istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin, sermaye piyasası kanunu kaynaklı 500.000 tllik tedbir talebi üzerine verilen ihtiyati haciz kararına karşı yetki ve esas itirazlarını inceleyen istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin, Sermaye Piyasası Kanunu kaynaklı 500.000 TLlik tedbir talebi üzerine verilen ihtiyati haciz kararına karşı yetki ve esas itirazlarını inceleyen istinaf kararı.

Özet: Bu istinaf kararı, karşılıksız çıkan bir çek nedeniyle başlatılan ihtiyati haciz talebi ve bu talebe yapılan itiraza ilişkindir; borçlunun yetki itirazı, mal kaçırma kastının bulunmadığı ve daha önce tedbir kararı alındığı iddialarına karşılık, alacaklı faktoring sözleşmesindeki yetki şartı ve kambiyo senetlerinin factoring şirketlerine devriyle ilgili yasal hükümleri ileri sürerek ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olduğunu savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: █████████ D.İŞ - █████████ K.

DAVANIN KONUSU

: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan Tedbir Talebi

KARAR TARİHİ

: █████/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

TALEP

: İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde; borçlunun keşide ederek, diğer borçluya vermiş olduğu ve müvekkil şirkete tevdi edilen ... BANKASI A.Ş. Konya Şubesine ait ... seri nolu 500.000,00 TL'lik 12.10.2024 tarihli çek hakkında ihtiyati haciz isteme zorunluluğu doğduğunu, çekin yasal süresi içinde yetkili banka şubesine ibraz edildiğini, karşılığının olmadığının öğrenilmesi üzerine karşılıksız şerhi alındığını, borçlular ile yapılan görüşmelerin sonuç vermediğini, borçlunun mal kaçırma kastı ile hareket ettiği yönünde ciddi istihbaratlar alındığını belirterek açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 500.000,00 TL tahsili zımnında borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve avukatlık ücretinin borçlular üzerinde bırakılmasına, İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına sunulmak üzere ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli kararında; "... Talep dilekçesi ve belge asılları ile tüm dosya kapsamına göre; talebin İİK'nin 257. ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla, TALEBİN KABULÜ İLE, alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, alacağın %15 oranında 75.000 TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun alacaklı tarafından 10 gün içerisinde mahkememiz veznesine teminat olarak yatırılmasına, yatırılmadığı takdirde ihtiyati haczin kalkmasına" şeklinde karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ

: İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili dilekçesinde; ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemeden talep edildiğini, müvekkilin adresinin Konya olup, yetkili mahkeme ve icra dairesinin Konya olduğunu, diğer borçluların adresinin de Ankara olduğu yetki itirazında bulunduklarını, ayrıca çeke yönelik Konya 3. ATM' nin ████████ D. İş Esas ve ████████ Karar sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, icra takibi başlatma yasağı bulunduğundan talepte bulunanın ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararı bulunmadığını, talepte bulunanın dayanmış olduğu tüm sebeplere itiraz edildiğini, müvekkil şirketin adresinin belli ve mal kaçırma çabası olmadığını, talepte bulunanın iyi niyetli olmadığından meşru hamil konumunda olmadığı, bunlara ek olarak Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmış olduğunu ve bu davada da 30.10.2024 tarihli ara karar ile yeniden tedbir kararı verildiğini belirterek müvekkili hakkında verilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket ile ... İnşaat Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi arasında Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, işbu faktoring sözleşmesi ile fatura muhtevası alacaklar müvekkil şirkete temlik edilmiş olup ödeme aracı olarak işbu ihtiyati haciz dosyasına konu çek müvekkile teslim edildiğini, Faktoring Sözleşmesi'nin VI- Çeşitli Hükümler kısmının 21. Maddesi: " İş bu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul( Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir." şeklinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İstanbul( Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetki itirazının reddi gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket tarafından süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, ihtiyati haciz dosyasına konu çekin usul ve yasaya uygun olarak akdedildiğini, müvekkil şirket ile ...Turizm ve Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen faktoring sözleşmesine istinaden faturalar ile tevsik edilerek alındığını ve 6361 sayılı Kanun'un 9/3. Maddesinde yer alan "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." , 6102 sayılı TTK'nin 687/1. Maddesinde yer alan " Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükümlerinden kaynaklı olarak itiraz edenin, işbu def'ilerin, itirazlarının faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek borçlunun ihtiyati hacze itirazlarının reddini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZIN KABULÜNE DAİR KARAR: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarihli █████████ Değişik İş - █████████ K. sayılı EK kararıyla; "... Mahkememizin █████/2024 tarih ve █████████ D. İş █████████ K. Sayılı kararın incelenmesinde; ... Faktoring A.Ş. tarafından borçlular ..., ... Ltd. Şti. Ve ... İnş. Tur. Ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine... Konya Şubesine ait █████/2024 tarihli,... seri nolu 500.000,00 TL bedelle çeke istinaden ihtiyati haciz talep edildiği, Mahkememizce 500.000,00 TL yönünden %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verildiği, mutabakat mektuplarında kabul edilen tutar dışında kalan tutar yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğu görülmüştür. İhtiyati haciz kararına itiraz eden Mahkememizin yetkisine ve ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz etmiştir. İİK'nin 258. Maddesinde ihtiyati haciz kararının 50. Maddeye göre yetkili mahkeme tarafından verileceği belirtilmiş olup aynı yasanın 50. Maddesinde ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nin yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Çeke dayalı ihtiyati haciz kararı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu genel mahkeme ( HMK'nin 6. Maddesi) ve ödeme yerinin (HMK'nin 10. maddesi) bulunduğu yer mahkemesinden talep edilebilir. Çekten doğan alacaklar aranacak alacaklar olduğundan bu alacaklar için bono alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz kararı talep edemez. HMK'nin 17. Maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabileceklerini ve taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirlenen mahkemede açılabileceği düzenlenmiştir. Dava konusu çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın Konya olduğu, ihtiyati hacze itiraz eden ... Limited Şirketi'nin adresinin de Konya olduğu, Faktoring sözleşmesinin tarafı olmadığı için sözleşmedeki yetki şartının bu borçlu yönünden bağlayıcı olmayacağı, Mahkememizin yetkili bulunmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne ve Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ... " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

: İhtiyati haciz talep eden vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkil şirket ile ... Sanayi Pazarlama İnşaat Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi arasında Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, işbu faktoring sözleşmesi ile fatura muhtevası alacaklar müvekkil şirkete temlik edilmiş olup ödeme aracı olarak işbu ihtiyati haciz dosyasına konu çek müvekkile teslim edildiğini, Faktoring Sözleşmesi'nin VI- Çeşitli Hükümler kısmının 21. Maddesi: " İş bu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul( Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir." şeklinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İstanbul( Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetki itirazının reddi gerektiğini, takibe konu çekin müvekkil şirket tarafından süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğini, ihtiyati haciz dosyasına konu çekin usul ve yasaya uygun olarak akdedildiğini, müvekkil şirket ile ... Sanayi Pazarlama İnşaat Turizm ve Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen faktoring sözleşmesine istinaden faturalar ile tevsik edilerek alındığını ve 6361 sayılı Kanun'un 9/3. Maddesinde yer alan "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." , 6102 sayılı TTK'nin 687/1. Maddesinde yer alan " belirterek itirazın reddini talep etmiştir. Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükümlerinden kaynaklı olarak itiraz edenin, işbu def'ilerin, itirazlarının faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek borçlunun ihtiyati hacze itirazlarının reddini bu bağlamda yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili istinafa karşı cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin faktoring sözleşmesinin tarafı olmadığı, müvekkilin taraf olmadığı bir sözleşme hükmünün müvekkile karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, ihtiyati haciz dayanağı çek hakkında Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D. İş Esas ve ████████ sayılı kararı ile, " karşılığının ödenmemesi yönünde ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı ile çeklerin davalılar tarafından icra takibine konu edilememesine ve ileride başlatılan muhtemel icra takibinin durdurulmasına şeklinde İHTİYATİ TEDBİR kararı verilmiş olduğunu, tedbir kararını aşmak amacıyla talepte bulunanın kötü niyetli şekilde Mahkemeden ihtiyati haciz talep ettiğini, mahkemenin tedbir kararı uyarınca icra takibi başlatma yasağı bulunduğundan talepte bulunanın ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararı bulunmadığını belirterek ihtiyati haciz talep edenin istinaf talebinin reddini talep etmiştir.

G E R E K Ç E

: Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. Mahkemece ibraz edilen çek ve sözleşmeye dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, aleyhine karar verilen vekilinin itirazı üzerine mahkemece yapılan inceleme sonunda itirazın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun 265/1. hükmüne göre, "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkil şirketin ihtiyati haciz talebine konu çeki, ... Sanayi Pazarlama İnşaat Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi ile arasında yapmış olduğu faktoring sözleşmesine istinaden temlik aldığını, sözleşmede taraflar arasında doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile İstanbul( Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkili olacağına dair düzenlemenin bulunduğunu, somut uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini belirterek karşı taraf vekilinin yetkiye yönelik itirazının reddini talep etmişse de, ihtiyati hacze itiraz eden ... Yapı Limited Şirketi'nin faktoring sözleşmesinin tarafı olmadığı için sözleşmedeki yetki şartının bu borçlu yönünden bağlayıcı olamayacağı, İcra ve İflas Kanunu'nun 258. Maddesi yollamasıyla İcra ve İflas Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümlerinin uygulanması gerekeceği, ihtiyati haciz talebine dayanak belgenin çek olması karşısında ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve borçlunun yerleşim yerine göre belirlenmesi gerekmekte olup ihtiyati hacze konu çek incelendiğinde, muhatap bankanın bulunduğu yerin Konya, çekin keşide yerinin Konya ve ihtiyati hacze itiraz edenin yerleşim yerinin Konya olduğu gözetildiğinde ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetki itirazının kabulü ile önceden verilmiş ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair ilk derece mahkemesi kararı isabetli olduğundan, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu █████/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.