istanbul anadolu 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan trafik kazası maddi hasar tazminatı davası: kusur, sigorta limiti ve parça değişimi tartışmaları.

İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen Haksız Fiilden Kaynaklanan Trafik Kazası Maddi Hasar Tazminatı Davası: Kusur, Sigorta Limiti ve Parça Değişimi Tartışmaları.

Özet: Bu hukuki evrak, 16.07.2023 tarihinde, davacının yabancı plakalı aracına, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı aracın sürücüsünün sollama yasağına rağmen dikkatsizce manevra yapması sonucu arkadan çarpmasıyla oluşan maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasını ele almaktadır; davacı, müvekkil aracının tamir maliyetleri ve ekspertiz ücreti dahil toplamda 6.822,42 Euroluk zararının, kaza tarihi itibarıyla faiziyle birlikte kusurlu şahıslar ile sigorta şirketi (poliçe limitleri dahilinde) tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesini talep ederken, davalı taraf kusur oranının netleştirilmesini ve hasar tespitinde kaza tarihindeki yedek parça değerlerinin, özellikle eşdeğer parça kullanımının dikkate alınmasını savunmaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.07.2023 tarihinde ---- ait ve --- sevk ve idaresindeki ----- plakalı

aracın müvekkile ait---- plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası

meydana gelmiştir. Müvekkil aracı ile ---- ili, ---- ilçesi, ----- Devlet Karayolu

üzerinde kaza tespit tutanağında belirtilen KM ye gelindiğinde müvekkil aracının seyir halindeyken

demirciler mahallesi istikametine doğru sola sinyal vermesiyle beraber arkadan gelen davalı şirket

nezdinde sigortalı aracın sürücüsü, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışıyla müvekkil aracını sollamaya

kalkması sonucu, ( ki burada fotoğraflarda da açıkça görüleceği gibi solama yasağı olup sadece sola

dönülecek yerde, dönüşe izin verilmek amacıyla kesik çizgiler vardır) maddi hasarlı trafik kazası meydana

gelmiştir. Taraflarca tanzim edilen kaza tespit tutanağına, olay yeri fotoğraflarına ve taraf beyanlarına

göre davalı şirket nezdinde sigortalı ----- plakalı araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK da yer alan ilgili

maddeleri ihlal ederek müvekkilin aracına maddi hasar oluşmasına sebebiyet vermiştir. Dava; kusurlu sürücü, kusursuz sorumlu malik ve ---- karşı açılmıştır. Davalı

şirket ile kusurlu araç arasında ------ poliçe no'lu ve 10.05.2023-10.05.2024 tarihleri

arasında geçerli ZMMS poliçesi bulunmaktadır. İş bu sebeple davalı şirket de, bu kazadan dolayı

teminatlar dahilinde sorumludur.

Müvekkil aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu ---- bulunan ----- isimli firma tarafından düzenlenen 09.08.2023 tarihli teknik maliyet ekspertiz raporu ile

hasar miktarı KDV dahil 5.874,29 EURO olarak tespit edilmiştir. Bu raporlama işlemi için KDV dahil

948,13 EURO ödemede bulunulmuştur.

Tarafımızca HMK'nın 293.maddesi kapsamında, ----- Bilirkişilik Bölge Kurulunda da görevli olan

-----. Görevlisi olan sayın ----- düzenlediği

Uzman Görüşü'nde de hasar, kusur, ekspertiz rapor ücreti ve diğer taleplerimiz ile ilgili ayrıntılı raporu

ekte sunuyoruz.

Davalı sigorta şirketi, kaza tarihi itibarıyla teminat limiti 120.000,00 TL ile sınırlıdır. Sigorta şirketi

yönünden talebimizi teminat limitini aşmamak üzere sınırladıklarını, belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 Euro tazminatın davalı şahıs ve araç

malikinden kaza tarihi itibarı ile, davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere

temerrüt tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a

maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki ----- Bankası EURO

Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline,

Tarafımızca ödenmiş, 948,13 Euro ekspertiz rapor ücretinin fiili ödeme tarihindeki ----- Bankası

EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasına,

diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar

verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ---- cevap yazısından özetle; ---- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ----- poliçe numaralı Trafik Sigorta

Poliçesi ile 10.05.2023-10.05.2024 tarihleri arasında sigortalıdır. Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin

teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL’dir. Poliçe limitini bildirmemiz davayı ve

iddiaları kabul anlamında değildir.

Yargıtay---- Hukuk Dairesi’nin █████/2001 Tarih ve -----. sayılı ilamında da

açıkça belirtildiği üzere zorunlu trafik sigortası kapsamında bir zararın ortaya çıkması ve sigortacının

sorumluluğunun doğması bakımından araç işleteninde sürücünün kusuru şarttır. Aksi taktirde ortaya

çıkacak kusursuzluk hallerinden tazminat ödeme yükümlülüğü de ortadan kalkacağından bahisle kusur

hususunun herhangi bir şüpheye yer vermeyecek şekilde tespiti zaruridir. Öncelikle hasar bedeli hesaplamasında hesap tarihi değil kaza tarihindeki işçilik ve yedek parça

değerleri esas alınmalıdır. 1 Haziran 2015 tarihinde uygulamaya giren trafik sigortası genel şartları, hasarlı

araçların onarımında orijinal yedek parça yerine eşdeğer parça kullanımına izin vermektedir. Son yasal

değişiklikle de Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları,m. B.2/

2.1’de eşdeğer parça ile onarım yapılabileceği düzenlenmiştir.

Kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda ise hasar gören parça,

onarımı mümkün değilse öncelikle orijinali ile değiştirilir, orijinal parçanın bulunmaması durumunda

eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile

değiştirilir. Davacının aracının kaza tarihindeki yaşı 3’ten fazla olduğu göz önüne alındığında eşdeğer

parça kullanılmasını engelleyen herhangi bir durum bulunmamaktadır.

Yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanmalıdır.

Poliçede sigorta bedeline kdv dahil olduğuna dair bir ifade bulunmamaktadır.

Davacının görevlendirdiği eksper raporu esas alınarak karar verilemez.

Yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi eliyle rapor alınmasını,

Kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesi,

Aracın rayiç değeri, geçmiş kazaları ve tamir gören kalemlerinin değerlendirmede dikkate

alınmasını,

Hasar kalemlerinin tespit edilmesi ve de kaza ile uyumlu olup – olmadığının belirlenmesini,

Değerlendirme yapılırken de müvekkil şirketin indirim – iskonto hakkının gözetilmesini, talep

ederiz.

Eksper görevlendirilmesi davacının isteği ile yapılmıştır. Sigortacılık Kanunu ve de bu kanunu

destekleyen mevzuata göre, eksper ücretini eksper talebinde bulunan ödemektedir. Hal böyle olunca söz

konusu ücretin müvekkil şirketten talep edilmesi haksız olup, hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DEĞER ARTIRIM

Davacı vekilince sunulan değer artırım dilekçesi ile bilirkişi raporunda, hasar bedelinin 4.947,13 Euro olduğunun belirlendiğini, taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 100,00 Euro olan taleplerini, 4.847,13 Euro artırarak, 4.947,13 Euro üzerinden devam ettiklerini beyan etmişlerdir.

İNCELEME ve GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen hasar sigorta şirketin araç sahibinden tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile kusur yönünden değerlendirme ---- plakalı araç sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde tali ve 25

oranında kusurlu olduğu,

---- plakalı araç sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde asli ve 75

oranında kusurlu olduğu, aracın davaya konu kazasındaki hasar bedeli 4.947,13 Euro olduğu, davacının talep edebileceği hasar tazminatı kusur oranında %75* 4.917,13 Euro=3.710,35

Euro olduğu, kazaya etken ---- plakalı araç davalı -----10.05.2023-10.05.2024 tarihleri

arası ------ sayılı poliçesi ile trafik sigortalısıdır. Hasar zararı trafik sigortası teminatları

kapsamındadır. 2023 yılı araç başına trafik sigortası teminat limiti 120.000 TL (Kaza tarihi itibarı ile 4.083

euro- kur 29,3919).

Trafik sigortası teminatları dahilinde davalı sigorta şirketinin zarardan kusur oranında 3.710,35

Euro’dan sorumlu olduğu,

temerrüt tarihinin bildirim tarihi 18.08.2023+ 8 işgünü = 29.08.2023 olduğu, diğer davalı ----- kusur oranında 3.710,35 Euro’dan sigorta şirketi ile müştereken ve

müteselsilen sorumlu olduğu,

temerrüt tarihinin kaza tarihi 16.07.2023 olduğu,

Yargıtay kararına göre ödenecek TL, ödeme tarihindeki kur bedeli üzerinden olacağı,

faiz, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Mahkemenin takdirleri içinde kaldığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporu ile itirazlar tek tek cevaplanmış, kök raporda değiştirilecek bir husus olmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile

kusur yönünden değerlendirme

: ---- plakalı araç sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100

oranında kusurlu olduğu ----plakalı araç sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde kusursuz

olduğu,

Aracın davaya konu kazasındaki hasar bedeli 4.947,13 Euro olduğu,

davacının talep edebileceği hasar tazminatı kusur oranında %100* 4.947,13 Euro=4947,13 Euro

olduğu, kazaya etken ---- plakalı araç davalı------ 10.05.2023-10.05.2024 tarihleri

arası ------ sayılı poliçesi ile trafik sigortalısıdır. Hasar zararı trafik sigortası teminatları

kapsamındadır. 2023 yılı araç başına trafik sigortası teminat limiti 120.000 TL (Kaza tarihi itibarı ile 4.083

euro- kur 29,3919).

Trafik sigortası teminatları dahilinde davalı sigorta şirketinin zarardan kusur oranında 4.083

Euro’dan sorumlu olduğu,

Temerrüt tarihinin bildirim tarihi 18.08.2023+ 8 işgünü = 29.08.2023 olduğu, diğer davalı -----kusur oranında bakiye hasar bedelinden 4.947,13 Euro- 4.083 Euro=

864,13 Euro’dan sorumlu olduğu,

Temerrüt tarihinin kaza tarihi 16.07.2023 olduğu,

Yargıtay kararına göre ödenecek TL, ödeme tarihindeki kur bedeli üzerinden olacağı,

Ekspertiz hizmet bedelinin yargılama giderlerinden olduğu,

Faiz, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Mahkemenin takdirleri içinde kaldığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (---

Davalı ----. davacıya ait----- araca çarpan ------ plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 10.05.2023-10.05.2024 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza █████/2023 tarihinde gerçekleşmiştir.Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesi ve talebin bu yönde olmasında bir engel bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamaz. (Benzer yönde Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, ---- Esas ve ------ Karar sayılı kararı). Bu sebeple davacının yurtdışında aracının tamir edilmesine yönelik seçimlik hakkını kullanmış olduğu anlaşılarak talebi yönünde değerlendirme yapılarak karar verilmiştir.

Somut olayda ---- plakalı araç sürücüsü -----kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu ----plakalı araç sürücüsü ------ kazanın meydana gelmesinde kusursuz

olduğu,

Aracın davaya konu kazasındaki hasar bedeli 4.947,13 Euro olduğu,

davacının talep edebileceği hasar tazminatı kusur oranında %100* 4.947,13 Euro=4947,13 Euro

olduğu, kazaya etken----plakalı araç davalı ---- 10.05.2023-10.05.2024 tarihleri

arası ------ sayılı poliçesi ile trafik sigortalısıdır. Hasar zararı trafik sigortası teminatları

kapsamındadır. 2023 yılı araç başına trafik sigortası teminat limiti 120.000 TL (Kaza tarihi itibarı ile 4.083

euro- kur 29,3919).

Trafik sigortası teminatları dahilinde davalı sigorta şirketinin zarardan kusur oranında 4.083

Euro’dan sorumlu olduğu,

Temerrüt tarihinin bildirim tarihi 18.08.2023+ 8 işgünü = 29.08.2023 olduğu, diğer davalı ----- kusur oranında bakiye hasar bedelinden 4.947,13 Euro- 4.083 Euro=

864,13 Euro’dan sorumlu olduğu,

Yargıtay kararına göre ödenecek TL, ödeme tarihindeki kur bedeli üzerinden olacağı, Ekspertiz hizmet bedelinin yargılama giderlerinden olduğu, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile sabit olmakla hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüte düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK'nın 99/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında veya talep doğrultusunda bakiye ödeme yapılmış ise ihtar tarihinden 8 iş günü sonrası itibariyle temerrüte düşeceği dikkate alındığında ;davalı sigorta şirketi yönünden █████/2023 sigortaya başvurudan 8 iş günü sonrası █████/2023 temerrüt tarihi , diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Ekspertiz faturası Yargıtayın yerleşmiş içtihatları uyarınca yargılama gideri olarak sayılmıştır.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ ile

1-4.947,13 EURO hasar bedelinin ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 120.000 TL ile sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden diger davalı asil yönünden 16.07.2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının aynı yabancı para türünden (EURO) bir yıl süreli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacı tarafın ekspertiz ücreti talebinin yargılama gideri olduğu dikkate alınarak sair hususlarda açıklanmasına,

3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 10.067,19 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 269,85 TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 3.040,76 TL olmak üzere toplam 3.310,61 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 6.756,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 3.040,76 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.580,46 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, 965,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 5.465,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.