1479 sayılı Kanun gereğince trafik kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen sosyal sigorta yardımlarının rücuan tahsilinde, Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası araç malikinin işleten sıfatının detaylı araştırılması gerekliliği ve bu eksiklik nedeniyle hükmün bozulması.
Özet: Sosyal güvenlik kurumunun trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirlerin rücuan tahsili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi sürücü ve araç malikini sorumlu tutmuştur; ancak Yargıtay, sürücüye yönelik kararı onarken, araç malikinin sorumluluğu konusunda Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası sadece kayıtlı malik olmanın yeterli olmadığına, 2918 sayılı Kanun kapsamında fiili işletenlik sıfatının ayrıca ve yeterince araştırılması gerektiğine dikkat çekerek, bu yönden eksik incelemeyle karar verildiği gerekçesiyle araç maliki hakkındaki hükmü bozmuştur.
Mahkemesi
:İş MahkemesiNo
:673-94Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.Hükmün, davalı ... ile diğer davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı ...'ın temyiz itirazlarının REDDİNE,2-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;Davacı, 23.05.2004 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan sosyal sigorta yardımlarının; 19 KT 780 plakalı araç sürücüsü davalı ... ile aracın kaydi malik ve işleteni olduğu iddia edilen davalı ...'dan rücuan ödetilmesini istemiştir.Mahkemece, davalı ...'ın işletenlik sıfatına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmaksızın, davalı ...'ın % 100 kusurlu olduğu ve meydana gelen zarardan sürücü Vedat ile birlikte işleten Hüseyin'in de sorumlu olduğu kabul edilip, davanın kabulüne karar verilmiştir.1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında rücu edilecek kişilerin sorumlulukları; öncelikle üçüncü kişinin suç sayılan hareketi ile yasada belirtilen sosyal sigorta yardımlarının yapılmasını gerektiren bir halin doğması ve sigortalı ya da hak sahiplerine bu yardımların yapılması koşuluna bağlanmıştır. Diğer taraftan, davalı araç malikinin sorumluluğuna dayanak kılınan 1479 sayılı Kanunun 63. maddesinin 3396 sayılı Kanunla değiştirilen 2. fıkrasında yer alan "...araç maliklerine..." ibaresi; Anayasa Mahkemesinin 27.3.2000 tarih ve ████████ E. ███████ K. sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal kararı 13.11.2002 gün ve 24935 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Bu durumda, araç malikinin 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak anılan yasanın öngördüğü "diğer sorumlular" kavramı kapsamında 2918 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmünde öngörülen tanım çerçevesinde işleten sıfatına haiz bulunması; bir başka anlatımla trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile aracın tehlikesi kendisine ait olmak üzere kendi nam ve hesabına işletiyor olması halinde mümkündür.Somut olayda, ceza dosyasında yer alan Çorum Emniyet Müdürlüğü'nden alınan 26.05.2004 tarih ve 2558 sayılı yazı cevabında; 19 KT 780 plakalı aracın davalılardan ... adına kayıtlı olduğu belirtildiği halde, mahkemece, davalı ...'ın kaydi malik ve işleten sıfatı yöntemince araştırılmaksızın, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.O hâlde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ
: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'a iadesine 05.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.