diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu araç değer kaybına yönelik sigorta davasında, ödenen tazminatın yetersizliğine ilişkin uyuşmazlığı çözen gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu araç değer kaybına yönelik sigorta davasında, ödenen tazminatın yetersizliğine ilişkin uyuşmazlığı çözen gerekçeli kararı.

Özet: Davacı taraf, çift taraflı trafik kazasında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan diğer aracın sürücüsünün %100 kusurlu olması sebebiyle kendi aracında oluşan değer kaybının davalı sigorta şirketi tarafından eksik ödendiğini iddia ederek başlangıçta 50 TL, ıslahla 12.448,77 TL bakiye değer kaybı ile yasal faizini talep etmiş; davalı sigorta şirketi ise kaza sonrası yapılan başvuruda kendileri tarafından hazırlanan ekspertiz raporuna göre 32.500 TL değer kaybı ödemesi ve hasar onarım bedellerini gerçekleştirdiğini, ödemelerin reel piyasa şartlarına göre yeterli olduğunu ve temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini istemiş, uyuşmazlık davalının kusur durumu, yapılan ödemelerin yeterliliği ve bakiye değer kaybı miktarı üzerinde yoğunlaşmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM :

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkiline ait .....plakalı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan .....plakalı araç arasında çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araçs sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, araçta meydana gelen hasar ve .....tarihinde yapılan başvuruya istinaden .....tarihinde değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmış ise de, değer kaybına ilişkin yapılan ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 50,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden itiaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 12.448,77 TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, .....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından eksik evrakla başvuru yapılmış ise de müvekkili sigorta şirketi tarafından değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve reel piyasa şartlarına göre hesaplanan 32.500,00 TL değer kaybının davacıya ödendiğini, başvurunun usulüne uygun olmaması nedeniyle müvekkilinin temerrüde düşmediğini, davacıya reel piyasa şartlarına göre ödeme yapıldığından davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın onarımı için müvekkili şirket tarafından 46.731,35 TL davacı tarafa ve 80.436,77 TL tedarikçi .....ve .....olmak üzere toplamda 80.436,77 TL hasar onarım bedeli ödendiğini, reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılacak olması halinde, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, genel şartlara göre hesaplama yapılması halinde, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı Resmi Gazate’de Yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar'ın uygulanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler ile davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, avaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Davanın, trafik kazasından kaynaklı davalı ZMMS sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olma üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporunda davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin yedek parça ve işçilik dahil KDV ve ekspertiz masrafı hariç 98.163,39 TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeline ilişkin olarak davacı tarafa.....tarihinde 46.731,35 TL, dava dışı firmalara .....tarihinde 34.734,44 TL ve .....tarihinde 45.702,33 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından değer kaybının ödenmesine ilişkin davalı sigorta şirketine .....tarihli yazı ile başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından alınan .....tarihli değer kaybına ilişkin ekspertiz raporunda reel piyasa şartlarına göre değer kaybının 32.500,00 TL olarak tespit edildiği ve .....tarihinde değer kaybına ilişkin davacıya 32.500,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin yapılan ödemeden daha fazla miktarda olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden; .....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki ....plaka sayılı aracı ile Şanlıurfa-Gaziantep otoyolu üzerinde Şanlıurfa İli istikametinden Gaziantep İli istikametine seyir halinde iken .....Tesislerine geldiği esnada aracının arka kısımlarına, yine aynı yol güzergahında Şanlıurfa Göçmen Kaçakçılığı ekiplerinin dur ikazına uymayarak kontrolsüz şekilde seyreden sürücüsü olay yerini terkeden .....plaka sayılı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden; davalı sigortalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil cinsi araç ile .....Caddesine müteakiben, Mezopotamya Bulvarı ışıklı kavşak istikametinden, Nazım Hikmet Caddesi ışıklı kavşak istikametine doğru yolun sağ şeridi üzerinde seyir halinde iken .....isimli işyeri önüne geldiğinde, yanında ve arkasından aynı istikamette yolun sol şeridinde seyir etmekte olan araç trafiğini yeterince kontrol etmeden yolun sol şeridine geçtiği sırada otomobilinin sol arka yan kısımlarına, arkasından aynı istikamette yolun sol şeridi üzerinde seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki davacıya ait .....plaka sayılı otomobil cinsi aracın sağ ön far ve çamurluk kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda, sağ şeritte seyir halinde bulunan davalı sigortalı araç sürücüsünün sol şeride geçiş yapmak istediği esnada geçiş yapmak istediği şeritteki trafiği akışını kontrol etmediğinden davaya konu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiş, mahkememizce bilirkişi raporu denetime elverişli kabul edilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde şerit ihlali yapan davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ███████ E., ███████ K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-█████/2022 tarih,████████ E.-█████████ K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 44.948,77 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, her ne kadar dosyaya sunulan poliçede araç başına maddi tazminat üst limiti 120.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de, kaza 2024 yılında gerçekleşmiş olup, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının 200.000,00 TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Bu halde, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 32.500,00 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olup, bilirkişi raporunda kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı 44.948,77 TL olarak tespit edilmiş, yapılan tespit mahkememizce de benimsenmiştir. Bilirkişi raporu ile tespit edilen miktardan davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 12.448,77 TL olup, davacı vekili tarafından poliçe limiti dahilinde talep edilen 12.448,77 TL üzerinden bakiye değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın kabulüne ve kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin tekerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 12.448,77 TL değer kaybının davalının temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 850,37 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 212,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 210,77‬ TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 212,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.067,20 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 102,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 5.400‬ TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.502,5‬0 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 12.448,77 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yönünden katılma yolu ile istinaf yasa yoluna başvuru yapma hakkı saklı kalmak kaydıyla miktar yönünden kesin olarak, davacı yönünden ise, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim