Yargıtay, nükleer ürünler sanayi işyerinde radyasyona maruz kalma iddiasıyla fiili hizmet süresi zammı talep eden sigortalının davasında detaylı bilirkişi incelemesi gerektiğini belirtti.
Özet: Davalıların temyizi üzerine Yargıtay, davacının radyasyona maruz kaldığı iddiasıyla talep ettiği fiili hizmet süresi zammını kabul eden ilk derece mahkemesi kararını bozarak, radyoloji, nükleer tıp ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak, çalışılan alandaki radyasyon kaynakları, denetimli alan statüsü, davacının çalışma şekli ve süresi, koruyucu kullanımının etkisi, dozimetri ölçümleri ve radyasyona maruz kalma düzeyi gibi hususların somut verilerle detaylıca incelenmesi gerektiğine hükmetmiş, ayrıca yıllık izin, tatil ve eğitim gibi fiilen çalışılmayan sürelerin fiili hizmet zammı hesabına dahil edilmemesi gerektiğini vurgulamıştır.
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İlk Derece Mahkemsince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının Kuruma bildirilen 4/1-a kapsamındaki hizmetleri için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştirII-CEVAPDavalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının bildirimlerinin süresinde ve usulüne uygun olarak yapıldığını, iş yerinde ağır ve yıpratıcı çalışma koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 24.04.2019 tarih, ████████ E., ████████K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, ... T.C. kimlik no.lu ... sigorta sicil numaralı davacı ..., Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10006. Sk. No: 49 Çiğli/İzmir adresinde bulunan 1324866.35 sicil no.lu ... Nükleer Ürünleri San. A.Ş. iş yerinde 06.05.2013-11.08.2017 döneminde üretim uzmanı/üretim sorumlusu olarak radyosyana maruz kalınan alanda çalışması nedeniyle fiili hizmet süresi zammından faydalanması gerektiğinin tespiti ile davacının 06.05.2013-11.08.2017 süresinde geçen 4 yıl 2 ay 6 gün (1537gün) çalışmasına, (1537x██████= 384 gün formülü ile hesaplanan) 384 gün (üçyüzseksendört gün) fiili hizmet müddetinin, salt sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 24.04.2019 tarih, ████████ E., ████████K. sayılı kararına süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.09.2021 tarih, █████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 28.09.2021 tarih, █████████ E., █████████ K. sayılı kararının süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Mahkemece, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği hükümleri esas alınarak, iş güvenliği konusunda uzman olan, radyaloji uzmanı, nükleer tıp uzmanı ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak üç kişilik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak davacının iş yerinde çalıştığı birim / birimler ve yaptığı işin niteliği, konusu ile iş yerindeki incelemeden elde edilen bulgular somut verilere dayalı olarak belirlenmeli ve öncelikle çalışılan alandaki cihazların radyasyon üreten ve ortama radyasyon yayma özelliği olup olmadığı belirlenmeli, çalışılan alanın Türkiye Atom Enerjisi Kurulu tarafından denetimli alanı olarak belirlenip belirlenmediği, davacının, denetim alanında çalışıp çalışmadığı, bu alanda geçici mi sürekli mi çalıştığı, çalışılırken koruyucu ve muhafaza kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmasına rağmen radyasyona maruz kalıp kalmadığı, çalışılırken radyasyona maruz kalınmamak için özenle hareket edilip edilmediği, dozimetre cihazının bulunması gereken yerde olup olmadığı, maruz kalınan radyasyonun miktarının dozimetri ölçüm değerlerinin üzerinde olup olmadığı, davacının bu iş dışında başka iş yapıp yapmadığı, mesai boyunca ne kadar saat bu işi yaptığı, çalışılan ortamda bulunan radyasyonun normal değerler üzerinde olup olmadığı, işin risklerine maruz kalıp kalmadığı ve 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (11) numaralı sırasında düzenlenen kapsamdaki iş/işyerlerinden ve sigortalılardan olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra yaptığı iş kapsamında radyasyona maruz kaldığı etki ve süreler somut olaya özgü olacak şekilde tespit edilmeli ve 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde, belirtilen işyerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği değerlendirilmelidir.Ayrıca Mahkemece, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı gözetilerek infaza uygun karar..." verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, ... T.C. kimlik no.lu ... sigorta sicil numaralı davacı ..., Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 10006. Sk. No: 49 Çiğli/İzmir adresinde bulunan ... sicil no.lu ... Nükleer Ürünleri San. A.Ş. iş yerinde 06.05.2013-11.08.2017 döneminde radyosyana maruz kalınan alanda çalışması nedeniyle davalı iş yerinde fiilen çalıştığı gün sayısı 1128 gün olup 1128x██████ formülüyle hesaplanan 282 gün fiili hizmet süresi zammının tespitine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.Davalı işveren vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı tespiti istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,09.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.