sayılı dava dosyasında davacı olan ... vekili olarak vekaletname ibraz etmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı dosyasının davacılarından Ayşenur ... yönünden vekilleri tarafından dosyaya daha önce velayeten düzenlenen vekaletname ile takip edildiği, ancak istinaf aşamasında bu davacının reşit olduğu anlaşılarak bu davacıyı daha önce vekil sıfatı ile temsil eden Av. ***'a bu davacıdan alınacak vekaletnameyi sunması için süre verilmiş ve bu yöndeki eksiklik giderilmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı dosyasının davacılarından olan ...'ın █████/2019 tarihinde vefat ettiği, birleşen dosyadaki diğer davacıların ... ile akrabalık ve miras ilişkisi olabileceğinden birleşen dosyada davacılar vekiline müteveffa davacı ...'ın mirasçılık belgesini sunması ve mirasçılık belgesinde mirasçı olduğu yazılı mirasçıların dahili davacı sıfatı ile vekaletlerini sunması için süre verilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli,*** karar sayılı karar ilamı doğrultusunda Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak *** Karar sayılı soruşturma dosyası ve tüm eklerinin fiziken mahkememize gönderilmesinin istenilmiştir.
Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma - ████████ Karar sayılı soruşturma dosyası ve tüm eklerinin fiziken mahkememize gönderilmesinden sonra Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli, *** karar sayılı karar ilamı doğrultusunda kusur incelemesi yaptırılmasına, savcılık soruşturması sırasında Adli Tıp Kurumu'ndan daha önce rapor alındığı gözetilerek bu amaçla Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'na müzekkere yazılmasına, yazılacak müzekkereyle birlikte dava dosyasının, celbolunan savcılık soruşturma dosyası dahil dosyamızın tüm eklerinin Adli Tıp Kurumu'na gönderilmesine, davaya konu ... tarihli trafik kazası ile ilgili Bünyan Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası, trafik kaza tespit tutanağı, trafik kayıt örnekleri, tanık anlatımları, iddia ve savunmalar, daha önce alınan tüm kusur raporları ile savcılık soruşturma dosyasında alınan kusur raporları, bu raporlara karşı yapılan itiraz ve beyanlar, dava dosyamız ve eki kapsamındaki tüm deliller ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli, █████████ Esas ve █████████ karar sayılı karar ilamı incelenmek suretiyle kazaya karışan araçların hızı, nitelikleri, teknik özellikleri, kaza yerinde tespit edilen bulgular, araçların kaza sonrasındaki konumları ve tanık beyanları değerlendirilerek, araçlar üzerindeki hasarlı bölgelere göre çarpıştıkları yerler de dikkate alınarak kaza sonrası hızı 140 km olduğu tespit edilen kamyonetin çarpma noktası olarak gösterilen noktada 27,20 metre geriye kendi şeridine savrulmasının mümkün olup olmadığı, otobüsün kaza sonrasındaki konumuna göre kazanın tutanakta çarpışma noktası olarak gösterilen noktada olup olmayacağı, yol üzerinde tespit edilen ve 11,30 metre olarak gösterilen kazıntı izinin nerede başladığı (hangi aracın şeridinde), kazıntı izinin kazadan kaynaklanmış olup olmadığı, kazadan kaynaklanmış ve kamyonete ait şerit üzerinden başlanmış ise çarpma noktası olarak gösterilen noktada, kazanın meydana geldiğini ispatlayıp ispatlayamayacağı, tüm delillere göre ... tarihli trafik kazası oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduklarına ilişkin olarak daha önce alınan diğer tüm kusur raporları arasındaki çelişkileri de giderici mahiyette ayrıntılı ve açıklamalı, hüküm vermeye ve denetime elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmiştir.
Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nca düzenlenen █████/2023 tarihli raporda özetle; "Maktul sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu" belirtilmiştir.
İlgili eksiklerin giderilmesinden sonra Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli, *** karar sayılı karar ilamı çerçevesinde, HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilen aktüer bilirkişi ...'a tevdine, HMK'nun 273. maddesi gereğince tarafların iddia ve savunmaları, dava dosyası içerisindeki tüm deliller ve raporlar incelenmek sureti ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli, ***karar sayılı karar ilamı çerçevesinde önceki kararın sadece bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmiş olması nedeni ile usuli kazanılmış haklar korunarak, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları çerçevesinde TRH 2010 yaşam tablosu uygulanarak ve bilinmeyen dönem için progresif rant (%10 arttırım %10 iskonto) yöntemi uygulanmak sureti ile poliçe teminat limitlerinin ve teminat türlerinin de ayrıştırılıp gerektiği taktirde garame hesabı yapılarak asıl ve birleşen dosya davacılarının varsa aktüer zararlarının hesaplanarak tespiti hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Görevlendirilen Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "Değerlendirme : █████/2023 tarihli duruşmanın 2 numaralı ara kararı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin karar ilamı çerçevesinde önceki kararın sadece bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmiş olması nedeni ile usuli kazanılmış haklar korunarak, duruşma tarihinden önceki en son belirlenen asgari ücret rakamları dikkate alınarak hesaplama yapılması istenilmiştir. Ara karara göre işbu rapor tarihi olan █████/2024 tarihindeki verilere göre hesaplama yapılması gerekmektedir. █████/2023 tarihli duruşmanın 3 numaralı ara kararı ise █████/2023 tarihli duruşmanın 2 numaralı ara kararı ile aynı olmakla birlikte sadece en son belirlenen asgari ücret rakamlarının dikkate alınması gerektiğine dair bir ara karar bulunmamaktadır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kararında ise dairece kardırılan hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre yeniden rapor alınarak sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu karara göre hükme esas alınan █████/2018 tarihli (rapor tarihsiz olmakla birlikte █████/2018 havale tarihli olup rapor içerisinde █████/2018 tarihine göre hesaplamalar yapıldığı görülmüştür) hesap raporu tarihine göre hesaplama yapılması gerekmektedir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kararında, hükme esas alınan rapor tarihine göre hesap raporu aldırılması gerektiğinin açıkça belirtilmiş olması, █████/2023 tarihli duruşmanın 3 numaralı ara kararında son asgari ücretlere göre rapor düzenlenmesi gerektiğine dair bir ara karar bulunmaması, █████/2023 tarihli duruşmanın 2 numaralı ara kararında son asgari ücretlere göre hesap raporu düzenlenmesinin sehven istenilmiş olabileceği dikkate alınarak █████/2018 tarihli ek rapor tarihindeki verilere göre hesaplama yapılmıştır. Son asgari ücretlere göre rapor düzenlenmesi gerektiğinin düşünülmesi ve tekrar görevlendirme yapılması halinde celse arasında ivedilikle ek rapor sunulacaktır.
Asıl dosyada destek ...'nın ölümü nedeniyle davadan önce █████/2014 tarihinde (dava tarihi ise █████/2015'tir) anne ve babaya davalı ... A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) tarafından ödeme yapıldığı anlaşılmakla asıl dosyada öncelikle ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılmış, yapılan ödemenin yetersiz olduğu anlaşılmakla █████/2018 tarihli hükme esas alınan ek rapor tarihindeki verilere göre bakiye zarar hesabı yapılmıştır.
Birleşen dosyada destek Mehmet ...'ın ölümü nedeniyle davadan önce █████/2015 tarihinde (dava tarihi ise █████/2015'tir) davacı eş ve çocuklar (çocuk Burak hariç) ile anne ve babaya davalı ... A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) tarafından ödeme yapıldığı anlaşılmakla birleşen dosyada da öncelikle ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapılmış, yapılan ödemenin yetersiz olduğu anlaşılmakla █████/2018 tarihli hükme esas alınan ek rapor tarihindeki verilere göre bakiye zarar hesabı yapılmıştır. Bu şekilde işbu rapor özeti aşağıda sunulmuştur.
İşbu raporun;
- "A" maddesinde asıl dosyada █████/2014 ödeme tarihindeki verilere göre,
- "B" maddesinde asıl dosyada █████/2018 hükme esas alınan ek rapor tarihindeki verilere göre,
- "C" maddesinde birleşen dosyada █████/2015 ödeme tarihindeki verilere göre,
-"D" maddesinde birleşen dosyada █████/2018 hükme esas alınan ek rapor tarihindeki verilere göre,
- "E" maddesinde poliçe limitlerine ve garameten paylaştırmaya,
-"F" maddesinde sonuç ve kanaatime ilişkin değerlendirmeler ve hesaplamalar arz edilmiştir.
A. ASIL DOSYADA ...'NIN ÖLÜMÜ NEDENİYLE
DESTEK ZARARI HESABI (█████/2014 Ödeme Tarihindeki Verilere Göre - TRH 2010 Hayat Tablosu-%10 artırım ve iskonto)
Tetkik ve tespit edilen hususlar
:
Al- Müteveffa ile Davacıların Yaş ve Bakiye Ömürleri: Müteveffa ..., █████/1978 doğumlu, ... vefat tarihi itibariyle 36 yıl 2 ay 5 günlük, yaşı 36, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömrü (43,12) 43 yıl 1 ay 13 gündür. Müteveffa yaşasa idi muhtemel ölüm tarihi █████/2057'dir.
Davacı baba ..., █████/1953 doğumlu olup ... ölüm tarihinde 61 yıl 2 ay 17 günlük, yaşı 61, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresi (16,88) 16 yıl 10 ay 17 gündür. Davacı babanın muhtemel bakiye ömür süresi █████/2031 tarihinde sona ermektedir.
Davacı anne ..., █████/1953 doğumlu olup ... ölüm tarihinde 61 yıl 6 ay 11 günlük, yaşı 62, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresi (19,09) 19 yıl 1 ay 2 gündür. Davacı annenin muhtemel bakiye ömür süresi █████/2033 tarihinde sona ermektedir.
A.2- Gelir
: Dava dilekçesindeki desteğin işine ve gelirine yönelik iddiaları teyit eden dosya kapsamında herhangi bir belge olmadığı gibi vefat tarihi itibariyle sigortalı çalışmasının olmadığı, desteğin en son sigortalılık kaydının █████/2012 olduğu, kaza tarihinin ise ... olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar desteğin Hayvan Pasaport kayıtları ve ortalama geliri celbedilmiş ise de desteğin yaptığı işi bir başkasının yapması halinde o kişiye ödenecek ücrete dair dosya kapsamında herhangi bir veri olmadığı için ve de konunun bilirkişilik alanım dışında olması hasebiyle dikkate alınmamıştır. Yine tanık beyanlarını teyit eden başkaca bir veri olmadığı için tanık beyanları da dikkate alınmamıştır. █████/2018 havale tarihli kök ve █████/2018 havale tarihli ek hesap raporunda da desteğin gelirinin asgari ücret olduğunun kabul edildiği, Mahkemece söz konusu raporların hükme esas alındığı, davacıların istinaf başvurusunun olmadığı anlaşılmış olup bu nedenlerle işbu raporda da desteğin geliri asgari ücret kabul edilmiştir. Gelirine AGİ eklenmiştir. İşlemiş dönemde gelire herhangi bir artırım ve iskonto uygulanmamıştır. İşleyecek dönemde gelir, her yıl için ayrı ayrı 610 artırım ve 410 iskontoya tabi tutulmuştur.
A.3- Dönemsel Ayrımlar ve Destek Süresi
: Destek, vefat tarihinde 36 yaşındadır. Vefat tarihi itibariyle davacı anne ve babanın destekten yoksun kaldığı kabul edilmiş ve vefat tarihinden itibaren hesaplamaya başlanmıştır. ... vefat tarihinden asgari ücretlerin bilinir olduğu █████/2014 tarihine kadar işlemiş aktif dönem hesabı yapılmıştır. █████/2015 tarihinden destek süresi en son sona eren annenin ölüm farını olan █████/233) tarihine kadar işleyecek aktif dönem hesabı yapılmıştır. Desteğin aktif dönem süresi bitmeden önce davacıların muhtemel bakiye ömrü sona ereceğinden pasif dönem hesabı yapılmamıştır. Anne ve babanın kendi muhtemel ölüm tarihlerine kadar destekten yoksun kaldıkları kabul edilmiştir. Arz edilen hususlarla ilgili olarak işbu rapor ile mahkemece hükme esas alınan hesap raporu arasında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Sadece önceki raporda PMF 1931 Hayat Tablosu, işbu raporda ise TRH 2010 Hayat Tablosu dikkate alındığı için muhtemel ölüm tarihlerinde fark bulunmaktadır.
A.4- Destek Pay Oranları
: 36 yaşında iken bekar ve çocuksuz olarak vefat eden desteğin ileride evleneceği ve 2 çocuk sahibi olacağı kabul edilerek destek pay oranları belirlenmiştir. Desteğin 12.07.2014 vefat tarihi itibariyle davacı anne ve babasına destek olduğu, desteğin vefat etmeseydi █████/2017 tarihinde evleneceği, evlendikten 2 yıl sonra birinci çocuğunun, 2 yıl sonrasında da ikinci çocuğunun doğacağı kabul edilmiştir. Desteğin, evlenme tarihine kadar bekarlık döneminde anne ve babasına 1/4'er oranında pay ayıracağı, evlenmekle ve çocuk sahibiolmakla anne ve babasına ayıracağı payın azalacağı kabul edilmiştir. Evlendikten ve çocuk sahibi olduktan sonra destek ile müstakbel eşine 2'şer pay, müstakbel çocuklara 1'er pay, davacı anne ile babaya da 1'er pay ayıracağı kabul edilmiştir. Daha erken bir tarihte destekten çıkan babanın payı anneye ilave edilmiştir. Arz edilen hususlarla ilgili olarak işbu rapor ile mahkemece hükme esas alınan hesap raporu arasında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Sadece önceki raporda PMF 1931 Hayat Tablosu, işbu raporda ise TRH 2010 Hayat Tablosu dikkate alındığı için muhtemel ölüm tarihlerinde fark bulunmaktadır. Buna göre;
... -█████/2016 - bekar - anne 425, baba %25 pay,
█████/2017 - █████/2018 - evli - anne 016, baba %16 pay,
01/1/2019 - █████/2020 -1. Ç.lu - anne 014, baba %14 pay,
█████/2021 - █████/2031 -2. Ç.lu - anne 012,5, baba %12,5 pay,
█████/2031 - █████/2033 - baba destekten çıktı - anne %25 pay.
A.5- Kusur indirimi
: Ankara BAM 26. HD'nin kaldırma kararı doğrultusunda aldırılan Ankara AT. Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'nun █████/2023 tarihli raporunda, maktül sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Desteğe atfedilen bir kusur olmadığından dolayı hesaplanan zarardan kusur indirimi yapılmamıştır.
A.6- Başkaca Mahsubu Gereken Ödemeler
: Kasko/İMM sigortacısı davalı ... A.Ş. tarafından asıl dosyaya sunulan █████/2016 tarihli cevabi yazıda, davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir. Dosya kapsamında ifa amacını taşıyan veya rücuya tabi bir ödemeye rastlanılmamıştır. Davalı ... A.Ş. tarafından █████/2014 tarihinde anne ve babaya ödeme yapılmış ise de raporun bu bölümünde ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığı için söz konusu ödemeler, hesaplanan zarardan mahsup edilmemiştir.
C. BİRLEŞEN DOSYADA MEHMET ...'IN ÖLÜMÜ NEDENİYLE DESTEK
ZARARI HESABI
(█████/2015 Ödeme Tarihindeki Verilere Göre - TRH 2010 Hayat Tablosu- %10 artırım ve iskonto)
Tetkik ve tespit edilen hususlar
:
C.1- Müteveffa ile Davacıların Yaş ve Bakiye Ömürleri: Müteveffa Mehmet ..., █████/1967 doğumlu, ... vefat tarihi itibariyle 46 yıl 8 ay 22 günlük, yaşı 47, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömrü (28,46) 28 yıl 5 ay 16 gündür. Müteveffa yaşasa idi muhtemel ölüm tarihi █████/2042'dir.
Davacı eş Emine ..., █████/1971 doğumlu olup ... ölüm tarihinde 43 yıl 5 ay 7 günlük, yaşı 43, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür süresi (36,34) 36 yıl 4 ay 2 gündür. Davacı eşin muhtemel bakiye ömür süresi █████/2050 tarihinde sona ermektedir.
Davacı çocuklar Burak █████/1995, Ayşenur █████/1999, Beyza █████/2001 doğumludur.
Davacı baba ..., █████/1925 doğumlu olup █████/2016 tarihinde vefat etmiştir.
Davacı anne Anşa (eski adı Ayşe) ..., █████/1932 doğumlu olup dosyada nüfus kaydı bulunmamakla birlikte Bölge Adliye Mahkemesi kararında █████/2019 tarihinde vefat ettiği belirtilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararında TRH 2010 hayat tablosunun dikkate alınması gerektiği belirtildiği için hükme esas alınan önceki rapor ile işbu rapor arasında muhtemel ölüm tarihleri konusunda farklılık bulunmaktadır.
C.2- Gelir
: Dava dilekçesinde, desteğin yağlı boya ustası olduğu, hem yurt içinde hem de yurt dışında da çalıştığı, aylık gelirinin yaklaşık 4.500,00-TL olduğu iddia edilmiştir. █████/2016 tarihinde talimat mahkemesince dinlenilen tanık ***, █████/2016 tarihli ifadesinde özetle; davacıları aynı mahallede oturması nedeniyle tanıdığını, desteğin inşaatçı olduğunu, boya dış cephe işlerinde çalıştığını, bildiği kadarıyla yazın sezon açıldığından yazları çalıştığını, kışın bazen yurt dışında çalıştığını, ne kadar kazandığını bilmediğini, inşaatçının ne kadar kazandığının belli olmadığını, bazen 3.000,00-TL kazandığını, bazen 1.500,00-TL kazandığını, çalışmazsa kazanmadığını beyan etmiştir. Tanık ***, ifadesinde özetle; davacıları karşı komşuları olması nedeniyle tanıdığını, desteğin inşaat işçisi olduğunu, boya işleriyle uğraştığını, yevmiye karşılığı çalıştığını, ne zaman iş bulursa o zaman çalıştığını, ne kadar kazandığını bilmediğini ancak şuan bir boyacının günlük yevmiyesinin 80-100 TL. civarında olduğunu, murisin bazen yurt dışına çalışmaya gittiğini, işçi olarak gittiğini, ne kadar aldığını bilmediğini beyan etmiştir.
SGK hizmet döküm cetveline göre destek Mehmet ...'ın en son sigortalılık kaydının █████/2012 olduğu görülmüştür (kaza tarihi ...'tür). Davacılar, desteğin boya ustası olduğunu ileri sürmüşler ise de desteğin usta olduğuna yönelik dosya kapsamında bir veri bulunmamaktadır. Tanıklar da desteğin usta olduğuna dair beyanda bulunmamışlardır. Başka bir bilirkişi tarafından tanzim edilen █████/2018 havale tarihli kök hesap raporunda desteğin gelirinin asgari ücret kabul edildiği, █████/2018 havale tarihli ek hesap raporunda ise banka kayıtlarına göre 2013 yılı Haziran ayı ile Aralık ayı arasında desteğe 9.672,77-TL maaş ödemesi yapıldığı, desteğin aylık ortalama gelirinin (9.672,77 / 6 ay) 1.612,12-TL olduğu, ülkemizde aynı dönemdeki asgari ücretin 803,68-TL olduğu, bu nedenle desteğin gelirinin asgari ücretin (1.612,██████,68) 2 katı olduğu kabul edilerek hem asgari ücrete göre hem de asgari ücretin 2 katına göre olmak üzere gelir konusunda 2 seçenekli hesaplama yapıldığı, mahkemece desteğin gelirinin asgari ücretin 2 katı olduğunun kabulüne yönelik yapılan hesaplamanın hükme esas alındığı görülmüştür. Maaş bordroları ve Garanti Bankası'na ait kayıtları incelenmiş olup aşağıda tabloda sunulmuştur. Banka kayıtlarında döviz cinsinin USD olduğu, dolayısıyla banka kayıtlarındaki ödemelerin USD ödemesi olduğu, ancak hükme esas alınan önceki raporda ise bu ödemelerin TL olarak kabul edildiği anlaşılmıştır. İşbu raporda ise USD üzerinden hesaplama yapılmıştır. 1 USD'nin her ayın 15.gününün efektif satış kuru karşılığı (ayın 15'inin tatil gününe rastlaması halinde 1-2 gün öncesi veva sonrası dikkate alınmıstır) dikkate alınmıctır. Aynı döneme halındö 1-2 gün öncesi vöya sonrası dıkkale alınmıştır) dikkate alınmıştır. Aynı döneme rastlayan tarihlerdeki maaş bordrolarında desteğin aylık net geliri 1.250,00-TL olmakla birlikte banka kayıtlarına göre aylık net gelir daha fazladır. Bu şekilde banka kayıtları ile maaş bordroları uyuşmamakta olup banka kayıtları dikkate alınmıştır.
Desteğin gelirine AGİ eklenmiştir. Pasif dönem, AGİ'siz net asgari ücret tutarları üzerinden hesaplanmıştır. İşlemiş dönemde gelire herhangi bir artırım ve iskonto uygulanmamıştır. İşleyecek dönemde gelir, her yıl için ayrı ayrı %10 artırım ve %10 iskontoya tabi tutulmuştur.
C.3- Dönemsel Ayrımlar ve Destek Süresi
: ... vefat tarihinden asgari ücretlerin bilinir olduğu █████/2015 tarihine kadar işlemiş aktif dönem hesabı yapılmıştır. Yargıtay uygulamasına göre emeklilik yaşı 60'tır. Bu nedenle █████/2016 tarihinden desteğin 60 yaşını ikmal edeceği █████/2027 tarihine kadar işleyecek aktif dönem hesabı yapılmıştır. █████/2027 tarihinden desteğin muhtemel ölüm tarihi olan █████/2042 tarihine kadar işleyecek pasif dönem hesabı yapılmıştır.
Kural olarak eşlerin birbirlerine ömür boyu destek olacakları kabul edilmektedir. Davacı eşin muhtemel bakiye yaşam süresi daha erken sona ermekte olup bu nedenle davacı eşin, desteğin muhtemel ölüm tarihi olan █████/2042 tarihine kadar destekten yoksun kaldığı kabul edilmiştir.
Kural olarak erkek çocukların 18, kız çocuklarının 22 yaşı ikmal etmeleri ile birlikte destek süresinin sona erdiği kabul edilmektedir. Üniversite eğitim almakta olan çocukların 25 yaş ikmaline kadar destek göreceği kabul edilmektedir. Davacı çocuk Burak █████/1995 doğumlu olup dosyada mevcut üniversite mezuniyet belgesine göre █████/2015 tarihinde üniversiteden mezun olmuştur. Bu nedenle hükme esas alınan önceki raporda olduğu gibi işbu raporda da davacı çocuk Burak'ın █████/2015 mezuniyet tarihine kadar destekten yoksun kaldığı kabul edilmiştir. Davacı çocuk Ayşenur █████/1999 doğumlu olup 22 yaşını ikmal edeceği █████/2021 tarihine kadar destekten yoksun kaldığı kabul edilmiştir. Davacı çocuk Beyza █████/2001 doğumlu olup 22 yaşını ikmal edeceği █████/2023 tarihine kadar destekten yoksun kaldığı kabul edilmiştir.
Davacı anne ve babanın kendi muhtemel ölüm tarihlerine kadar destekten yoksun kaldıkları kabul edilmiştir.
Arz edilen hususlarla ilgili olarak işbu rapor ile mahkemece hükme esas alınan hesap raporu arasında sadece hükme esas alınan önceki raporlarda PMF 1931 Hayat Tablosu, işbu raporda ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kararı doğrultusunda TRH 2010 Hayat Tablosu dikkate alındığı ve de davacı anne vefat ettiği için muhtemel ölüm tarihleri ve destek süreleri yönünden fark bulunmaktadır. Bunun dışında iki rapor arasında başkaca bir farklılık bulunmamaktadır.
C.4- Destek Pay Oranları
: Hükme esas alınan önceki hesap raporundaki pay oranları dikkate alınmıştır.
C.5- Kusur indirimi
: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı doğrultusunda aldırılan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu'nun █████/2023 tarihli raporunda, maktül sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Desteğe atfedilen bir kusur olmadığından dolayı hesaplanan zarardan kusur indirimi yapılmamıştır.
C.6- Evlenme İhtimali İndirimi
: Davacı eş, █████/2015 ödeme tarihi itibariyle 44 yıl 0 ay 12 günlük, 44 yaşındadır. AYİM tablosuna göre 41-50 yaş arasındaki kişilerin evlenme ihtimali %2'dir. 18 yaşından küçük her bir çocuk için ayrı ayrı olmak üzere evlenme ihtimalinden %5 indirim yapılmaktadır. █████/2015 tarihi itibariyle davacı eşin 18 yaşından 2 küçük çocuğu bulunmakta olup toplamda %10 çocuk indirimi yapıldığında davacı eşin evlenme ihtimalinin kalmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle evlenme ihtimali indirimi yapılmamıştır. Davacı eş, vefat tarihi itibariyle de 43 yıl 5 ay 27 günlük, 43 yaşında olup vefat tarihinin dikkate alınması halinde de evlenme ihtimali bulunmadığı anlaşılmıştır.
C.7- Başkaca Mahsubu Gereken Ödemeler
: Kasko/İMM sigortacısı davalı ... A.Ş. tarafından asıl dosyaya sunulan █████/2016 tarihli cevabi yazıda, davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir. Dosya kapsamında ifa amacını taşıyan veya rücuya tabi bir ödemeye rastlanılmamıştır. Davalı ... A.Ş. tarafından █████/2015 tarihinde davacılara ödeme yapılmış ise de raporun bu bölümünde ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığı için söz konusu ödemeler, hesaplanan zarardan mahsup edilmemiştir.
¸¸
şeklinde hesaplamanın yapıldığı ve tablo halinde gösterildiği belirtilmiştir.
Dava dosyasının rapor veren aktüer bilirkişiye tevdine, tarafların █████/2024 tarihli rapora karşı beyan ve itirazlarının incelenerek itirazların karşılanması, ayrıca █████/2019 tarihli ilk hüküm davacılar tarafından istinaf edilmediğinden usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak birleşen dosyada önceki hükümdeki miktarlar üzerinden ZMMS ve İMMS poliçeleri bakımından garame hesaplarının yapılması konusunda ek rapor düzenlemesi için bilirkişiye görev verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ek raporda özetle;
¸¸ şeklinde hesaplama yapılmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık noktaları;
... tarihindeki trafik kazasının oluşumunda kimin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza neticesine ...'nın ve Mehmet ...'ın ölümü nedeni ile asıl ve birleşen dosyada davacıların destek zararı ve manevi zararı olup olmadığı, varsa dava dilekçesinde talep edildiği şekil itibari ile davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadıkları konularında toplanmaktadır.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalıolduğundan asıl ve birleşen davada davacıların, davalı sigorta şirketine başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı, dolayısıyla asıl ve birleşen dosya davacılarının yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Kusur durumunun değerlendirmesinde;
... günü saat 07
:10 sıralarında maktul sürücü ... yönetimindeki 38 ... plaka sayılı kamyoneti ile 38-08 il yolu üzerinde Kayseri istikametinden Bünyan yönüne seyir halinde iken kaza mahalli olan km 7+900 metreye gelerek karşı seyir şeridine geçtiği esnada aracının ön kısmıyla karşı istikamette Bünyan yönünden gelen davalı sürücü ... yönetimindeki 38 ... plaka sayılı otobüsün sağ ön kısmı ile çarpması neticesi davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir.
Mahkememizce Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan alınan █████/2023 tarihli raporda özetle; "... Olay mahallinde iki yönlü yol 7. 4 metre genişliğinde 2 şeritlidir. Zemin asfalt kaplama ve kuru, düz, eğimsiz, vakit gündüz, hava açık ve mahal meskun dışıdır. Kaza tespit tutanağında kaza yerindeki azami hız limitinin 90 km/s olduğu çarpma noktasının yeri 38 *** plaka sayılı otobüsün seyir şeridi içerisinde, 38 ... plaka sayılı kamyonetin seyir şeridi içerisinde başlayan 11.30 metre kazıntı izi oluğu ve otobüsün çarpışma sonrası karşı seyir şeridi içerisine geçtiği ve yol dışına çıkarak son konumunu aldığı, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu, yol yapım ve bakımından sorumlu kuruluşun kusursuz olduğu, maktul sürücü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84. Maddesinde (şeride tecavüz etme) kusurunu ve 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymama) ve 52/1-b (Hız sınırlarını %30'dan fazla aşmak) kuralını ihlal ettiği 38 ... plaka sayılı kamyonetin hızının 140 km/s olduğu belirtilmiştir. Davalı sürücü ... ifadesinde: "... arkadaşım kullanıyordu. O önde ben arakda olacak şekilde aramızda 200 metre mesafe olduğu halde eski Kayseri - Malatya karayolunda Kayseri'ye doğru gidiyordum, hızım yaklaşık 80-85 km civarındaydı. Kazanın meydana geldiği bölgedeki köpek çiftliğini henüz geçmiştik ki önümde giden 38 ... plakalı araç sürücüsü ... otobüsü birden bire sağa doğru girdi çıktı. Bu esnada önüm açıldığında plakasını fark edemediğim kamyonet tarzı bir araç hızla gelerek kullandığım otobüsün sağ ön tarafına çarptı. Çarpmanın etkisiyle kullandığım araç kontrolden çıktı. Ben direksiyona var gücümle sarıldım. Otobüs çarpılan yerin 10-15 metre ilerisinde sol taraftaki şarampolde önü tarlaya olacak şekilde durdu, ancak devrilmedi. Ben bu sırada direksiyon ile koltuk arasına sıkışmıştım. ...''şeklinde belirtmiştir. Tanık Nurettin Kırçıl ifadesinde:"... Yola çıktıktan sonra mersinönü mevkiini geçtik, köpek çiftliği önüne geldiğimizde karşı yol düzdü ve benim üzerime doğru beyaz renkli ford connect marka bir araç kendi şeridinden çıkmış şekilde üzerime gelmekteydi. Ben kendi kullandığım aracı çıkabildiğim kadar yolun sağına doğru kaçırdım ve zorlukla kurtardım. Benim kullandığım aracın sol tekeri dahi asfalttan çıkmış, bankete ve toprak kısma çıkmıştım. Bu nedenle yol toz duman doldu. Beyaz renkli araç sürücüsünün buna karşı hiçbir hamlesi, manevrası olmadığını gördüm. Benim otobüsümü kurtarmamla dikiz aynasına baktım ve arkamdan gelen diğer belediye otobüsü ile kafa kafaya çarpıştıklarını gördüm.Hemen durarak yolcularla birlikte yardıma koştuk. Ben tecrübeli bir şoförüm, tecrübeme dayanarak ford connect sürücüsünün uyumuş olabileceğini tahmin ediyorum, çünkü düz bir şekilde kendi istikametine göre yolun sağından sol tarafına doğru ilerlemekteydi. Ford Connect'te herhangi bir yalpalama, zigzak çizme gibi davranışlar yoktu...'' şeklinde belirtmiştir. Tanık *** ifadesinde ''...Yolculuk başladıktan 10 dakika kadar sonra Mersinönü mevkiinde Bünyan belediyesine ait olduğunu düşündüğüm yarım otobüsü sollamaya kalkıştı. Bu esnada karşıdan beyaz bir araç geldiğini gördüm, karşıdan gelen doblo veya connect tarzı araç kendi şeridinde ancak süratliydi. İçinde bulunduğum otobüs sollamaya kalkışınca otobüs sürücüsü karşıdan gelen aracı görünce yolun soluna doğru kurtarmaya kalkıştı ve hamle yaptı ancak kurtaramadı karşıdan gelen araçla kafa kafaya çarpıştı. Ben bu hususu net olarak gördüm ve hatırlıyorum. Kaza anında araçtan fırlayarak otobüsün altında kalan kapı komşum ve uzak akrabam olan ...'nın ve diğer ölenlerin nasıl otobüsten fırladığını görmedim. Otobüs yolun soluna doğru şarampole doğru yoldan çıktı ve durdu. ...''şeklinde belirtmiştir. Tanık *** ifadesinde ''... 10-20 metre mesafe vardı. Benim içinde bulunduğum 38 ... plakalı otobüsün önündeki çevre yolu tarafına giden otobüs, Bünyan' ın çıkışındaki köprüde virajı dönerken hafif sol şeritteydi ancak virajı döndükten sonra kendi şeridine geçti. Benim içinde bulunduğum 38 ... plakalı otobüs yine aynı noktadaki virajı döndükten sonra önümüzde bulunan çevre yolu güzergâhına giden Bünyan belediye otobüsünü sollamaya çıktı, yaklaşık 1 - 1,5 m otobüsün kafasını çıkardıktan sonra karşıdan gelen aracın şeridinde beyaz renkli Ford Connect marka model araçla çarpıştılar. Karşıdan gelen beyaz renkli Ford Connect marka model araç sürücüsü, aracı kurtarmaya çalıştı ancak kurtaramayınca otobüs ile çarpıştılar. Çarpışma etkisiyle kaburga kısmımdan ve sağ elimden yaralandım. ...'' şeklinde belirtmiştir. Tanzim edilen █████/2014 tarihli bilirkişi raporunda maktul sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu belirtilmiştir. Tanzim edilen █████/2014 tarihli raporda maktul sürücü ...'ın kusursuz olduğu, davalı sürücü ...'un asli ve tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen █████/2014 tarihli raporda maktul sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu belirtilmiştir. Tanzim edilen █████/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda maktul sürücü ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'unn %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Tanzim edilen █████/2017 tarihli raporda maktul sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu davalı sürücü ...'un kusursuz olduğu belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı, dava dilekçeleri, hukuk mahkemesinin gerekçeleri kararı, Bölge Adliye Hukuk Mahkemesi'nin kararı olay yeri fotoğraf CD'leri, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu, kaza tespit tutanağı, kaza yeri krokisi, tüm beyanlar, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, incelendiğinde kazanın yukarıda "olay" kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış olup mahkemenizin █████/2022 tarihli müzekkeresinde raporları, bu raporlara karşı yapılan itiraz ve beyanlar, dava dosyamız ve eki kapsamındaki tüm deliller ve Ankara BAM 26. HD'nin █████/2021 tarihli, *** karar sayılı karar ilamı incelenmek suretiyle kazaya karışan araçların hızı, nitelikleri, teknik özellikleri, kaza yerinde tespit edilen bulgular, araçların kaza sonrasındaki konumları ve tanık beyanları değerlendirilerek, araçlar üzerindeki hasarlı bölgelere göre çarpıştıkları yerlerde dikkate alınarak kaza sonrası hızı 140 km olduğu tespit edilen kamyonetin çarpma noktası olarak gösterilen noktada 27,20 metre geriye kendi şeridine savrulmasının mümkün olup olmadığı, otobüsün kaza sonrasındaki konumuna göre kazanın tutanakta çarpışma noktası olarak gösterilen noktada olup olmayacağı, yol üzerinde tespit edilen ve 11,30 metre olarak gösterilen kazıntı izinin nerede başladığı (hangi aracın şeridinde), kazıntı izinin kazadan kaynaklanmış olup olmadığı, kazadan kaynaklanmış ve kamyonete ait şerit üzerinden başlanmış ise çarpma noktası olarak gösterilen noktada, kazanın meydana geldiğini ispatlayıp ispatlayamayacağı, tüm delillere göre ... tarihli trafik kazası oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduklarına ilişkin olarak daha önce alınan diğer tüm kusur raporları arasındaki çelişkileri de giderici mahiyette ayrıntılı açıklamalı rapor istendiği belirtilmiş bu hususla birlikte tüm dosya muhteviyatı heyetimiz tarafından değerlendirilmiş otobüs sürücüsünün, yolcuların ve tanık beyanları, olayın meydana geliş şekli araçların, çarpışma sonrası son konumları zemindeki kazıntı izleri çarpma noktasının yeri ve yol kenarına olan mesafesi , araçların çarpıştıkları kesim ve araçların boyutları dikkate alınmış kaza tespit tutanağında kamyonetin tespit edilen 140 km/s hız ile karşı seyir şeridi içerisinde seyredip otobüs ile çarpışarak 27.20 metre geriye doğru savurmasında otobüsün kütlesi, kamyonetin kütlesi ve araçların hızları araçların çarpıştıkları kesim ve araçların açısal konumu ile birlikte değerlendirildiğinde momentumun korunumu prensimi gereğince otobüsün kamyoneti geriye doğru savurmasının fiziksel olarak mümkün olabileceği, zeminde oluşan kazıntı izleri araçların son konumu ve araçların aldığı darbeler gözetildiğinde kazanın gerçekleştiği yerin kaza tespit tutanağında belirtilen noktada olduğu, kaza tespit tutanağında tespitler dikkate alındığında 11.30 metre kazıntı izinin yol üzerinde kamyonetin seyir şeridi içerisinde başlayıp banket içerisinde bittiği ve bu kazadan dolayı hasarlı aracın yolda bıraktığı izlerden kaynaklandığı, kazıntı izleri ve çarpma noktasının yeri kaza ile uyumlu olduğu anlaşılmış, maktul sürücüsünün idaresindeki kamyoneti ile şeridi içerisinde seyretmeyip karşı seyir şeridine girerek şerit ihlali yapıp karşı seyir şeridi içerisinde seyir ederek şeridi içerisinde seyir halindeki otobüs ile çarpıştığı, tehlike ortamı oluşturacak şekilde karşı seyir şeridine girerek kazanın oluşumuna zemin hazırladığı olayda asli kusurlu olduğu, tanıklar beyanlarında otobüsün sollamaya çıkıp karşı istikamette kamyonet ile çarpıştığını belirtmiş iseler de çarpma noktasının yeri araç hasar fotoğrafları, zeminde bulunan izler, kaza tespit tutanağındaki tespitler, hasarlı araçların son konumları ile birlikte değerlendirildiğinde otobüs sürücüsünün şeridi içerisinde seyir halinde iken karşı yönde şeridi içerisinde şerit ihlali yapan araç ile çarpışması ile neticelenen kazada kusurunun bulunmadığı kanaate varılmış ve dairemiz tarafından tanzim edilen █████/2014 tarihli raporda belirtilen kusur durumu isabetli bulunarak aşağıdaki şekilde kusur durumu belirtilmiştir.
Mevcut verilere göre; a) Maktul sürücü ... yönetimindeki kamyoneti ile iki yönlü vaktin gündüz ve mahalin meskun mahal dışı olan yol bölümünde yola gereken dikkatini verip şeridini takiben hızını yerince azaltarak müteyakkız bir şekilde seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği karşı seyir şeridine geçerek şerit ihlali yapıp karşı seyir şeridinde seyir halindeki aracın seyir istikametini kapattığı, dikkatsiz ve hatalı bir şekilde karşı seyir şeridine geçerek kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği olayda asli kusurludur. b) Davalı sürücü ... yönetimindeki otobüsü ile şeridini takiben seyir halinde olduğu esnada şerit ihlali yaparak seyir şeridi içerisinde gelen araç ile çarpışması ile neticelenen kazada atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır.
" şeklinde belirtilmiştir. Bu rapor dosya kapsamında bulunan savcılık soruşturma dosyası, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen █████/2014 tarihli raporla, █████/2017 tarihli raporla, kaza tespit tutanağı, kaza yeri krokisi, tüm beyanlar ve tüm delillerle örtüşmekte olup yasal dayanaklarının açıklandığı, denetime ve hüküm vermeye olduğu dikkate alınarak mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Destekten yoksun kalma zararına ilişkin değerlendirmede;
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle "Destekten yoksun kalma zararı" ile "Destekten yoksun kalma tazminatı" kavramaları incelenmelidir.
Trafik kazası, bir kişinin ölümü sonucunu doğurabilir. Böyle bir durumda, bazı kişiler onun ekonomik desteğinden, malî yardım ve bakımından yoksun kalabilirler. İşte; ölenin destek ve yardımından yoksun kalanlarının uğradıkları bu zarara, destek kaybından doğan zarar denir.
Destekten yoksun kalma zararı TBK'nun 53. maddesinde yer almaktadır. Madde aynen;
"Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:
1. Cenaze giderleri.
2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." şeklinde düzenlenmiştir.
Görüldüğü gibi destek zararları sayılırken "özellikle şunlardır" demekle madde metninde sayılan zararlar ile sınırlandırılmamıştır. Madde de çok dar kapsamlı sayılan zararların ne tanımı ne de şartları yer almıştır. Desteğin ölümünden önce kurulmuş olan veya destek yaşasaydı, kurulması muhtemel olan bir bakım ilişkisinin tespit edilmesi, ardından bu bakım ilişkisinin destek yaşasaydı gelecekte göstereceği değişim neticesinde, destekten yoksun kalanın uğradığı zarar miktarının ve ödenecek tazminat miktarının tespit edilmesi, tahminlere ve varsayımlara dayalıdır.
TBK'nun 53. maddesinin öngörmüş olduğu hâl, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak, sorumludan isteyebilirler. Buna "destekten yoksun kalma tazminatı" denir.
Destekten yoksun kalma tazminatı, bir şahıs öldüğünde, ölenin sağlığında destek olduğu veya ileride destek olacağı kimseleri korumayı, desteklerinin ölümünden önceki sosyal ve ekonomik durumlarına uygun hayat sürdürebilmeleri için, ölüm sebebiyle mahrum kaldıkları yardımı, ölüme sebebiyet verenden tazmin edebilmelerini amaçlayan bir tazminat türüdür. Kanun metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Davalı destekten yoksun kalmadan ileri gelen somut zararı gidermek zorundadır. Bu nedenle tazminat hesabından önce zarar tutarını belirlemek gerekir. Bunun yanında amaç zarar görenin malvarlığındaki eksilmeyi giderme olduğuna göre, ölüm nedeniyle desteğini yitirenin elde ettiği çıkarlar varsa, bunların da zarar tutarından indirilmesi gerekir. Aksi hâlde zarar görenin malvarlığında olaydan önceki duruma göre bir artış meydana gelmiş olur. Buradaki amaç zarar görenin malvarlığını zenginleştirmek değil, desteğini yitiren kişiye ölümden önceki yaşam düzeyini sürdürebilme imkânı tanımaktır.
Destek zararından bahsedebilmek için destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli imkânlardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma şartı gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, davacının ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.
"Destekten yoksun kalanların meydana gelen zararlarını tazmin hakkı ölenden intikal eden bir hak olmayıp doğrudan doğruya desteğini yitiren kişinin kendisinde doğan, asli ve bağımsız nitelikte bir haktır. Ölenle ya da mal varlığı ile bir bağıntısı bulunmadığı için bağımsız bir talep hakkı yaratır, Bu nedenledir ki ölen kimse ile destekten yoksun kalan arasında kanuni veya akdi bir bakım yükümlülüğü, mirasçılık ya da akrabalık ilişkisi bulunması gerekmemektedir. Destekten yoksun kalma tazminatı talebi miras yoluyla kazanılan, mirasçılık sıfatına bağlı bir hak olmadığından desteğin veya mirasçılarının da herhangi bir tasarruf hakkı bulunmamaktadır." (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun █████/2018 tarihli ve 2016/5 E., 2018/6 K. sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2011 tarihli ve ███████-142 E., ███████-411 K.; █████/2011 tarihli ve ███████-34 E., ████████ K.; █████/2019 tarihli ve █████████ E., ████████ K. sayılı kararları).
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun █████/1978 tarihli ve 1/3 sayılı kararında destekten yoksun kalma tazminatı; "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminattır." şeklinde tanımlanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2005 tarihli ve 2005/4-648 E., ████████ K. sayılı kararında da aynı esaslar benimsenmiştir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Burada sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.
O hâlde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç içerisinde bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/1982 tarihli ve 1979/4-1528 E., ████████ K. sayılı kararı).
Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/1982 gün, 979/4-1528 E., ████████ K. sayılı kararı).
Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun █████/1978 tarih ve 1/3 sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten Yoksun Kalma Tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu" hususu vurgulanmış; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun █████/2005 gün ve 2005/4-648 E.-████████ K. sayılı ilamında da aynı esaslar benimsenmiştir.
Somut uyuşmazlık irdelendiğinde; asıl dosyada müteveffa ...'nın destek tazminatı isteyen asıl dosya davacıları ... ve ...'nın çocukları ve birleşen dosyada müteveffa Mehmet ...'ın davacı Emine ...'ın eşi, davacılar ..., ... (...) ve ...'ın babası ve davacılar ... ile ...'ın çocuğu olduğu, ...'nın ölümü ile asıl dosyada destek tazminatı isteyen davacıların ve Mehmet ...'ın ölümü ile birleşen dosyada destek tazminatı isteyen davacıların destek zararı oluştuğu değerlendirilmiştir.
Aktüer bilirkişi raporuna ilişkin değerlendirmede;
Mahkememizce görevlendirilen Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ek raporda asıl ve birleşen dava dosyasında destek tazminatı talep eden davacılar hakkında aktüer hesaplamalar ve ZMMS ve İMMS/ kasko poliçesi düzenleyen sigorta şirketleri bakımından gareme hesabı yapılmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ███████ Esas ███████ Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK'nun 90. ve 92. maddelerinde "Genel Şartlara" atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar █████/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nce zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2020 tarihli, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı).
Yukarıda sözü edilen tüm nedenlerden ötürü aktüer bilirkişinin raporundaki hesaplama yönteminin Yargıtay'ın istikrar kazanmış yerleşik uygulamaları doğrultusunda olduğu dikkate alınarak davalıların aksine itirazlarına itibar edilmemiştir. Aktüer Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ek raporun, dosya kapsamıyla örtüştüğü ve mevcut yargı ve mevzuat uygulamasına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Davalıların sorumluluğuna ilişkin değerlendirmede;
Bilindiği üzere; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1. maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son. maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Yine, aynı sorumluluk olgusu Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir.
Dosya kapsamına göre davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi nedeniyle, davalı ...'ün işleten sıfatı ile, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi nedeniyle ve davalı ...'ün ise işleten olması nedeniyle haksız fiil hükümlerine göre meydana gelen zararlardan sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmiştir. Davalı sürücü ... yönetimindeki otobüsü ile şeridini takiben seyir halinde olduğu esnada şerit ihlali yaparak seyir şeridi içerisinde gelen araç ile çarpışması ile neticelenen kazada atfı kabil bir kusuru bulunmadığı anlaşıldığından davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkında açılan davaların reddi gerekmiştir. Yine davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.)'nin kazaya karışan 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu davacılar tarafından iddia edilmişse de, bu iddialarını kesin ve yeterli kanıtlarla ispatlayamadıkları, bu davalının anılan aracın işleteni olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle asıl ve birleşen davada işbu davalı hakkındaki maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğundan reddi gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin öncelikli olarak ve ZMMS sigorta poliçesinin limiti ile davalı ... A.Ş. ise ZMMS sigorta poliçesi limitini aşan kısım yönünden ve yine kendi ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinin limiti ile olmak üzere sınırlı sorumludur.
Müteselsil sorumluluğu ilişkin değerlendirmede;
Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar 6098 sayılı Kanun'un 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168. maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Kanun hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun hukuki sonuçları vardır.
Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (6098 sayılı Kanun 162/1) Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. (6098 sayılı Kanun 163/2)
Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. (6098 sayılı Kanun 163/1)
Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur. (6098 sayılı kanun 166/1) Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (6098 sayılı Kanun 166/3) Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (6098 sayılı Kanun 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.
Eldeki asıl ve birleşen davada hakkında maddi ve manevi tazminat davası kabul edilen davalılar arasında müteselsil sorumluluk söz konusudur.
Temerrüt tarihi yönünden yapılan değerlendirmede;
Davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin kazaya neden olan araçların ZMMS sigortacısı olup, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlıkta dosya kapsamındaki delillere göre; asıl davada 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, başvuru tarihinden itibaren 8 iş gününün sonunda temerrüt gerçekleşeceğinden; davalı ... (...) Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihinin █████/2014 olduğu değerlendirilmiştir. Birleşen davada ise davalı ... (...) Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihinin █████/2014 olduğu, davalı ... A.Ş. ise İMMS poliçesi nedeniyle temerrüt tarihinin █████/2014 olduğu değerlendirilmiştir.
Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir. Buna göre asıl ve birleşen davalarda işleten olan davalı ...'ün hükmedilen tazminatlardan trafik kaza (vefat) tarihinden itibaren faizi ile birlikte sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Faize ilişkin değerlendirmede;
Kazaya karışan 38 ... plaka sayılı aracın Ford Connect marka kamyonet olduğu dosya kapsamındaki belgelerden görülmektedir. Asıl ve birleşen davada davacıların dava dilekçelerinde hükmedilecek tazminatlara ticari avans faiz oranının işletilmesini talep etmişlerdir. Kazaya karışan bu aracın ticari araç olmasından dolayı hükmedilen tazminatlara ticari avans faizinin işletilmesi gerekmiştir.
Dava konusu edilen manevi zarar istemlerine ilişkin değerlendirmede;
Zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinde "Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedelsel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca █████/1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda manevi tazminat, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceğini belirtmiştir.
Dosya kapsamı ve toplanan bütün delilere göre kazanın oluş şekli, kazanın oluşumunda Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan alınan ve mahkememizce benimsenen █████/2023 tarihli raporda 38 ... plaka sayılı kamyonetin sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, 38 ... plaka sayılı otobüsün sürücüsü olan davalı ...'un kusursuz olduğu, müteveffa ...'nın ve müteveffa Mehmet ...'ın ise araçta yolcu oldukları ve kusursuz olduğu anlaşılmıştır. Bu kaza nedeniyle asıl dosya davacıları ... ve ...'nın çocukları, davacı ... ve davacı ...'nın kardeşi olan ...'nın hayatını kaybettiği, yine birleşen dosyada davacı Emine ...'ın eşi, davacılar ..., ... (...) ve ...'ın babası ve davacılar ... ile ...'ın çocuğu olan Mehmet ...'ın hayatını kaybettiği, bu nedenle asıl ve birleşen dosyada davacıların 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinin 2. fıkrası uyarınca manevi tazminat talep etmekte haklı oldukları kanaatine varılmıştır.
Bu olay nedeniyle davacıların duyduğu elem ve üzüntüler, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri, TBK'nun 56. maddesinin hükmü ve az yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı bir arada değerlendirildiğinde davacıların manevi tazminat talebinde haklı olduğu değerlendirilmiştir. Asıl dosyada davacıların davalı ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL ve davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, birleşen dosyada davacılar Emine ..., ..., ... (...) ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı Emine ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 25.000,00-TL, davacı ... (...) için 25.000,00-TL ve davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, sübut bulmadığından dolayı bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, birleşen dosyada yargılama sırasında vefat eden müteveffa davacı ... mirasçılarının ve müteveffa davacı ... mirasçılarının davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL ve davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL, tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak müteveffa davacı ... ve müteveffa davacı ... misarçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...), ... ve ...'a mirasçılık belgelerinde yazılı miras payları oranında verilmesine, sübut bulmadığından dolayı bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerektiği değerlendirilmiştir
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin █████/2021 tarihli, *** karar sayılı karar ilamı doğrultusunda dosya kapsamındaki tüm deliller ve yukarıda yapılan izahatlar karşısında usuli kazanılmış hakların gözetilmesi suretiyle ... Esas sayılı asıl dava dosyasında; davacılar ... ve ...'nın davalılardan ... ve ... (...) Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 19.092,99-TL ve davacı ... için 14.190,33-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından karşılanması ve temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı verilmesine, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu ispatlanamadığından dolayı davacılar ... ve ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... A.Ş.'nin ZMMS sigorta poliçesi limitini aşan kısım yönünden ve yine kendi ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinin limiti ile olduğu, aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan maddi zararların ise ZMMS poliçesi teminat limiti dahilinde olduğu gözetilerek davacılar ... ve ...'nın davalı ... A.Ş. hakkındaki davasının bu nedenle reddine, davaya konu trafik kazasında kusur ve sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulmadığı nedeniyle davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki maddi tazminat davasının reddine, usuli kazanılmış haklar gözetilerek davacıların davalı ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL ve davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, sübut bulmaması nedeniyle bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu ispatlanamadığından dolayı davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, yine davaya konu trafik kazasında kusur ve sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulmadığından dolayı davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki manevi tazminat davasının reddine,
Birleşen ... Esas sayılı dava dosyasında; davacı Emine ...'ın davalılardan ... ve ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile 150.265,23-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 96.651,82-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 12.494,66-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 150.265,23-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Emine ...'a verilmesine, davacı ...'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 2.599,18-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 1.671,81-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 216,12-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 2.599,18-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın davalılar ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, davacı ... (...)'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile 19.411,72-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 12.485,78-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 1.614,10-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 19.411,72-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... (...)'a verilmesine, davacı ...'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kabulü ile 35.244,46-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 22.669,52-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 2.930,60-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 35.244,46-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçılarının davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 950,75-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 611,53-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 79,06-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 950,75-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müteveffa davacı ... mirasçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...) ... ve ...'a mirasçılık belgesinde yazılı miras hisseleri oranında verilmesine, müteveffa ... mirasçılarının davalılar ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçılarının davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 32.055,78-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 20.618,54-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 2.665,46-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 32.055,78-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müteveffa davacı ... mirasçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...) ... ve ...'a mirasçılık belgesinde yazılı miras hisseleri oranında verilmesine, müteveffa ... mirasçılarının davalılar ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu ispatlanamadığından dolayı davacılar ... ve ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davaya konu trafik kazasında kusur ve sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulmadığı nedeniyle davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki maddi tazminat davasının reddine, davacılar Emine ..., ..., ... (...) ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı Emine ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 25.000,00-TL, davacı ... (...) için 25.000,00-TL ve davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine, bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, yargılama sırasında vefat eden müteveffa davacı ... mirasçılarının ve müteveffa davacı ... mirasçılarının davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL ve davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL, tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak müteveffa davacı ... ve müteveffa davacı ... misarçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...), ... ve ...'a mirasçılık belgelerinde yazılı miras payları oranında verilmesine, bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın işleteni olduğu ispatlanamadığından dolayı davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, yine davaya konu trafik kazasında kusur ve sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulmadığı nedeniyle davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki manevi tazminat davasının reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Vekalet ücreti taktiri sırasında yapılan değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarihli ██████████ Esas ve █████████ Karar sayılı emsal içtihadı da dikkate alınarak davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak her bir davacı yönünden lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarına göre kendisini vekille temsil ettiren davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmiştir.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3/2. maddesinde "Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur." hükmü yer almaktadır. Hüküm tesis edilirken bu husus dikkate alınmak ve ayrıca ilk kararı istinaf eden ve etmeyen taraflar yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle ret edilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiştir. Bu nedenle usuli kazanılmış hak oluşturulan önceki gerekçeli kararın bazı hükümleri aynen muhafaza edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalar yönünden aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A) ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA
:
1-Davacılar ... ve ...'nın davalılardan ... ve ... (...) Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KABULÜ ile davacı ... için 19.092,99-TL ve davacı ... için 14.190,33-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından karşılanması ve temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ayrı ayrı verilmesine,
2-Davacılar ... ve ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
3-Davacılar ... ve ...'nın davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş, Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının REDDİNE,
4-Davacıların davalı ... hakkındaki manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL ve davacı ... için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine,
Bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
5-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
6-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş. hakkındaki manevi tazminat davasının REDDİNE,
7-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat yönünden alınması gereken 2.273,58-TL nisbi karar ve ilam harcından davacılardan peşin olarak alınan 1.198,85-TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 551,31-TL'nin mahsubu ile bakiye eksik kalan 523,42-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; manevi tazminat yönünden alınması gereken 11.612,70-TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ...'ten alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Maddi tazminat yönünden davacı tarafça yatırılan 27,70-TL başvurma harcı, 1.198,85-TL peşin dava harcı ve 551,31-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.777,86-TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
10-Davacı tarafça sarf edilen 765,00-TL tebligat gideri, 210,00-TL e-tebligat gideri, 244,50-TL talimat gideri, 121,00-TL fotokopi gideri, 950,00-TL bilirkişi ücreti ve 168,20-TL post gideri olmak üzere toplam 2.458,70-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
11-Davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) tarafından sarf edilen e- tebligat gideri 112,50-TL, posta gideri 135,50-TL ve talimat gideri 300,00-TL olmak üzere toplam 548,00-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
12-Davalı ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından sarf edilen 100,00-TL, posta giderinden oluşan yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
13-Davalı Kayseri ... Başkanlığı tarafından sarf edilen 150,00-TL, posta giderinden oluşan yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
14-Davalı ... tarafından sarf edilen 31,26-TL e- tebligat gideri ve 94,50-TL, posta gideri olmak üzere toplam 125,76-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
15-Kararın mahiyet gereği davalılar ... ve ... A.Ş. tarafından sarf edilen yargılama giderinin bu davalılar üzerinde bırakılmasına,
16-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
17-Davacı ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.993,99-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... (...) A,Ş'nin 1.197,90-TL'si ile sınırlı sorumlu olmak koşuluyla) davalı ... ve ... (...) Sigorta A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
18-Davacı ...'nın davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş, Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş. aleyhine açtığı ve reddine karar verilen maddi tazminat talebi nedeniyle A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 19.092,99-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak bu davalılara verilmesine,
19-Davacı ...'nın davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş. aleyhine açtığı ve reddine karar verilen maddi tazminat talebi nedeniyle A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 14.190,33-TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak bu davalılara verilmesine,
20-Davacı ... ve ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) aleyhine açtığı ve pasif husumet yokluğundan reddine karar verilen maddi tazminat talebi nedeniyle usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL maktu vekalet ücretinin bu davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
21-Davacılar ..., ..., ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 16.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacılara verilmesine,
22-Davacılar ..., ..., ... ve ...'nın manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı nedeniyle usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 16.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,
23-Davacılar ..., ..., ... ve ...'nın davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) aleyhine açtığı ve pasif husumet yokluğundan reddine karar verilen manevi tazminat talebi nedeniyle usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL maktu vekalet ücretinin bu davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
24-Davacılar ..., ..., ... ve ...'nın davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı aleyhine açtığı ve reddine karar verilen manevi tazminat talebi nedeniyle usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 16.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
B) BİRLEŞEN *** ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:
1-Davacı Emine ...'ın davalılardan ... ve ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 150.265,23-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 96.651,82-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 12.494,66 TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 150.265,23-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Emine ...'a verilmesine,
2-Davacı ...'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 2.599,18-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 1.671,81-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 216,12-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 2.599,18-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
Davacı ...'ın davalılar ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,
3-Davacı ... (...)'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 19.411,72-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 12.485,78-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 1.614,10-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 19.411,72-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... (...)'a verilmesine,
4-Davacı ...'ın davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KABULÜ ile 35.244,46-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 22.669,52-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 2.930,60-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 35.244,46-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,
5-Yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçılarının davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 950,75-TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 611,53-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş.'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 79,06-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 950,75-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müteveffa davacı ... mirasçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...) ... ve ...'a mirasçılık belgesinde yazılı miras hisseleri oranında verilmesine,
Müteveffa ... mirasçılarının davalılar ..., *** A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,
6-Yargılama sırasında vefat eden davacı ... mirasçılarının davalılardan ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 32.055,78 TL destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminatın davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminatından yapılan garame hesabına göre 20.618,54-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ... A.Ş'nin İMMS poliçesi teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 2.665,46-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan █████/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalı ...'ün ise 32.055,78-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile sorumlu olması koşulu ile bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müteveffa davacı ... mirasçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (***) ... ve ...'a mirasçılık belgesinde yazılı miras hisseleri oranında verilmesine,
Müteveffa ... mirasçılarının davalılar ..., *** A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,
7-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
8-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki maddi tazminat davasının REDDİNE,
9-Davacılar Emine ..., ..., ... (...) ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının KISMEN KABULÜ ile davacı Emine ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 25.000,00-TL, davacı ... (...) için 25.000,00- TL ve davacı ... için 25.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak ayrı ayrı bu davacılara verilmesine,
Bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
10-Yargılama sırasında vefat eden müteveffa davacı ... mirasçılarının ve müteveffa davacı ... mirasçılarının davalı ... hakkındaki manevi tazminat davalarının KISMEN KABULÜ ile davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL ve davacı ... mirasçıları için 20.000,00-TL, tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak müteveffa davacı ... ve müteveffa davacı ... misarçıları olan ..., ..., ..., ..., ... (...), ... ve ...'a mirasçılık belgelerinde yazılı miras payları oranında verilmesine,
Bu davacıların davalı ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,
11-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,
12-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki manevi tazminat davasının REDDİNE,
13-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat yönünden alınması gereken 16.430,40-TL nispi karar ve ilam harcından davacılardan peşin olarak alınan 1.147,61-TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 4.535,21-TL'nin mahsubu ile bakiye eksik kalan 10.747,58-TL karar ve ilam harcının (davalı ... (...) Sigorta A.Ş'nin 4.885,35-TL'lik kısmından sınırlı sorumlu olması koşulu ile) davalılar ... ve ... A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
14-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; manevi tazminat yönünden alınması gereken 12.637,35-TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ...'ten alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
15-Maddi tazminat yönünden davacı tarafça yatırılan 27,60-TL başvurma harcı, 1.147,61-TL peşin dava harcı ve 4.535,21-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.710,42-TL harcın (davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin 3.672,98-TL'lik kısmından ve ... A.Ş.'nin 1.366,20-TL'lik kısmından sınırlı sorumlu olması ve davalı ...'ün tamamından sorumlu koşulu ile) davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
16-Davacı tarafça sarf edilen 813,40-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 750,00-TL'sinin davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A,Ş''nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
17-Davalı ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Eski Ünvanı: ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) tarafından yapılan 548,00-TL, Davalı ... tarafından yapılan 109,00-TL, Davalı Kayseri ... tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ilgili davalıya verilmesine,
18-Davalı ... tarafından yapılan 290,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 115,05-TL'sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
19-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
20-Maddi tazminat yönünden davacılar lehine A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan 21.884,01-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş. den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak davalı ... A.Ş.'nin bunun içinden 6.565,20-TL'sine kadar, davalı ... A.Ş.'nin ise bunun içinden 4.377,60-TL'sine kadarlık kısımlarından sınırlı sorumlu olmalarına),
21-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki maddi tazminat davasının reddine karar verilmiş olmakla işbu davalılar yararına AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
22-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni ünvanı-... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki maddi tazminat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olmakla işbu davalı yararına usuli kazanılmış haklar gözetilerek AAÜT uyarınca belirlenen 2.725,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
23-Davacı ...'ın davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A..Ş. Hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmiş olmakla işbu davalılar yararına AAÜT uyarınca belirlenen 1.314,18-TL nispi vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ne verilmesine,
24-Davacı ... mirasçılarının davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmiş olmakla bu davalılar yararına A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan 1.314,18-TL nispi vekalet ücretinin bu davacının mirasçılarından alınarak davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ne verilmesine,
25-Davacı ... mirasçılarının davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki maddi tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmiş olmakla bu davalılar yararına A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan 23.411,38-TL nispi vekalet ücretinin bu davacının mirasçılarından alınarak davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ne verilmesine,
26-Manevi tazminat yönünden davacılar lehine usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan 16.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacılara verilmesine,
27-Birleşen davada davacıların Manevi tazminat talepleri yönünden davalı ... lehine AAÜT ne göre belirlenen 14.750,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine,
28-Manevi tazminat talepleri yönünden davalılar ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı lehine A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan ayrı ayrı 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan ayrı ayrı alınarak işbu davalılara verilmesine,
29-Davacıların davalı ... Satış Pazarlama Matbaa Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş. (Yeni unvanı - ... Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Ve Tahsilat Sistemleri A.Ş.) hakkındaki manevi tazminat talebinin pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olmakla işbu davalı yararına usuli kazanılmış haklar gözetilerek A.A.Ü.T.'ne göre hesap ve taktir olunan 2.725,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,
30-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili Av. ***, asıl ve birleşen dosyada davalı ... vekili Av. ***, asıl ve birleşen dosyada davalı ... A.Ş vekili Av. ***, asıl ve birleşen dosyada davalı ... A.Ş vekili Av. *** ve asıl ve birleşen dosyada davalı ... vekili Av. ***'ın yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2024
Başkan ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Katip ***
E-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememiz ... Esas sayılı dava dosyasında yapılan duruşmanın kısa kararının "A) ... Esas sayılı asıl dava dosyasında:" bölümünde; "... 6-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş., Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş. hakkındaki manevi tazminat davasının REDDİNE, ..." şeklinde yazılmışsa da, asıl dava dosyasında davalı ... A.Ş. hakkındaki manevi tazminat davası açılmadığı, mahkememizin kaldırılan önceki kararında ve istinaf karar ilamında da bu yönden bir hüküm bulunmadığı halde kısa kararın uzun olmasından dolayı bilgisayarda "kopyala , yapıştır" yöntemi ile kısa karar yazılırken zuhulen bu maddede "... A.Ş." isminin metinden çıkarılmasının unutulduğu anlaşılmakla, hükmün bu kısmından "... A.Ş." kelimelerinin çıkartılarak hüküm kısmının 6. maddesinin "... 6-Davacıların davalılar ..., ... Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı hakkındaki manevi tazminat davasının REDDİNE, ..." şeklinde HMK'nun 304/1. maddesi gereğince maddi hatanın düzeltilerek hükmün tashihine ve işbu tashih şerhinin gerekçeli kararın suretlerinin altına eklenmesine oy birliği ile karar verildi.
Başkan ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Katip ***
E-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!