Kanun Yararına Bozma Talebinin Kabulü: İlk Hükmü Veren Hakimin Yeniden Yargılama Talebinin Reddine Dair Kararda Görev Alarak Tarafsızlık İlkesini İhlal Etmesi.
Özet: Yargıtay, hükümlünün kesinleşmiş mahkûmiyet kararının ardından yaptığı yeniden yargılama talebinin reddine dair kararda, ilk mahkûmiyet hükmünü veren hâkimin görev almasının, Ceza Muhakemesi Kanununun 23/3. maddesindeki önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağı ilkesiyle çelişerek hâkimin tarafsızlığını zedeleyeceği ve adil yargılanma hakkını ihlal edeceği gerekçesiyle, alt mahkeme kararını kanun yararına bozmuştur.
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI
: ████████ Değişik İşSUÇ
: Hükümlü veya tutuklunun kaçmasıİNCELEME KONUSUKARAR
: İtirazın reddiKANUN YARARINABOZMA YOLUNABAŞVURAN
:Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcılığıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: İlgili kararın kanun yararına bozulmasıEspiye 2. Asiye Ceza Mahkemesinin 10.02.2023 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 292/1, 62/1. maddeleri, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 251/3. maddesi uyarınca 3 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün itiraz olunmaksızın 22.02.2023 tarihinde kesinleşmesini müteakip, hükümlü tarafından 16.05.2023 tarihinde yeniden yargılama talebinde bulunması üzerine Espiye 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.04.2023 tarihli ek kararıyla yeniden yargılama talebinin reddine ve bu karara karşı yapılan itirazın Giresun 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.06.2023 tarihli kararı ile reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 07.12.2023 tarihli ve ██████████ sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.12.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:I. İSTEMYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.12.2023 tarihli ve KYB-███████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin;"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanunun 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümde belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak, olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle, somut olayda ilk yargılamada görev alan Hâkim ... ...'in yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair ek kararda da görev almış olduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE1. 5271 sayılı Kanun'un "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318/1. maddesi;“(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir...”Aynı Kanun'un "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23/3. maddesi;“(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz.”Şeklinde düzenlenmiştir.2. Belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve mahkumiyet kararında görev yapan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin kararda görev yapamayacağının kabul edilmesi gerekmektedir.3. İnceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında Espiye 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.02.2023 tarihli mahkumiyet hükmünü veren hâkim ... ...'in, dava ile ilgili yargılama yaparak ulaştığı kanaatini ilk hükümle dosyaya yansıtması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede önceki kanaatinden etkilenebileceğinden, istem hakkında farklı hâkim tarafından karar verilmesi gerektiği gözetilerek itirazın bu yönden kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.III. KARAR1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,2. Giresun 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.06.2023 tarihli ve ████████ Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.03.2025 tarihinde karar verildi.