Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesi tarafından kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda hatalı tekerrür uygulaması ve mükerrer yargılama nedeniyle kanun yararına bozma kararı.
Özet: Adalet Bakanlığının talebi üzerine, bir sanık hakkında verilen iki ayrı mahkumiyet kararı kanun yararına bozma istemiyle incelenmiş olup; ilk kararda, tekerrüre esas alınan cezanın infazından sonra yasal sürenin geçmesi nedeniyle mükerrirlere özgü infaz rejiminin hatalı uygulandığı, ikinci kararda ise aynı eylem nedeniyle daha önce kesinleşmiş bir hüküm bulunmasına rağmen mükerrer dava açılarak yargılama yapılıp mahkumiyet hükmü kurulması suretiyle "ne bis in idem" ilkesinin ihlal edildiği gerekçeleriyle usul ve yasaya aykırılık tespit edilmiştir.
MAHKEMELERİ : Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesi, Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesi
TARİHLERİ
: 06.02.2020, 24.04.2023SAYILARI
: ████████ Esas, ████████ Karar; ████████ Esas, ████████ KararSUÇ
: Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaİNCELEME KONUSUKARARLAR
: MahkumiyetKANUN YARARINABOZMA YOLUNABAŞVURAN
: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcılığıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: İlgili kararın kanun yararına bozulmasıAlanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.02.2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun)109/1-5 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin hükmün, istinaf edilmeksizin 01.07.2020 tarihinde kesinleştiği; Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.04.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 109/2-5. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, istinaf edilmeksizin 12.05.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 31.10.2023 tarihli ve ██████████ sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:I. İSTEMYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin;"Dosyalar kapsamına göre,1- Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı kararı yönünden yapılan incelemede,Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2020 tarihli kararı ile hükmedilen 1 yıl 3 ay hapis cezasının 5237 sayılı Kanun’un 58/6. maddesi gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiş ise de, tekerrüre esas alınan Alanya 2. Sulh Ceza Mahkemesinin █████/2009 tarihli ve █████████ Esas, ████████ sayılı kararı ile hükmedilen 3.600,00 Türk Lirası adli para cezasının █████/2010 tarihinde yerine getirildiği, hükmün yerine getirilmesinden itibaren 3 yıl geçtikten sonra incelemeye konu █████/2013 tarihli suçun işlendiği, 5237 sayılı Kanun’un 58/2-b maddesindeki “Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.” şeklindeki düzenleme gereğince anılan cezanın tekerrüre esas alınamayacağı ve sanığın adli sicil kaydında tekerrüre esas alınabilecek başkaca mahkûmiyetinin bulunmaması karşısında, hükmolunan cezanın yazılı şekilde mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilemeyeceğinin gözetilmemesinde,2- Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı kararı yönünden yapılan incelemede,Adı geçen sanığın █████/2013 tarihinde müşteki ... ... ... ...'a karşı gerçekleştirdiği iddia edilen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan Alanya Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen █████/2023 tarihli ve █████████ sayılı iddianame ile açılan kamu davası üzerine yapılan yargılama neticesinde Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı kararı ile sanığın cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, sanığın yargılamaya konu aynı eylemi hakkında daha önceden Alanya Cumhuriyet Başsavcılığının █████/2018 tarihli ve █████████ sayılı iddianamesi ile açılan dava üzerine yapılan yargılama neticesinde Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı kararı ile sanığın mahkumiyetine karar verildiği ve anılan kararın da istinaf edilmeksizin █████/2020 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması karşısında, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/7. maddesinde yer alan, “Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.” şeklindeki düzenleme gereğince mükerrer açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, sanığın mahkûmiyetine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir."Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi; “Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder.” şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.A. (1) Numaralı İstem Yönünden;1. 5237 sayılı Kanun'un "Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular" başlıklı 58/1-2. maddesi;"(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı; a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl, geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz."Şeklinde düzenlenmiştir.2. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında tekerrüre esas alınan Alanya 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 25.03.2009 tarihli ve █████████ Esas, ████████ Karar sayılı, 3.600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ilamın 15.09.2009 tarihinde kesinleştiği ve 18.06.2010 tarihinde infaz edildiği, kanun yararına bozma incelemesine konusu suçun, tekerrüre esas alınan ilamın üzerinden 3 yıl geçtikten sonra 02.07.2013 tarihinde işlendiği ve hükümlünün adli sicil kaydında başkaca tekerrüre esas ilamının bulunmadığının anlaşılması karşısında, hükümlü hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağının gözetilmemesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.B. (2) Numaralı İstem Yönünden;1. Kanun yararına bozma istem yazısında belirtilen ve hükümlünün aynı eylem nedeniyle yargılandığı Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.02.2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyası ile inceleme konusu Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasındaki dava konusu olay, suç tarihinde hükümlünün şikayetçiyi rızası dışında götürdüğü ormanlık alanda alıkoyarak hürriyetinden yoksun bırakmasına ilişkindir.2. Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında, iddianame düzenlenme tarihinin 25.10.2018, karar tarihinin 06.02.2020 ve kesinleşme tarihinin 01.07.2020; Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında ise iddianame düzenlenme tarihinin 27.03.2023, karar tarihinin 24.04.2023 ve kesinleşme tarihinin 12.05.2023 olduğu tespit edilmiştir.3. 5271 sayılı Kanun'un 223/7. maddesi; "(7) Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.” şeklinde düzenlenmiştir.4. Hükümlü hakkında aynı eylem sebebiyle Alanya Cumhuriyet Başsavcılığının 27.03.2023 tarihli iddianamesi ile açılan Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyası ile görülen mükerrer davanın, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/7. maddesinde “Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın REDDİNE karar verilir.” hükmü gereğince reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir.III. KARARA. (1) Numaralı İstem Yönünden;1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,2. Alanya 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.02.2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,3. 5271 sayılı Kanun'un 309/4-d maddesi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden; “Hükümden cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına dair 5237 sayılı Kanun'un 58. maddesinin tatbikine ilişkin (5) numaralı fıkranın çıkartılmasına, hukuka aykırılığın bu şekilde giderilmesine, kararın diğer kısımların aynen bırakılmasına,”B. (2) Numaralı İstem Yönünden;1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,2. Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,3. 5271 sayılı Kanun'un 309/4-d maddesi gereğince aynı fiilden aynı fail hakkında yürütülen mükerrer davanın, 5271 sayılı Kanun'un 223/7. maddesi uyarınca REDDİNE, Mahkemece hükmedilen bu CEZANIN KALDIRILMASINA,Dava dosyalarının, Mahkemelerine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.03.2025 tarihinde karar verildi.