Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, ticari defter kayıtlarında bulunmayan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine karşı açılan menfi tespit davası istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı bir şirketin, kendisine karşı başlatılan haksız ve dayanaksız olduğunu iddia ettiği icra takibinin durdurulması ve borçlu olmadığının tespiti amacıyla açtığı menfi tespit davasını konu almaktadır. Davalı taraf, taşeron olarak anlaşılan bir iş kapsamında aracının şoförüyle birlikte kiralanması karşılığında davacının kendisine borçlu olduğunu iddia ederken, ilk derece mahkemesi ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacı ve davalının defterlerinde bu alacağa dair bir kayıt bulunmadığını belirterek, ispat yükünün davalıda olduğu gerekçesiyle karar vermiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN
: ... (...)ÜYE
: ... (...)ÜYE
: ... (...)KATİP
: ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2021NUMARASI
: 2020/... ESAS 2021/... KARARDAVACI
: ... -VEKİLİ
: Av. ...-DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ...-DAVANIN KONUSU
: Menfi TespitİSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2025YAZIM TARİHİ
: █████/2025Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;İDDİALARIN ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı ... İnş. Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkilinin kendisine başlatılan bu icra takibinin tebligatı müvekkilinin şirketinde çalışana tebliğ edildiğini, müvekkilinin bu tebliğden haberi olmadığı için takibin kesinleştiğini, müvekkili şirkete başlatılan ve kesinleşen icra takibinden kendisine █████/2020 tarihinde ...'tan ek hesap limitine kısıtlama konulduğuna dair gelen mesajla öğrendiğini, haksız ve hukuka aykırı usulsüz bir şekilde başlatılan icra takibi ile müvekkili şirketin ticari itibarları zedelendiğini ve banka blokeleri sebebiyle ticari hayatı zor duruma girdiğini, davalı şirket ... İnş. yapmış olduğu bu işlemlerin hukuka aykırı olup kötüniyetle yapıldığını, müvekkili şirketin davalı şirket ile bir alacak verecek ilişkisinin olmadığını, davalı şirket müvekkil şirketin borcu olmadığı halde aleyhine icra takibi başlattığını, açıklanan nedenlerle telafisi imkansız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için uygun görülecek bir teminat karşılığında Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takibin durdurulması gerektiğini belirterek, haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ... A.Ş. ile davacı arasında ... Mahallesinde ... dere tarama yol rehabilitasyon yapımı işiyle ilgili sözleşme imzalandığını, davacı şirket ile ... İnş. Ltd. Şti. söz konusu işin yapılması için ... Ltd. Şti.'nin alt işvereni olarak anlaştığını, ... İnş.Ltd Şti'nin de söz konusu işin yürütülmesi için ... ile anlaştığını, █████/2016 tarihinde ... ile müvekkili şirketin yetkilisi ... ile müvekkiline ait olan ... plakalı aracın ilgili işte şoför hizmeti ile birlikte █████/2016- █████/2017 tarihleri arasında 18.000,00.TL ücret karşılığında çalıştırılması hususunda anlaştığını, anlaşmaya göre 18.000,00.TL'nin █████/2017 tarihinde müvekkili şirkete ödeneceğini, şoför ...'a bu iş karşılığında elden 3.750,00.TL ödendiğini, ... İnş. Ltd. Şti yetkilisi ... tarafından █████/2017 tarihinde ... adına müvekkili şirket ortağı ... hesabına 6.000,00.TL yatırıldığını, geri kalan 12.000,00.TL ödenmediğini, müvekkilinin tüm alt işveren ve üst işverenlere ihtarname gönderdiğini, buna rağmen borcun ödenmediğini, tüm işverenlerin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davacı şirket yetkilisine mesaj gönderildiğini, fatura düzenlenmediğini, ...'un kendisinin fatura düzenleyeceğini söylediğini, ilgili işin kira bedelinin 12.000,00.TL+ kdv olduğunu, ... tarafından çalıştırılan kamyonlara her gün mazot dağıtılmakta olduğunu ve fiş kesildiğini, müvekkili aracın kiralanması ve şoför çalıştırılmasında menfaati olan işverenlere karşı icra takibi açmak zorunda kaldıklarını kötüniyetli olmadıklarını, açılan davayı kabul etmediklerini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı ile; Somut olayda ispat yükünün alacağın ve hukuki ilişkinin varlığını iddia eden alacaklı tarafta olduğu, Davalı taraf tanık bildirdiği davacı tarafça tanık dinlenmesine açıkça muvafakat edilmediğinden ve dava konusunun miktar ve mahiyeti nazara alınmakla davalının tanık dinletme talebi reddedildiği, davalı delil listesinde bilirkişi incelemesi mevcut olmakla, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin 2016 ve 2017 yılı defter kayıtlarında davacıdan alacağı olduğu yönünde bir kayıtının gözükmediği, davacı şirketin 2016 ve 2017 yılı defterlerinde davalıya borcunun olduğu yönünde bir kayıtın gözükmediği belirtildiği, her ne kadar davalı tarafça araç şoförünün █████/2016-█████/2017 dönemine ilişkin maaşının davacı tarafça ödendiğine dair SGK kayıtları delil olarak bildirilmiş ise de, salt bu maaş ödemesinin davacının davalıya ait ... plakalı aracı kiralayarak çalıştırdığı iddiasını ispata yeter kabul edilemeyeceği, davalının davacıdan takip dosyası kapsamında alacaklı olduğuna dair iddianın ispat edilemediği, bu kapsamda davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, dosya kapsamından, davalının kötüniyetli olduğu davacı tarafça ispat edilemediğinden davacının tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf talebi ile; ... Elektirik Üretim A.Ş.'nin Adana ili, ... Mahallesinde ... dere tarama yol rehabilitasyon yapma işini davacı şirketin yapması hususunda aralarında yazılı olarak anlaşma yapıldığını, davacı şirket ile ... İnşaat Ticaret ve Sanayi LMT. ŞTİ. söz konusu işin yapılması için ... İnşaat Ticaret ve Sanayi LMT. ŞTİ.'nin alt işveren olarak çalışması hususunda anlaştığını, ... İnşaat Ticaret ve Sanayi LMT. ŞTİ. söz konusu işin yürütülmesi için alt işveren ... ile anlaştığını, davacı şirketin ticari defterlerinde davacı şirketin ... Elektirik Üretim A.Ş., ... İnşaat Ticaret ve Sanayi LMT. ŞTİ. ve ... ile ticari ilişkilerinin olduğunun görüldüğünü, davacı şirketin ticari defterlerinde 2017 yılı ocak ve şubat aylarında tanıklar ... ve ...'a maaş ödemesi yaptığını, ... müvekkili şirketin ... plakalı aracını kullanan şoförün rehabilitasyon işinde çalıştıktan sonra müvekkili şirkette çalıştığının SGK kayıtlarında görülmekte olduğunu, 25.12.2016 tarihinde ...'un müvekkili şirketin yetkilisi ... ile müvekkili şirkete ait ... plakalı aracının Adana ili, ... Mahallesinde ... dere tarama yol rehabilitasyon yapma işinde şoför ... hizmeti ile birlikte 28.12.2016-10.02.2017 tarihleri arasında 18.000,00.TL ücret karşılığı çalıştırılması hususunda anlaştığını, anlaşmaya göre 18.000,00.TL 17.02.2017 tarihinde müvekkili şirkete ödeneceğini, bu anlaşmaya istinaden 28.12.2016-10.02.2017 tarihleri arasında müvekkili şirkete ait ... plakalı araç şoför ...'ın denetiminde söz konusu rehabilitasyon yapma işinde çalıştığını, şoföre bu hizmeti karşılığı müvekkili şirket tarafından 3.750,00.TL elden ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin ... plakalı aracı rehabilitasyon işinde çalışırken ... Elektirik Üretim A.Ş. tarafından çalıştırılan kamyonlara her gün mazot dağıtılmakta ve dağıtılan mazot için her kamyona fiş kesilmekte, liste yapılmakta, kayıtlar tutulmakta olduğunu, müvekkili şirkete anlaşılan iş karşılığı 18.000,00.TL ödenmesi gerekirken ... İnşaat Ticaret ve Sanayi LMT. ŞTİ. Yetkilisi ... 06.02.2017 tarihinde ... adına müvekkili şirketin ortağı ...'un ... bankasındaki hesabına 6.000,00.TL yatırdığını, müvekkili şirketin yetkilisi bir çok kez kalan 12.000,00.TL'nin ödenmesi için tüm işverenlerle görüşmesine rağmen kalan 12.000,00.TL ödenmediğini, 05.12.2019 tarihinde Adana 4. Noterliği aracılığı ile ... yevmiye nolu ihtarname ile kalan 12.000,00.TL'nin ödenmesi için tüm işverenlere ihtarname göndermiş olsa da, işverenler gönderdikleri ihtarname cevabında kötüniyetli olarak haksız bir şekilde sanki sözkonu rehabilitasyon işinde hiç yeralmamış, hiç bir ilgileri yokmuş gibi borçlu olmadıklarının beyan edildiğini, ...'un kendi aracını 12.000,00.TL+KDV 'nin üzerinde bir ücret ile sözkonusu rehabilitasyon işinde kiraladığını ve faturaları kestiğini, şirket ortağı ...'a fatura kesmesine gerek olmadığını söyleyip müvekkili şirketin kesmesi gereken faturayı kendi kesip fatura nedeni ile KDV indiriminden ...'un kendi haksız bir şekilde yararlandığını, bu nedenlerle; Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 30.09.2021 tarihli, 2021/... numaralı kararının kaldırılarak, yeniden yargılama yapılması ve haksız ve kötüniyetli olarak açılan iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı vekili, davalı ile aralarında bir ticari ilişki olmadığını, davalı tarafın dava dışı ...'dan olan alacağı için kendisi hakkında haksız yere takip başlattığını, bu hususun Adana 4.Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile de belirli olduğunu belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili ise davacının üst işveren olduğunu, alt işverenler ile anlaşarak işi alt işverenlere verdiğini, en son alt işverenin ... olduğunu, işin şoför ile yapılması hususunda bu kişiyle anlaşmaya vardıklarını, kendilerine ait aracın şoförle birlikte kiralanması hususunda 18.000 TL karşılığında dava dışı ... ile anlaştıklarını, ... tarafından şoför ücreti olan 6.000,00 TL'nin ödendiğini ancak araç kira parası olan 12.000,00 TL yönünden üst işveren olarak davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, işbu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır:Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (HMK m. 190; MK m.6).Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru, s:143). (HGK'nın █████/2019 tarih ve ███████-832 Esas, ████████ Karar)Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, işbu davada ispat yükünün davalı alacaklıda olduğu, incelenen taraf defterlerine göre aralarında bir ticari ilişki bulunmadığı ve alacak borç ilişkisinin olmadığı, davalı tarafın dosya kapsamında başkaca bir yazılı delil ibraz etmediği, bu sebeple davalının davacıdan alacaklı olduğunun yazılı delillerle ispatlanamadığı, tanıkla alacağın varlığının ispatlanamayacağı, şoför ücreti olan 6.000,00 TL'nin dava dışı ... tarafından ödendiği, yine şoförün işin yapılma sürecinde SGK kaydının davacı işyeri bünyesinde görünmesinin salt alacağın varlığını ispatlayamadığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2021 tarih ve 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2)- )492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 1.484,03.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 287,70.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 1.196,33.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2025 tarihinde karar verildi....Başkan...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır...Katip...¸e-imzalıdır