Sigortalı çalışma süreleri tespitinde, önceki işçilik alacakları dosyasının incelenmesi, giriş-çıkış kayıtlarının araştırılması ve USD kazancın TLye çevrilmesi gerekliliğine ilişkin bozma kararı.
Özet: Yargıtay, davacının Rusya Federasyonundaki işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti davasında yerel mahkemenin kabul kararını, usul ve yasaya aykırılıklar nedeniyle bozmuştur; zira mahkeme, öncelikle işçilik alacaklarına ilişkin kesinleşmiş bir davanın güçlü delil niteliğini değerlendirmemiş, davacının oğlunun kazası nedeniyle Türkiyede geçirdiği süreleri giriş-çıkış kayıtları ile netleştirerek çalışmadan geçen dönemleri dışlamamış ve sigorta primine esas kazancı döviz kuru üzerinden Türk Lirası olarak belirlemek yerine doğrudan USD cinsinden tespit etmiştir.
Mahkemesi
:İş MahkemesiNo
:595-341Dava, davalılardan işverene ait işyerinde geçen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.Hükmün, davalıların Avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.1- Davacı, davalılardan işverene ait Rusya Federasyonu’ndaki işyerinde 2005 yılı 6. ay ila 2009 yılı 1. ayları arası dönemde aylık 1000 USD kazanç ile geçen çalışmalarının tespitini istemiş; Mahkemece, davacının, uyuşmazlık konusu dönemin tamamında, USD olarak belirtilen sigorta primine esas kazanç ile çalıştığının tespitine karar vermiştir.Mahkemece, öncelikle, işçilik alacaklarına ilişkin İstanbul 5. İş Mahkemesi’nin ████████ Esas sayılı dosyası getirtilmeli; kesinleşmiş olması durumunda, iş bu dava yönünden güçlü delil olduğu gözetilmelidir. Ayrıca, bir kısım tanıklar, davacının, oğlunun kaza geçirdiği dönemde, bir süre Türkiye’de bulunduğunu beyan etmişlerdir. Mahkemece, davacının oğlunun kaza geçirdiği dönem araştırılmalı; Yine, ilgili emniyet müdürlüğünden, davacının Türkiye’ye giriş-çıkış tarihleri sorularak, Türkiye’de kaldığı süre şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenmeli; Türkiye’de geçen sürelerin yıllık izin süreleri olup-olmayacağı üzerinde durularak, izinde geçirilmeksizin çalışılmadan geçen süreler dışlanmalıdır.2- Tespitine karar verilen sürelerdeki sigorta primine esas kazançlar yönünden ise; çalışmaların geçtiği dönemdeki kazancın taban ve tavan sınırları gözetilerek, ödeme tarihindeki döviz kuru esas alınarak, Türk Lirası olarak belirlenmesi gerekirken, sigorta primine esas kazancın USD olarak tespitine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ
:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, alınan temyiz harcının istek halinde dalılardan ... İnş. San. A.Ş.'ye iadesine, 05.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.