İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, yazar eserleri sinema projelerinden doğan kar payı, menfaat devri ve manevi tazminat alacağı talepli, bilgi vermeme nedeniyle haksız eylemlerin tespiti ve meni davası.
Özet: Davacı, emekleri karşılığında davalılarla yapılan kar paylaşımı sözleşmesi uyarınca, yazarın kitaplarından uyarlanan "3391 Kilometre", "Sıfır Kilometre" ve "Karantina" isimli sinema projelerinden elde edilen kârın 1/6sına tekabül eden payının tespitini, davalıların bilgi ve hesap verme yükümlülüğünü ihlal etmesinin menini, aylık hesap sunmasını, kararın filmlerin kayıt belgelerine şerhini, 600.000 TL kar payı, 100.000 TL menfaat devri ve 300.000 TL manevi tazminatın faiziyle tahsilini, ayrıca eserlerin üçüncü kişilere devrini engellemek üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat/Haksız eylemlerin tespit edilmesi ve men'iDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların elinden çıkan belgeye göre davacının her durumda mülk sahibi olduğu gözetilmesi gerektiğinden, işin ve ifanın tamamlanmasından sonra, birlikte hareket eden davalılar çelişik davranışlarla, dürüstlük kuralına aykırı olarak muaraza çıkardığı, davalıların elinden çıkan belgeye göre, taraflar arasında, davacının emekleri karşılığında karın paylaşımı kapsamında bir sözleşme kurulduğunun, kurulan bu sözleşme uyarınca davacının zarara katılınmaksızın yalnız kâra katılacağının, sözleşmenin kapsamının Yazar ... tarafından yazılan kitapların film (sinema) projeleri olduğunun, dava tarihi itibari ile anılan yazarın kitapların üçünün (3391 kilometre, Sıfır Kilometre ve Karantina) sinema projesi hale getirildiğinin, anılan sinema projeleri üzerinde davacının kar Payının, projelerden elde edilecek karın 450'sinin 1/3'ü (toplam kârın 1/6'sı) olduğunun tespiti ile, davacının hak edişi kar payına dayandığı, Davacı tarafından yazılı şekilde talep edilen bilgi ve hesap taleplerine Davalılar olumsuz cevap verip muaraza yarattıkları, ancak hesap ve bilgi verilmesi yasal zorunluluk olduğu, Davalıların Davacının kâr hak edişinin hesabı için dava konusu üç sinema projesi için gerçek fiile durumu yansıtan, maliyet ve gelirleri hiç vermediklerinden birlikte hareket eden davalıların bilgi ve hesap vermeme şeklindeki tasarruflarının men'i ve birlikte hareket eden davalıların Dava konusu adi ortaklığın kapsamındaki üç sinema projesi için her ay sonu Davacıya hesap ve bilgi vermesi talebinin kabulünü ve kesinleşen ilamın dava konusu her bir sinema filminin kayıt ve tescil belgesinde şerh edilmesi, Davalı yanların Davacının kâr hak edişi hakkında talep ettiği halde bilgi ve hesapları davacı ile paylaşması gerekirken paylaşmaması sebebiyle ve HMK m. 107 gereğince, Davalıların ticari defter ve kayıtlarının, davalıların dava konusu sinema projeleri kapsamında üçüncü kişilerle imzaladığı lisans sözleşmelerinin, lisans sözleşmeleri uyarınca lisans verilen kurumlar ile olan cari hesaplarının ve davalıların BA ve BS formlarının ve düzenledikleri faturaların incelenmesi sonucunun alacak miktarının belirlenmesinde etkili olacağından miktar ve değeri bu aşamada tam ve kesin olarak belirlenemeyen davacının (3391 Kilometre, Sıfır Kilometre, Karantina) sinema projelerinden dolayı davacının anılan bu ilk iki filmden dolayı kâr payı ve mülk sahibi olarak mahkemece tam miktarı tayin tespit edilecek olan alacak tutarlarına göre 3391 Kilometre film projesi kâr Payı bedeli olarak 500.000 TL, Sıfır Kilometre film projesi kar Payi bedeli olarak 100.000-TL (toplamda iki film için 600.000 TL) kar payı alacağının, her iki film için toplamda 100.000 TL (toplamda iki film için 100.000 TL) menfaat devri bedelinin, 15 Mayıs 2024 tarih ve Beyoğlu 37. Noterliğinin 11950 yevmiye no'lu ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 17.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından avanslar için uygulanan faizi ile birlikte, birlikte hareket eden davalı yanlardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, Hukuka aykırı eylemleri ve haksız rekabete eylemleri sebebiyle birlikte hareket eden davalılardan 300.000-TL tutarındaki manevi tazminat bedelinin 17.05.2024 tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından avanslar için uygulanan faizi ile davalı yanlardan tahsiline, Davacının mülk sahipliğinin birlikte hareket eden davalılarca teyit edilmesi buna karşın İşin ivediliği ve telafisi imkânsız zararlar sebebi ile teminatsız olarak ancak bunun mümkün olmaması halinde açıkladığımız haklı gerekçeler gözetilerek Uygun bir teminat karşılığında, dava konusu “3391 Kilometre”, “Sıfır Kilometre” ve Karantina” isimli eserlerin üzerinde 3. kişilere devrinin, rehin edilmesinin, teminat gösterilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve önlenmesine, HMK uyarınca yargılama gideri sayılmış olan ... 3. Fikri ve Sınaf Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Diş sayılı tespit dosyasında yapılan masraflar (17.592,9-TL) ile taraflarınca keşide edilen ... 37.Noterliği ... yevmiye no'lu ve... tarihli ihtarnamesinin masrafının (4.522,60-TL) yasal faiziyle birlikte Davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Dosyada taraf teşkili henüz sağlanmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu'na dayalı açılan tazminat talebine ilişkindir.6100 sayılı HMK'nın 1/1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.Görev, belirli bir konudaki davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakabileceğini ifade eder. HMK'nun 115. Maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen incelenir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde Asliye Ticaret Mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Fikri Mülkiyet Hukukunda haksız rekabeti konu alan hükümler 5846 sayılı FSEK'nun 83. ve 84. maddelerinde düzenlenmiştir.5846 sayılı FSEK kapsamında korunan bir ''eser'' dir. Aynı kanunun 1/B maddesinde eser, "Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre kanun sayılan dört eser grubundan birine giren fikri ve sanatsal çabaları eser kabul etmektedir. Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalıların müvekkilinin üreticisi, geliştiricisi ve ortak yapımcısı olduğu sinema filmlerini yayınlayarak ticari kazanç elde ettiğini ve davacı müvekkilinin maddi ve manevi haklarını ihlal ettiklerini ileri sürerek, haksız rekabet hükümlerine dayanarak maddi ve manevi tazminat talep ettiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça davada sinema filmlerinin FSEK 1/B maddesi kapsamında eser vasfında olduğu ve müvekkilinin eserden kaynaklanan mali ve manevi haklarına tecavüz edildiği ileri sürülerek haksız rekabet hükümlerine dayandığı anlaşılmıştır.5846 Sayılı FSEK "Görev ve İspat" başlıklı 76/1. Madde de; " (1) Bu Kanun'un düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanundan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanunu 156. Maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir." hükmü düzenlenmiştir.6769 Sayılı SMK m.1"...Amaç ve kapsam (1) Bu Kanunun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır. (2) Bu Kanun; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin başvuruları, tescil ve tescil sonrası işlemleri ve bu hakların ihlaline dair hukuki ve cezai yaptırımları kapsar..." hükmü ile, m.156/1'de; "...Görevli ve yetkili mahkeme (1) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir...." hükümlerini haizdir.Somut olayda; HMK 'nun 114. maddesinde düzenlenen dava şartları, 116. maddesinde düzenlenen ilk itirazlar ile 142. maddesinde düzenlenen zamanaşımı defi ve hak düşürücü sürelere yönelik yapılan incelemede; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu iş ürünleri olan "3391 Kilometre", "Sıfır Kilometre" ve "Karantina" isimli kitapların sinema filmine dönüştürülmesi projesinde davacının yapım projeleri ve iş ürünlerinin geliştiricisi, tasarlayıcısı ve mülkiyet hakkı sahibi olduğu, davacı ve davalıların anılan projeyi hayata geçirmek için bir adi ortaklık kurdukları ancak projenin ilk filmi olan "3391 Kilometre" filmi adi ortaklık akdine uygun şekilde çekilip tamamlandıktan ve filmin büyük bir başarı elde etmesi sebebiyle ciddi oranda bir kar marjı ortaya çıktıktan sonra davalıların adi ortaklık ilişkisini inkar ettikleri, davacının fikri mülkiyetini ve emeklerini görmezden gelerek 1/6 oranındaki kar payı ödemesini de yapmadıkları vakıalarına dayalı olarak davacının 1/6 kar payı sıfatıyla ortak yapımcı olarak film jeneriklerinde gösterilmesi, davalıların dava konusu adi ortaklık kapsamındaki üç sinema filmi projesi için her ay sonu davacıya hesap ve bilgi vermesi, kesinleşen ilamın dava konusu her bir sinema filminin kayıt ve tescil belgesinde şerh edilmesi, davalıların bilgi ve hesap vermeme şeklindeki tasarruflarından men'ine, dava konusu sinema projeleri kapsamında üçüncü kişilerle imzalanan lisans sözleşmeleri ve bu lisans sözleşmeleri uyarınca lisans verilen kurumların cari hesapları ile ticari defter ve kayıtları getirtilerek davacının kar payı alacağının davalılardan tahsili, davalıların hukuka aykırı ve haksız rekabet içeren eylemleri sebebiyle oluştuğu iddia edilen manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu "3391 Kilometre", "Sıfır Kilometre" ve "Karantina" isimli eserlerin üzerinde 3. kişilere devrinin, rehin edilmesinin ve teminat gösterilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve son olarak ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...D.İş tespit dosyası kapsamında yapılan masrafların davalılardan alınarak davacıya verilmesi istemlerine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Uyuşmazlık tespiti bağlamında yapılan detaylı izahtan hareketle 5846 sayılı FSEK'nın 1/B maddesi uyarınca dava konusu olan "3391 Kilometre", "Sıfır Kilometre" ve "Karantina" isimli sinema filmleri, kanuni tanıma uygun şekilde eser kapsamında değerlendirilmelidir. Davacı ise eser kapsamında olan sinema filmlerinin geliştiricisi, tasarlayıcısı ve mülkiyet hakkı sahibi olduğu, vakıasına isnat etmekte ve davalıların fikri mülkiyetine halel getirmek suretiyle 1/6 kar payı sahibi ve ortak yapımcı olmasına rağmen kar payını ve fikri mülkiyete dayalı maddi ve manevi taleplerinin karşılanmadığından bahisle huzurdaki davayı açmıştır. Dolayısıyla huzurdaki dava dosyasında esasen uyuşmazlık dava konusu olan "3391 Kilometre", "..." ve "..." isimli sinema filmlerinin eser mahiyetinde olup olmadığı, eser niteliğinde olmaları durumunda muaraza çıkaran davalı davranışlarının, davacı eser sahibinin mali haklarının ihlali olarak kabul edilip edilemeyeceği, bu eserler üzerindeki fikri haklar ve özellikle mali haklardan hangisine üstünlük tanınması gerektiği; eser niteliğinde olmaması durumunda ise davalı davranışının haksız rekabet teşkil edip etmediği hususlarında toplanmakta olup davacı tarafça dava dilekçesinde her ne kadar TTK 54. maddesine dayalı tazminat istemiyle işbu davanın açıldığı belirtilmiş ise de HMK'nın 33. maddesi uyarınca davanın hukuki nitelemesinin mahkemece takdir olunması gerektiği bu bağlamda davacının 5846 sayılı FSEK'nın 1/B maddesi uyarınca eser niteliğinde olan "...", "Sıfır Kilometre" ve "..." isimli sinema filmlerinin ortak yapımcısı olduğu ve fikri mülkiyetinin kendisine ait olduğu savlarına isnat ederek fikri mülkiyet haklarının davalı taraflarca ihlal edildiği ve bu sebeple maddi ve manevi tazminat istemiyle açtığı davada; uyuşmazlığın çözümü için 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 83. ve 84. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerinin evleviyetle tatbik olunması sonrasında ise FSEK'nın 83 ve 84. Maddeleri atfıyla TTK'nın 54 ve devamı maddelerinin uygulanması gerekeceği, yalnızca davacı tarafın dermeyan ettiği dayanak maddeler gözetilerek görevli mahkemenin takdirinin hukuka uygun olamayacağı kanaatiyle, davacı tarafın ortak yapımcısı, üreticisi ve geliştiricisi olduğunu ve bu bağlamda fikri mülkiyetinin kendisine ait olduğu iddiasında bulunduğu, FSEK'nın 1/B maddesi uyarınca eser niteliğinde olan dava konusu sinema filmlerinden kaynaklı olarak kar payı, ortak yapımcı sıfatının tescili ve davalıların eylemleri sebebiyle manevi tazminat talepleri gözetilerek dava konusu uyuşmazlık yönünden 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 76. Maddesi atfıyla Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1 maddesi uyarınca davaya bakmak görevi münhasır görevli mahkeme olan Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.HMK'nın 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK'nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.Tüm bu nedenlerle HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c). maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi ile Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.(Benzer mahiyette içtihat; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı).HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; Davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-HMK'nun 21/1-(c). maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,3-HMK'nun 20/1.maddesi gereğince ... 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın görevli ... 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2.maddesi gereğince talep halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,6-İhtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*