Sigorta şirketinin, yaban hayvanı kaynaklı trafik kazası sonrası ödediği kasko tazminatını, karayolu güvenliğinden sorumlu kurumdan halefiyet ilkesiyle rücuen talep ettiği itirazın iptali davasında görevli mahkeme incelemesi.
Özet: Bir kasko sigorta şirketi, sigortalısına ödediği kaza tazminatını, otoyolda yaban hayvanlarını önleyici tel çit yapmayarak kazaya %100 kusurlu olduğu iddia edilen karayolu bakım ve güvenliğinden sorumlu kurumdan rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir; mahkeme ise sigorta şirketinin halefiyet prensibiyle açtığı bu tür davalarda görevli mahkemenin, sigorta poliçesinden değil, sigortacının hukuken yerine geçtiği sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki asıl hukuki ilişkiye göre belirlenmesi gerektiğini ve bu görev kuralının kamu düzenine ilişkin olduğunu vurgulayarak yargılamanın bu yönde değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma nezdinde dava dışı sigortalı ... adına kayıtlı ... plakalı araç için, 02.12.2022 ile 02.12.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu Kapsamlı Kasko Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, 13.12.2022 tarih ve 21.30 saatli kazaya ilişkin ... Jandarma Trafik Komutanlığı tarafından maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı hazırlandığını, 2918 sayılı K.T.K. 7. madde m bendinde yer alan Otoyollarda yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak, hükmüne aykırı şekilde gerçekleşen kazada ilgili karayolunun yapımı, bakımı ve güvenliğinden sorumlu davalı kurumun %100 kusurlu olduğunu, olay sonrası bağımsız ve uzman eksper tarafından, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapıldığını, 05.03.2023 tarihli ekspertiz raporunda; maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ... plakalı kasko sigortalı KDV dahil 37.897,88 TL hasar meydana geldiği belirlendiğini, eksper tarafından belirlenen bedel ile sigortalı adına çıkarılan faturanın değerlendirilerek müvekkili sigortacı tarafından sigortalının muvafakati ile anlaşmalı servise; █████/2023 tarihinde 14.537,60 TL, █████/2023 - 365,80 TL, █████/2023 - 6.072,93 TL ödeme yapıldığını, 6102 sayılı T.T.K.’nın 1472/I maddesinde düzenlenen halefiyet kuralı uyarınca, müvekkili şirketin, yapmış olduğu 20.976,33 TL ödeme üzerine hasar sorumlusuna karşı yasal takip yürütmeye hak kazandığını, hak sahibine yapılan ödeme akabinde rücu bedelinin tahsili amacıyla öncelikle davalıya rücu mektubu gönderildiğini, işbu başvurunun olumsuz sonuçlandığını, davalının ödeme yapmayı kabul etmediğini, akabinde ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı/borçlunun haksız ve mesnetsiz şekilde icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu beyanla; .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak muteriz borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine ve tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER
:Kasko sigorta poliçe örneği, ödeme dekontu örneği, █████/2023 tarihli ekspertiz raporu örneği, hasar fotoğrafları, hasar dosyası örneği ve arabuluculuk son tutanak örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.GEREKÇE
:Dava; sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedeli tazminatının davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir. 6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiş olup; "(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." hükmünü ihtiva etmektedir. Sigorta rücu davalarının 6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesi hükmünden kaynaklanması nedeniyle aynı yasanın 4. maddesi gereğince bu tür davalarda görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu düşünülebilir ise de, davanın TTK'nun 1472. maddesi hükmünden kaynaklanmış olması ile halefiyet ilkesi dikkate alındığında, davanın sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki ilişkiye göre değerlendirilmesi gerektiği gerek doktrinde gerekse de uygulamada çekişmesiz şekilde kabul edilmektedir. Halefiyet ile açılan davanın sigorta şirketinin hukuken yerine geçtiği dava dışı sigortalı tarafından sorumlulara karşı hangi mahkemeye dava açması gerekiyorsa o mahkemeye dava açması ve mahkemenin görevinin zarar sorumlusu ile dava dışı sigortalı arasındaki hukuki ilişkiye göre belirlenmesi gerekir.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.” şeklinde vurgulanmaktadır.Somut olayda, davacı sigorta şirketinin davalı ... aleyhine rücuen tazminat istemli işbu davayı açtığı, talep konusu ... plaka sayılı aracın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... arasında kasko sigorta poliçesi düzenlendiği, sigortalının gerçek kişi, sigortalı aracın kullanım amacının özel otomobil olduğu ve aracın otoyolda giderken hasar gördüğünün iddia edildiği anlaşılmakla, davaya bakmakla görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi olduğundan, davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı)HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın 6100 Sayılı H.M.K.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ olduğuna,3-6100 sayılı H.M.K.'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,5-H.M.K.'nın 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli Mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,Dair, tarafların yokluğunda, iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzaHakim ...e-imza