sınırdaş parsel malikinin tarımsal bütünlüğü bozma ve parçalanma endişesiyle reddedilen yasal ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemi davasında yargıtayın onama kararı.

Sınırdaş parsel malikinin tarımsal bütünlüğü bozma ve parçalanma endişesiyle reddedilen yasal ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemi davasında Yargıtayın onama kararı.

Özet: Sınırdaş parsel maliklerinin, komşu taşınmazın satışında bedelde muvazaa yapıldığı iddiasıyla yasal ön alım (şufa) hakkını kullanarak tapu iptali ve kendi adlarına tescilini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesi, taşınmazların tarımsal bütünlüğünü koruma ve hisselendirme halinde ekonomik değer kaybı yaşanacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir; davacıların bu kararı temyizi üzerine Yargıtay, alt mahkeme kararlarını usul ve yasaya uygun bularak onamıştır.

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin 2192 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalının işbu taşınmaza sınırdaş nitelikte olan 2193 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 2193 parsel sayılı taşınmazın, Lüleburgaz Tapu Müdürlüğünün 27.09.2019 tarihli ve 15706 yevmiye numaralı işlemle 327.285,00 TL bedelle ... tarafından davalı ...'e satıldığını, her ne kadar dava konusu taşınmazın satış değeri tapuda 327.285,00 TL olarak gözükse de, gerçek satış bedelinin daha düşük olduğunu, bedelde muvaaza yapıldığını, Lüleburgaz 2. Noterliğinin 18.09.2019 tarihli ve 8517 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkillerine dava konusu satışın bildirildiğini belirterek davalı adına kayıtlı 2193 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde ; müvekkilinin dava konusu taşınmazı dava dışı satıcı ... ile anlaşarak Lüleburgaz 2.Noterliği'nin 18.09.2019 tarihli satış sözleşmesi ile 400.000,00 TL bedelle satın aldığını, yapılan satış işlemi de Lüleburgaz 2. Noterliğinin 18.09.2019 tarihli ve 8517 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalılara bildirildiğini, bedelde muvaaza yapılmadığını, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, komşu taşınmaz malikinin ön alım hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "2193 ve 2194 parsel sayılı taşınmazların davalı adına tam hisseli olarak kayıtlı olduğu, 2193 parsel sayılı taşınmaz ile 2194 parsel sayılı taşınmazın tarımsal olarak bir bütünlük sağladığı ve ekonomik değere haiz olacak şekilde tarım yapıldığı, dava konusu taşınmazın alanının 18.373,00 metrekare, 2194 parsel sayılı taşınmazın alanının 4.082,00 metrekare toplam alanın 22.455,00 metrekare olduğu, davacı sınırdaş parsel sahiplerinin birden fazla kişi oldukları birlikte ön alım hakkı kullanmaları durumunda dava konusu taşınmazın tam paylı halden paydaşlı ... geleceği ve paydaş sayısı artırılarak hisselendirilmiş olacağı davacıların her birinin hissesine düşen alanın 20 dekardan az olacağı ve 2194 parsel sayılı taşınmazın ekonomik olarak bir bütünlüğünün kalmayacağı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;

a. 2192 ve 2193 parsel sayılı taşınmazlar arasında tarımsal bütünlük olduğunu,

b. Bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını hatalı tespitler yapıldığını,

c. Yargıtay İçtihatları gereği ön alım hakkını kullanacak kişilere ait taşınmazın hisseli olmasının bu hakkın kullanılmasına bir engel teşkil etmediğini,

d. Bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini ancak itirazlarının dikkate alınmadığını,

e. Bedelde muvaaza iddialarının kanıtlandığını, beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sınırdaş parsel malikine tanınan yasal ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.