tapu iptali ve tescil talepli davada, doğal sit alanı sınırları daraltılan taşınmazlar üzerinde muris zilyetliğine dayalı olağanüstü zamanaşımı ve satın alma iddialarının temyiz incelemesi.

Tapu iptali ve tescil talepli davada, doğal sit alanı sınırları daraltılan taşınmazlar üzerinde muris zilyetliğine dayalı olağanüstü zamanaşımı ve satın alma iddialarının temyiz incelemesi.

Özet: Tapu iptali ve tescil davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı davalı Hazine vekilinin istinafı üzerine, bölge adliye mahkemesince eksik inceleme ve usuli hatalar nedeniyle kaldırılarak dosya yeniden yargılama için gönderilmiştir; yeniden yapılan yargılamada ilk derece mahkemesi, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu olabileceği, davacıların mirasbırakanlarının bu taşınmazları yirmi yılı aşkın süre malik sıfatıyla nizasız, aralıksız zilyetlikle kullandığı veya satın aldığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, Hazine adına kayıtlı tapuların iptali ile mirasçıları adına tesciline karar vermiştir.

8. Hukuk Dairesi █████████ E. , ███████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine, resen gözetilen nedenlerle kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; Beyşehir ilçesi .../Belen Mahallesi 262 ada, 119 parsel, .../Belen Mahallesi, 247 ada 23 parsel, .../ Mahallesi 271 ada, 1 parsel sayılı taşınmazların müvekkillerinin murisi ... İbrahim oğlu ... ...'a ait olduğunu, onun ölümü ile müvekkillerine kaldığını, müvekkillerinin taşınmazlardaki zilyetliklerinin halen devam ettiğini, ancak kadastro tespiti sırasında davaya konu yerlerin doğal sit alanı içerisinde kaldığı gerekçesiyle davalı adına tespit edildiğini, tespit tarihinden sonra doğal sit alanı sınırlarının daraltıldığını ve 30.05.2007 tarihli Resmi Gazete'de I. derece arkeolojik sit alanı dışında kalan yerlerin hak sahiplerine verileceğinin bildirildiğini belirterek, dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına veraset ilamındaki hisseleri oranında tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, dava konusu ... ili, Beyşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkinde kain 247 ada 23 parsel, Karagöz mevkiinde kain 262 ada 119 parsel ve ... Caddesi mevkiinde kain 271 ada 1 parsel sayılı taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 16.07.2020 tarihli ve ████████ Esas., ████████ Karar sayılı ilamı ile; davacılar ... ve ...'ın vekil ile temsil edilmediği, davacılarla zorunlu dava arkadaşı olmasına rağmen davaya katılımının sağlanmadığı, ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 31.01.2017 tarihli ve 280 sayılı yazısı ile 271 ada 1 parselin kültür varlığı olarak tescil edildiği belirtilmesine rağmen sit alanının nevi ve derecesinin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünden sorulmadığı, keşfe katılan arkeolog bilirkişi raporunda da taşınmazlar üzerinde 2863 sayılı Yasa kapsamına giren herhangi bir kültür varlığına rastlanmadığı, taşınmazların arkeolojik sit alanları içerisinde kalmadığı belirtildiği halde, bu tespitin hangi belge veya bilgilere dayandığı ve taşınmaz üzerindeki ev hususunda açıklamaya yer verilmediği, söz konusu yetersiz bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, 05.08.2019 tarihli fen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazların milli park sahası dışında kaldığının belirtildiği, ancak hakimin denetimine esas milli park sahası sınırlarının paftaya çakıştırıldığı haritanın rapora eklenmediği, kabule göre de, veraset ilamının tarih ve numarası belirtilmeden mirasçıların hisseleri oranında tescil kararı verilerek infazda tereddüte sebebiyet verilmesinin doğru olmadığı gerekçeleriyle, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşınmazların nitelik itibariyle özel mülkiyete konu olabilecek taşınmazlardan olduğu, bu kapsamda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 713/1 maddesinde olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanma ön koşulunun oluştuğu, dava konusu 262 ada 119 parsel ve 271 ada 1 parsel sayılı taşınmazların davacıların murisi ... ... tarafından 20 yılı aşkın süre ekonomik amaçla malik sıfatıyla nizasız ve aralıksız kullanıldığının kadastro tutanakları, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarıyla sabit olduğu, dava konusu 247 ada 23 parsel numaralı taşınmazın ise davacılar murisi ... ... tarafından satın alındığı ve uzun yıllar ... ... ve mirasçıları tarafından kullanıldığının taşınmaz başında dinlenen tanık beyanları ile sabit olduğu gerekçeleriyle, davanın kabulüne,

1-... ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi, ... mevkiinde kain 247 ada 23 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline,

2-... ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi, Karagöz mevkiinde kain 262 ada 119 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline,

3-... ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi, ... Caddesi mevkiinde kain 271 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, (taşınmazın şerhler hanesine korunması gerekli kültür varlığıdır şerhinin işlenmesine) karar verilmiştir. Karar, davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriği ve toplanan delillere göre orman nitelikli taşınmaz ile komşu olmadığından usulünce orman araştırmasına gerek bulunmayan, 26.11.2018 tarihli ve 378 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile milli park sınırı dışına çıkarılan, arkeolog bilirkişi raporu ile de üzerinde birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunmadığı saptanan dava konusu taşınmazlar üzerinde davacı yararına kadastro tespit tarihi itibari ile zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından mahkemece davanın kabulüne karar verilerek, davalı hazine tarafından yalnızca milli park sınırları yönünden değil olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanıma ilişkin olarak da davaya karşı konulduğuna göre, mahkemece davalı aleyhine yargılama gideri takdirinde hukuka aykırı yön görülmediği, ancak yalnızca 271 ada 1 parsel için anlaşılacak şekilde beyanlar hanesine şerh konulması, 271 ada 1 parseldeki kullanıcı şerhlerinin korunması yönünde karar verilmemesi ve taraflarca getirilme ilkesinin (HMK m.25) kıyas yoluyla yorumlanması sonucu kesinleşme şerhli hükmün kendiliğinden tapu müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçeleriyle, davalı hazine vekilinin istinaf talebinin reddine, resen gözetilen nedenlerle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile;

1- ... ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi, ... mevkiinde kain 247 ada 23 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, (taşınmazın şerhler hanesine korunması gerekli kültür varlığıdır şerhinin işlenmesine),

3-... ili Beyşehir ilçesi ... Mahallesi, ... Caddesi mevkiinde kain 271 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile muris ... ...'ın Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, (taşınmazın şerhler hanesine korunması gerekli kültür varlığıdır ve bu parsel içerisindeki iki katlı taş duvarlı ev, ölü ... İbrahim oğlu ... ...'a aittir şerhinin işlenmesine), karar vermiştir.

Davalı Hazine vekili, dava konusu Beyşehir ilçesi ... Mahallesinde bulunan ...Koruma sahası ve Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmaza yönelik olarak yerel mahkemece verilen kararın kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporundaki hatalı değerlendirmeye itibar edildiğini, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu edilememesinin nedeninin 1. derece doğal sit alanında bulunması değil aynı zamanda milli park sahası içinde kalması olduğunu, yerel mahkeme tarafından bu hususun yargılama boyunca göz ardı edildiğini ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'na aykırı hüküm kurulduğunu, taşınmazların korunması gerekli kültür varlığı olması hususunun zilyetlikle kazanıma engel olduğunu, bu durumda taşınmazlar hakkında özel mülkiyete konu olacak şekilde karar verilmesi ve diğer yandan tapu kaydı üzerine bu şerhin verilmesinin çelişkili hüküm sonucunu doğurduğunu, bilirkişilerin dava konusu taşınmazın niteliklerini ortaya koymakla beraber kendilerine tevdi edilen görev sınırlarını aşarak taşınmazların ...Milli Parkı Koruma sahası içinde kaldığını tespit etmelerine rağmen zilyetlikle kazanılabilecekleri yönünde yorumda bulunduklarını, hukuka aykırı olarak tanzim edilen raporlara dayanılarak hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarına karşı itirazlarının yerel mahkeme tarafından kabul görmediğini, yargılama esnasında Cumhurbaşkanlığı Kararı ile ...Milli Park sınırlarının değiştiğini, dava konusu taşınmazların yeni hali ile milli park sınırları dışına çıkarılmalarına rağmen zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını, aksi düşünülse dahi anılan değişikliğin yargılama esnasında gerçekleşmiş olması nedeniyle müvekkili idarenin yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretine mahkum edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın açılmasına müvekkili idarenin sebep olmadığını belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

SONUÇ

: Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.