Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin sıra cetveline itiraz davasındaki kararını incelediği, kurtarma faturasına dayalı rehin hakkının hak düşürücü süre ve tebligat muvazaası iddialarıyla sorgulandığı istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki metin, alacaklının kanuni rehin hakkına dayandırdığı 09/04/2014 tarihli 6.000.000 USD bedelli kurtarma faturasının hak düşürücü süre nedeniyle geçersiz olduğunu, faturanın muvazaalı olduğunu, gemi maliki adına tebligat yapılan acentenin yetkisiz olduğunu ve dolayısıyla alacağın ve icra takibinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, icra yoluyla hazırlanan sıra cetvelinden davalı şirketin çıkarılması veya alacak miktarının düşürülmesi, kendisine düşen payın davacıya ödenmesi ve ilgili geminin devri talebiyle açılan sıra cetveline itiraz davasında, ilk derece mahkemesinin kararı aleyhine yapılan istinaf başvurusuna ilişkin tarafların iddia ve savunmalarını özetlemektedir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSKENDERUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: 2024/... Esas ve 2024/...DAVACI
: ... -VEKİLİ
: Av. ... -DAVALI
: ... ŞİRKETİ -VEKİLİ
: Av. ... -DAVA
: Sıra Cetveline İtiraz (İcra Yoluyla Takipten Kaynaklanan Sıra Cetveline İtiraz)İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklı tarafın █████/2014 tarihli faturaya istinaden iddia ettiği kanuni rehin hakkı alacağın doğduğu tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre geçmiş olduğunu ve rehin hakkı ortadan kalkmış olduğundan bu faturaya dayanarak rehin takibi yapılmasının mümkün olmadığını, İskenderun İcra Dairesi’nin sehven icra takibini kabul etmiş olması alacaklı tarafa yasanın vermediği bir hakkı vermeyeceğini, iş bu nedenle ... A.Ş’nin sıra cetvelinde yer almasının hukuken mümkün olmadığını, ... A. Ş.’nin sıra cetvelinden çıkarılmasını, sıra cetveline itiraz davasının, yalnızca davanın tarafları arasında sonuç doğuracağı da göz önüne alınarak ... A. Ş.’ye ayrılan payın iptali ile alacağın miktarınca tarafa ödenmesine karar verilmesini, bu kapsamda alacağına mahsuben ... A. Ş.’ye devredilecek olan ... gemisinin tarafa teslimini talep etmiş olup, Muvazaaya dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat külfeti davalı alacaklıda olup, alacaklı taraf alacağının varlığını ve miktarını ispatlamakla yükümlü olduğunu, sıra cetveli’nin 1. sırasında yer verilen ... A. Ş.’nin takibinin dayanağı █████/2014 tarihli ve kurtarma faaliyeti icra edildiğine dair 6,000,000.00.USD bedelli bir fatura olduğunu, her iki icra takibinde de gemi maliki ... adına çıkarılan ödeme emirleri, ...’nin acentesi olduğunu iddia ettikleri .... Şti.’ye tebliğ edildiğini ve itirazsız kesinleştirildiğini, yani bugüne kadar söz konusu fatura içeriğinin tartışılmasının engellendiğini, çünkü böyle bir kurtarma faaliyeti yapılmadığı gibi, velev ki içinde personel, yük ve yakıt olmayan geminin kıyıya sürüklenmesi dolayısıyla ... tarafından çekilmesi söz konusu olmuşsa da bunun da bedeli olsa olsa 15,000.00 USD olacağını, bu süreçte ne ... A. Ş. tarafından ne de .... Şti. tarafından dosyaya bir acentelik sözleşmesi sunulmadığı gibi, İskenderun İcra Dairesi’nce de .... Şti.’nin acente olup olmadığı ve kendisine tebligat yapılıp yapılmayacağı yönünde herhangi araştırma yapılmadığını ve belge talep edilmediğini, oysa .... Şti, gemi maliki ...’nin değil, geminin kiracısı olan ... Ltd. Şti.’nin kiracısı olup, ... adına gelen bir tebligatı kabul etme yetkilerinin olmadığını, .... Şti. her ne kadar ... Ltd. Şti.’nin kiracısıysa da █████/2014 tarihinde acentelikten istifa ettiğini ... Başkanlığı’na bildirdiğini, ancak ne olduysa aynı ... Şirketi'nin, istifadan bir gün sonra yani █████/2014 tarihinde ... Başkanlığı’na yazdıkları bir yazıyla tekrar acente olarak tayin edildiklerini bildirdiğini, bunun dayanağı olarak da kendileri tarafından ... gemisine yerleştirilen, daha öncesinde gemiyle hiçbir ilgisi olmayan, herhangi bir iş sözleşmesi vs. evrakı bulunmayan Gürcistan uyruklu bir gemicinin verdiği vekaletnameyi gösterdiğini, bu vekaletnamede söz konusu Gürcistan’lı denizci, sahte bir beyanla geminin kaptanı olarak gösterilmiş ve kendisi ... gemisiyle ilgili olarak .... Şti.’iye vekaletname verdiğini, kurtarma, TTK.’nın 1298 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, davalı ... A. Ş. bu hükümler çerçevesinde nasıl bir kurtarma faaliyeti yürüttüğünü ve kestiği faturadaki miktara nasıl ulaşıldığını Mahkemeye ispat etmekle yükümlü olduğunu, sonuç olarak davalı ... A. Ş.’nin takibinin dayanağı hukuken geçersiz danışıklı bir fatura olup, bu takibe dayanarak sıra cetvelinin 1. sırasına alınması hukuka açıkça aykırı olduğundan davalının sıra cetvelindeki sırasına ve alacağının miktarına itiraz ettiklerini, davanın kabulüyle; ... A. Ş.’nin sıra cetvelinden çıkartılmasına, aksi halde alacak miktarının düşürülmesine, ... A.ş.’ye ayrılan payın tarafımıza ödenmesine, bu kapsamda alacağına karşılık ... A. Ş.’ye teslim edilecek olan ... gemisinin alacakları nispetinde tarafa devrine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı kararında, itiraza konu sıra cetvelinin, icra takibi sonucunda yapılan satış sonrasında düzenlenen sıra cetveli olduğunu, İtirazın alacağın esasına ve sırasına yönelik olduğu iş bu uyuşmazlıkla ilgili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usülden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sayın mahkemenin ne yapacağı da daha █████/2024 tarihli ilk Tensip Tutanağı’ndan anlaşıldığını, bunun üzerine aynı gün ... Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak davacı hakkında bilgi talep edildiğini, Vergi Dairesi Müdürlüğü bu müzekkereye █████/2024 tarihinde cevap vermiş olduğunu, ancak bu yazı █████/2024 tarihinde Uyap sistemine aktarıldığını, bunun üzerine olayın nereye gittiği anlaşıldığından gelmekte olan görevsizlik kararını önleyebilmek adına tarafça aynı gün bir beyan dilekçesi Uyap’tan dosyaya gönderilerek, davayı neden asliye ticaret mahkemesinde açılan dayanak mevzuat hükümleri de belirtilmek suretiyle açıklandığını, ancak Sayın Mahkeme buna rağmen █████/2024 tarihinde iş bu görevsizlik kararını verdiğini, mahkemenin gerekçesinin yetersiz ve tutarsız olduğunu, iş bu davanın konusun rehin konusu ... gemisinin satışından elde edilen paranın paylaştırılmasına ilişkin olarak düzenlenen sıra cetveline itiraz olduğu, Türk ve Yabancı btütn gemilerin satışına ilişkin hükümlerin İİK'da değil TTK 1389 da düzenlendiğini, bu durumda TTK'nın 4. Maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu davanın bir ticari dava olduğunu, açıklanan nedenlerle yerel mahkemece verilen haksız ve mesnetsiz görevsizlik kararının bozularak ortadan kaldırılması, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamıHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, sıra cetveline itiraz davasıdır.Davacı tarafından, ... gemisinin İskenderun İcra Dairesi tarafından yapılan ihalede, ihaleye alacağına dayanarak ve teminat yatırmadan katılan ... A.Ş. 'ye 20.000.000,00 TL bedel mukabilinde ihale edildiği, sıra cetvelinde "sıra cetveli/derece kararına konu 19.791.787,60 TL'nin 1. Sıradaki İskenderun İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasına ( iş bu dosyamıza) alınması lazım gelen harçların tahsili ile (%11,38 tahsil harcı, %2 cezaevi harcı) mahsub edilmesine" denilerek ihale edilen bedelin dosya borcuna mahsup edilmesine karar verildiği, davalı ... A. Ş.’nin takibinin dayanağının hukuken geçersiz bir fatura olduğu, bu takibe dayanarak sıra cetvelinin 1. sırasına alınması hukuka açıkça aykırı olduğu, bu nedenle davalının sıra cetvelindeki sırasına ve alacağının miktarına itiraz ettikleri belirtilerek İskenderun İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında düzenlenen 23.07.2024 tarihli sıra cetvelinden davalı ... A. Ş.’nin çıkartılmasına, aksi halde alacak miktarının düşürülmesine, ... A.Ş.’ye ayrılan payın taraflarına ödenmesine, bu kapsamda alacağına karşılık ... A. Ş.’ye teslim edilecek olan ... gemisinin alacaklarına nispetinde taraflarına devrine karar verilmesi talep edilmiştir.İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Sıra cetveline ilişkin İİK 140.maddesine göre satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar. Düzenlenecek sıra cetvelinde alacaklılar İİK'nın 206.maddesine göre iflasta hangi sıraya gireceklerse o sıraya kabul edilirler. Bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarih haciz talebi tarihidir. İİK 141.maddesi gereğince düzenlenen sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından ilgililere tebliğ edilir. Sıra cetvelinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ilgililer alacağın esas ve miktarına yönelik olarak itirazlarını genel mahkemede dava yoluyla, sadece sıraya yönelik itirazlarını ise icra mahkemesinde şikayet yoluyla ileri sürebilirler.İİK 235/1 maddesi gereğince, Asliye Ticaret Mahkemesine açılacak sıra cetveline itiraz davaları, İİK'da, "İflasın Tasfiyesi" başlığı altında düzenlenmiş olan, iflasın tasfiyesi süresince iflas masasınca oluşturulan sıra cetveline karşı alacağın esas ve miktarına yönelik açılan davalardır İİK 235/1 maddesinin son fıkrasında da, yine iflas masasınca oluşturulan sıra cetvelinde şikayetin sadece sıraya yönelik olması halinde icra mahkemesine yapılması gerektiği düzenlenmiştir.Bunun dışında İİK 142. maddesine göre, icra takibi sonucunda, icra müdürlüğünce satış sonrasında düzenlenen sıra cetveline yönelik itirazların alacağın esas ve miktarına veya esas ve miktarı ile birlikte sıraya yönelik olması halinde genel mahkemelerde, sadece sıraya yönelik olması halinde icra mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.Somut olayda, itiraza konu sıra cetveli, icra takibi sonucunda yapılan satış sonrasında düzenlenen sıra cetvelidir. İtirazın alacağın esasına ve sırasına yönelik olduğu anlaşılmakla iş bu uyuşmazlıkla ilgili asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu durumda mahkemece yazılı gerekçe ile görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. ( 23.Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı içtihadı benzer mahiyette.)Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 187,80.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin İlk derece Mahkemesince YAPILMASINA,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde karar verildi....Başkan...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır