Kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında davalının tacir olup olmadığının görev yönünden değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir elektrik dağıtım şirketinin, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını talep ettiği davada, mahkemenin öncelikle yargılamanın ticari dava olup olmadığını belirlemek üzere davalının tacir sıfatını araştırdığını, vergi dairesinden ve ticaret sicil müdürlüğünden gelen yanıtlara göre davalının ticari faaliyetinin olmadığını, defter tutma zorunluluğu bulunmadığını ve tacir olarak kaydedilmediğini gösteren bir görev incelemesi değerlendirmesidir.
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:███████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı yanın kullanımında olan tesisatta, müvekkil şirket tarafından █████/2014 tarihinde yapılan kontrolde; "yukarıda bilgileri bulunan sayacın kayıtsız olduğu tespit edilmiştir" şeklinde tespitte bulunulduğunu, yapılan tespitlerin üzerine zabıt tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği sırasıyla; F/... seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı tanzim edildiğini, bu tutanaklara istinaden 4.169,40-TL tutarında kaçak elektrik tüketim tahakkuku yapıldığını, borçlu tarafından icra takibinden önce █████/2015 tarihinde 1.459,08-TL kısmi ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin TBK m. 100 kapsamında 1.436,41-TL'si asıl alacaktan 19,21 TL'si ise işlemiş faizden mahsup edildiğini, borçlunun yaptığı kısmi ödeme borcu kabul anlamına gelmekte ve yine borçlunun kaçak elektrik kullanımını ortaya koyduğunu, davalı aleyhine, yukarıda arz edilen bakiye kaçak elektrik bedeline 568,34-TL gecikmiş gün faizi ve 102,29-TL faizin KDV'si ilave edilerek 3.403,62-TL'nin tahsili amacıyla ... ... Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu, davalı tarafça yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı tarafın %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı asile dava tebliğ edilmemiş davaya cevap dilekçesi sunmamamıştır.DELİLLER
:Vergi dairesi cevapları ve ticaret sicil müdürlüğü cevapları dosyamız arasına alınmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; kaçak elektrik kullanıma dayalı alacağa istinaden başlatılan icra takibine davalının haksız itirazının iptali istemine ilişkindir..... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı dosyası mahkememize görevsizlikle gelmiş olup mahkememizin ███████ Esas sırasına kaydı yapılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.Davalının tacir olup olmadığına ilişkin araştırma yapılmış olup müzekkere cevapları işbu dosya kapsamına alınmıştır. Mahkememizce, davalı gerçek kişinin son olarak bağlı bulunduğu Yenibosna Vergi Dairesine yazılan müzekkereye " Bahse konu mükellefin dairemiz mükellefiyeti süresince ticari faaliyetinin bulunmadığı buna binaen defter tutma zorunluğunun olmadığı ve tacir sayılmadığı, 01.01.███████.12.2018 tarih aralığında ... koduyla kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi faaliyetinde bulunduğu görülmüştür." şeklinde ve İstanbul Ticaret Sicil Müd.'ne yazılan müzekkereye "Gerçek ve tüzel kişi tacirlerin ticaret unvanlarının tasnifinden meydana gelen sicil fihristimizde yapılan incelemede yazınızda TC kimlik numarası verilen ...' nün gerçek kişi ticari işletme kaydı, ortağı olduğu kollektif ve komandit şirket kaydı bulunamadığı gibi tek pay sahibi olduğu anonim şirket kaydı da bulunamamıştır." şeklinde yanıt verildiği anlaşıldı.Anılı kanuni düzenlemeler ve içtihatlar ışığında somut olaya bakıldığında; .... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarih, ... dosyası kararı ile :" dosya kapsamına göre davaya konu kaçak tespit tutanağında davalının abone grubunun (dükkan) ticarethane olarak belirtildiği, ... Vergi Dairesi yazı cevabından anlaşıldığı üzere davalı ...'nün gerçek usulde ticari kazanç elde ettiği yine Davalının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde kaydının olduğu, ... ... Ve Dış Ticaret Limited Şirketinin ortağı ve yetkilisi olduğundan tacir olduğu, davaya konu kaçak tespit tutanağında yerin ticarethane olduğu her iki tarafında tacir olduğu anlaşıldığından bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.Asliye Ticaret Mahkemelerinin nispi ticari davalarda görev alanı belirlenirken tarafların tacir (bilanço esasına göre defter tutan 1. sınıf tacir ) olup olmadığı hususunun ticari işleme esasına göre tespiti esastır. Bunun için de tarafın beyan ettiği gelir giderlerlerinin VUK 177.' de belirlenen ve her sene güncellenen hadleri aşıp aşmadığının araştırılması gerekmektedir. Mahkememizce de görevsizlik kararı veren mahkemece de araştırıldığı üzere davalının 1. Sınıf tacir olmadığı sabittir. Yine davalı hakkında ticaret sicile yazılan müzekkere cevabında davalının ... .. LTD şirketinin ortağı olduğu belirtilmişse de BAM 3. H.D nin █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamında "..Ancak ticaret şirket ortağı olunması tek başına şirket ortağının tacir olduğu anlamına gelmez.. '' denilmek suretiyle açıklandığı üzere davalının limited şirket ortağı olması onu tek başına tacir yapmaz.Açıklanan tüm bu nedenlerle kaçak kullanım ya da abonelik yapılan yerin iş yeri/ dükkan olmasının ya da davalının limited şirket ortağı olmasının ilgiliyi tacir olarak nitelendirmek için yeterli olmayacağı, yazılan müzekkerelere de davalının 1.sınıf tacir olmadığı şeklinde cevap verildiği anlaşılmakla nispi dava koşulları oluşmadığından mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Mahkememizin huzurdaki davada görevli olmadığı, görevli Mahkemenin .... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip her iki mahkeme arasında görev açısından olumsuz görev uyuşmazlığı meydana gelmekle merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,3-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır