İki ayrı ticaret mahkemesinin yetkisizlik kararları sonrası HMK hükümleri uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince yargı yerinin belirlenmesi.
Özet: Bölge adliye mahkemesi, itirazın iptali davasında iki asliye ticaret mahkemesinin karşılıklı yetkisizlik kararı vermesi üzerine yargı yerinin belirlenmesi talebini değerlendirerek, davalının süresi içinde yetki sözleşmesine dayanarak yaptığı itirazın ilk mahkemece kabul edilip yetkisizlik kararının kesinleşmesi ve davacı tarafından benimsenmesi durumunda, kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde dosyanın gönderildiği mahkemenin resen yetkisizlik kararı veremeyeceği gerekçesiyle İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesini yetkili yargı yeri olarak belirlemiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
: █████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ ████████DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliTaraflar arasındaki davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A R Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Davalı vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik itirazını süresinde sunduğu, taraflar arasındaki sözleşmede İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığına dair yetki şartının belirlendiği dolayısıyla taraflar arasında bağlayıcı yazılı yetki sözleşmesi olduğu görülmekle, HMK 17. Maddesi gereğince ...kesin yetki kuralının mevcut olduğu buna göre davanın sözleşmeyle belirlenen yetkili İstanbul Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerekeceği..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...davada kesin yetki halinin bulunmadığı, sözleşmedeki yetki şartının HMK 17. maddesi uyarınca geçerli olmadığı anlaşılmış olup bu durumda genel yetki kuralı gereği inceleme yapıldığında davalının yerleşim yerinin Başakşehir/ İstanbul olduğu, TBK 89. maddesi gereği yetkili mahkeme değerlendirmesi yapıldığında ise davacının yerleşim yerinin Esenler/İstanbul olduğu görülmekle her iki durumda da yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik yönünde karar vermiştir.Bir kişinin ticaret siciline kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Bir kişinin esnaf sayılabilmesi için vergiye esas hasılat/satış unsuru yanında, iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir. Dosya kapsamından davacının ticari faaliyetinin esnaflık düzeyini aşar mahiyette olup olmadığı tam olarak anlaşılamamaktadır. Ancak yetki sözleşmesi geçerli olmasa dahi, yetki mahkemenin tayini konusunda sonuç değişmemektedir. Şöyle ki; 6100 sayılı HMK'nın 19. maddesine göre, yetki itirazı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Davalı, süresi içinde ve usûlüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir. Somut olayda ise davalı tarafca süresinde usulüne uygun bir şekilde yetki sözleşmesinde yazılı mahkemeyi yetkili mahkeme olarak göstermek suretiyle itirazda bulunduğu görülmektedir. Bu durumda, davalı tarafça süresi içerisinde usulüne uygun bir şekildre yetki itirazında bulunulduğu, mahkemece itiraz kabul edilerek yetki şartında yazılı mahkemeye yetkisizlik yönünde karar verildiği, taraflarca bu kararın istinaf edilmeyerek kesinleştiği ve davacı tarafın da kesinleşen yetkisizlik kararı ile yetkili mahkemenin İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu benimsediği, kesin yetkinin bulunmadığı hallerde yetkisi kesinleşen adı geçen mahkemece resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği anlaşılmakla yetkili mahkeme adı geçen mahkemedir.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE █████/2025 gününde oy birliğiyle karar verildi.