Bankanın genel kredi sözleşmesi ve karşılıksız çeklerden doğan gayri nakdi risk alacağına ilişkin, icra takibine davalıların yaptığı itirazın iptali davası.
Özet: Bir bankanın, genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı şirkete kullandırılan ve kefilin de müteselsil sorumlu olduğu çek hesabından kaynaklanan, ödenmeyen ve karşılıksız çıkan çek bedelleri nedeniyle başlattığı 156.460 TLlik icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açtığı davada; davalı kefilin zamanaşımı itirazının reddedildiği ve bilirkişi raporunun, bankanın icra takibine konu olan alacak miktarının karşılıksız çeklerden doğan gayri nakdi risk olarak mevcut olduğunu teyit ettiği bulgularıyla, itirazın iptali ve takibin devamı taleplerinin değerlendirildiği bir hukuki süreçtir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete, davacı banka tarafından Genel Kredi Sözleşmesi gereğince ... çek hesabı kullandırıldığını, davalı ...'ın bu sözleşmeyle kefalet miktarı kadar müteselsil kefil olmayı kabul ettiğini, davalıların, 156.460-TL iade edilmeyen çek sorumluluk tutarı olmak üzere takip tarihi itibariyle toplam 156.460-TL’lik borcunu ödemediğini, yasal takip öncesinde kendilerine ... 3. Noterliği'nce... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, bu ihtara rağmen davalıların yasal süresi içinde ihtarnameye itiraz etmediğini ve borcu da ödemediğini, ödeme yapılmaması nedeniyle davalılar aleyhine ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalıların █████/2021 tarihinde icra takibine, borca, faize, faiz oranına ve imzaya itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla davalıların ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine yapmış olduğu itirazın iptalini, takibin devamını, davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin Genel Kredi Sözleşmesi kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığını, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; cevap ve delillerini içerir dilekçeleri ile Genel Kredi Sözleşmesi gereği müvekkilinin kefil olduğu şirketçe tüm kredi borçları ödenmiş olup davacının herhangi bir alacağı olmadığından huzurdaki davanın tüm talepler yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.Davalı şirkete usulüne uygun tebligat hazırlandığı ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.DELİLLER VE GEREKÇE;Dava; İİK'nın 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.... 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve taraf delilleri toplanmış ve bilirkişi raporu alınmıştır.... 21. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 156.460TL güncel çek taahhüt tutarı alacağı için ilamsız icra takibi yapıldığı, davalılar vekilleri tarafından süresinde itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştırMahkememizin 13.09.2022 tarihli celsesinde zamanaşımı süresi geçmediğinden davalı... vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.31.01.2018 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin incelenmesinde; davalılardan ...Şirketi'nin asıl borçlu olduğu, kredi limitinin 5.000.0000TL olduğu, davalı ...'ın 6.250.000TL limitle müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladığı görülmüştür.... 3. Noterliğinin ... yevmiye numaralı... tarihli ihtarnamesi ile 70 adet iade edilmemiş/karşılıksız yazılmış çek sebebiyle toplam 112.000TL'nin nakden ödenmesi veya çek yapraklarının iade edilmesi ihtar edilmiştir.Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bankacılık konusunda uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "...-Davacı ...Bankası A.Ş.’nin,a)04.10.2018 kat tarihi itibariyle, davalı ...Tic. A.Ş. ’ne verilen çeklerle ilgili olarak, davalı şirket uhdesinde bulunan + alacaklı Banka’ya dönmemiş + karşılıksız yazılmış 70 adet çek yaprağı sebebiyle, 5941 sayılı Çek Yasası gereğince çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlardan kaynaklanan, 112.000 TL gayri nakdi riskinin [alacağının] olduğu,b)... 21. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı, 14.10.2021 takip tarihi itibariyle, davalı... Tic. A.Ş. ’ne verilen çeklerle ilgili olarak, davalı şirket uhdesinde bulunan + alacaklı Banka’ya dönmemiş + karşılıksız yazılmış 59 adet çek yaprağı sebebiyle, 5941 sayılı Çek Yasası gereğince, çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlardan kaynaklanan, toplam 156.460 TL gayri nakdi riskinin [alacağının] olduğu,c)... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı, 04.03.2022 dava tarihi itibariyle, davalı ...A.Ş. ’ne verilen çeklerle ilgili olarak, davalı şirket uhdesinde bulunan + alacaklı Banka’ya dönmemiş + karşılıksız yazılmış 57 adet çek yaprağı sebebiyle, 5941 sayılı Çek Yasası gereğince, çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlardan kaynaklanan, toplam 203,200 TL gayri nakdi riskinin [alacağının] olduğu,-Davalı...Tic. A.Ş. ’ne verilen çeklerle ilgili olarak, davalı şirket uhdesinde bulunan + alacaklı Banka’ya dönmemiş + karşılıksız yazılmış çek yaprağı için, 5941 sayılı Çek Yasası gereğince çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlar sebebiyle oluşan gayri nakdi riski için, Çek Hesabı Açılış Sözleşmesi’nin “Bankanın Yükümlü Olduğu Tutarın Ödenmesi” başlıklı 5. maddesi ile Genel Kredi Sözleşmesi’nin “Kredinin Kefalet Karşılığı Kullandırılması ve Kefillerin Sorumluluğu” başlıklı V. maddesi, “Teminata İlişkin Hükümler” başlıklı III. maddesi, “Bankanın Depo Talep Hakkı” başlıklı VI-5. maddesi ve “Gayri Nakdi Kredilere İlişkin Hükümler” başlıklı IX-2.5. başlıklı maddesi uyarınca, davalı - asıl borçlu ...Tic. A.Ş. ve davalı - müteselsil kefil ...’dan depo talebinde bulunabileceği,-Davacının gayri nakdi alacağı için faiz talebinin yerinde olmadığı, ancak gayri nakdi riskinin dava tarihinden sonra (çek hamillerine ödenen garanti bedelleri sebebiyle) nakde dönüşmesi halinde; davacının çek hamiline ödenen tutarlar için, davalılardan ödeme tarihinden itibaren (talep gibi) yıllık % 9 oranında faiz talep edebileceği,-Davacının dava dilekçesindeki iddiaları ile icra takibindeki istekleri ve davalıların cevap dilekçesindeki savunmaları ile icra takibine itirazları ve bilcümle hukuki tavsif ve takdir ile davacının icra inkar tazminatı ile tarafların yargılama giderleri ve avukatlık ücreti taleplerinin tamamıyla ve münhasıran Sayın Yargı Makamı’na ait olmak üzere..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü."Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun █████/2018 tarih... esas ...karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; "Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine “risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermez. Zira “depo etmek” ifa etmek değildir. Sözleşmede anılan şekilde hüküm olsa bile, banka sadece “depo edilmesini” isteyebilir. Kendisine ödeme yapılmasını, yani ifayı talep edemez. ... Zira şüpheli ve müstakbel olayın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, şarta bağlı borcun talep ve takip edilebilir bir alacak doğurup doğurmayacağı, ancak şart gerçekleştiğinde belli olacaktır. Henüz tazmin edilmeyen teminat mektubu bedelinin veya karşılıksız çıkabileceği ihtimaline binaen bankanın ödemek zorunda kalacağı kanuni karşılık bedelinin, henüz risk gerçekleşmeden önce, mevcut ve muaccel bir alacak niteliğinde olduğu söylenemez."(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi ... E.... K 12.12.2024 tarihli kararı )Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; icra dosyası, ihtarname , genel kredi sözleşmesi , çek hesabı açılış sözleşmesi ile tüm dosya kapsamına göre alınan hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile davacının takip tarihinde 156.460TL gayri nakdi riskinin olduğu, gayri nakdi riskin nakde dönüşmediği bu nedenle davacının takipte faiz talebinin de yerinde olmadığının tespit edildiği bu durumda davacının çek taahhüt tutarının sadece depo edilmesini talep edebilecekken davalıdan tahsilini talep etmekte haklı olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 615,40-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.889,65-TL. harcın mahsubu fazla alınan 1.274,25-TL. Harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davacıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,6-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.