Ticari satıştan doğan fatura alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, davalının esnaf niteliği nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesi görevsizlik kararı verdi.
Özet: Ticari hizmet bedeli alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talepli davada, mahkeme, davalının ticaret sicil kaydı bulunmayıp esnaf olduğunun ve işletme esasına göre defter tuttuğunun belirlenmesi üzerine, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu anlamında ticari dava niteliği taşımadığına karar vermiştir; bu nedenle görevsizlik kararı ile davanın usulden reddine ve yetkili mahkemenin genel asliye hukuk mahkemesi olduğuna hükmedilmiştir.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlu ... ...Anonim Şirketi ile müvekkili arasındaki anlaşma neticesinde müvekkili tarafından, borçlu şirkete verilen hizmet karşılığında muhtelif tarih ve bedelli toplamda 137.819,06-TL değerinde faturalar tanzim edildiğini, haricen tahsil edilen tutarların tenzili neticesinde müvekkilinin 90.000,00-TL bakiye alacağının ihtarlara rağmen zamanında ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak karşı tarafın itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini beyanla; davalı/borçlu şirketin, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER
:Arabuluculuk son tutanak örneği, fatura örnekleri ve .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.... Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkere cevabında; davalının esnaf kaydının bulunduğu, kaydının halen devam ettiğinin bildirildiği görülmüştür.... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, verilen cevap ile davalının V.U.K. 177. maddesi limitlerini aşmadığı, işletme esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.GEREKÇE
:Dava; fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nun 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Aynı Yasa'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.Öte yandan 6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhur Başkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin 2. fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK 15/1).Bu haliyle, celbedilen müzekkere cevaplarına göre davalının tacir sıfatını taşımadığı, aktif olarak esnaf kaydının bulunduğu, V.U.K. 177. maddesi limitlerini aşmadığı ve işletme esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmekle; uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı, bu durumda davaya bakmaya Genel Mahkemelerin görevli olduğu anlaşılmakla, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada görevli mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİ İLE MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,5-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2025Katip ...e-imzaHakim ...e-imza