7. hukuk dairesinden, zeytinlik niteliğindeki taşınmazda ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında bölge adliye mahkemesi kararının onanmasına dair içtihat.

7. Hukuk Dairesinden, zeytinlik niteliğindeki taşınmazda ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına dair içtihat.

Özet: Yargıtay, paylı mülkiyete konu zeytinlik vasıflı taşınmazdaki payların üçüncü kişiye satışı üzerine davacı tarafından açılan ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında, davalının gerçek satış bedelinin beyan edilenden yüksek olduğu ve davacının bedeli geç yatırdığı yönündeki itirazlarına rağmen, ilk derece mahkemesinin davacının ön alım hakkını kullandığına hükmeden ve istinafta onanan kararını usul ve yasaya uygun bularak onadı.

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Söke 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Söke ilçesi, ... Mahallesi, Köycivarı mevkiinde kain, tapunun 114 ada, 77 parselinde kayıtlı 6.949,80 m² alanlı Zeytinlik vasfındaki taşınmazda ██████████ hissesi bulunduğunu, diğer hisselerin ise ..., ... , ..., ..., ..., ..., ... adlarına kayıtlı olduğunu, bu paydaşlardan ..., ... , ..., ...’ün hisselerini ön alım şartlarına riayet etmeden davalıya sattıklarını ileri sürerek, her iki işlemle yapılan satışta gösterilen bedel üzerinden davalı adına yapılan satışın iptali ile hisselerin adına tapuda tescili için ön alım hakkının kullanılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar müvekkili tarafından tapuda satış işlemi 50.000,00 TL bedelden beyan edilmiş ise de gerçekte satışın 500.000,00 TL ödenmek suretiyle gerçekleştiğini ve sonrasında Söke Vergi Dairesi Müdürlüğünce hesaplanan eksik harç miktarının taraflarınca ödendiğini, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, aksi kanaatte olunması halinde ise müvekkilinin 18.09.2020 tarihli satışta ...’e 50.000,00 TL, 23.09.2020 tarihli satışta ise satışa konu paylara karşılık toplam 500.000,00 TL ödemiş olduğunun kabulüyle, davacı tarafça talep edilen ..., ... , ... ve ...’ın hisselerinin bu bedele göre hesaplanarak paydaşlara ödenen satış bedeli ve tapu masraflarının müvekkiline ödenmesine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, eski malikler ... , ... , ... ve ... tarafından 23.09.2020 tarihinde davalıya yapılan █████ hissenin gerçek satış bedelinin 500.000,00 TL olduğunun gerek tanık anlatımları, gerek davalının Vergi Dairesine vermiş olduğu düzeltme dilekçesi, gerekse de Mahkemece alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığı, yine eski malik ... tarafından 18.09.2020 tarihinde davalıya yapılan 3/64 hissenin tapuda gösterilen bedel olan 50.000,00 TL üzerinden satış yapıldığının anlaşıldığı, davacı tarafça satış bedeli ve masrafların depo edildiği belirtilerek davacının tapu iptali ve tescil davasının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Mahkemece davacıya ön alım bedeli ve satış masrafları toplamını depo ettirmesi için 08.07.2021 tarihinde iki haftalık kesin süre verildiğini, ancak davacı tarafça belirtilen miktarın kesin süreden sonra depo edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

b. Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle kararın bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Ön alım hakkı; paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda payın 3. kişiye satılması halinde diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak, paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın 3. kişiye satılması ile kullanılabilir ... gelir.

Türk Medeni Kanunu'nun 734. maddesi uyarınca ön alım hakkı sahibi adına payın tesciline karar verilmeden önce satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini hakim tarafından belirlenen süre içinde hakimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.