kültür varlığı niteliğindeki taşınmazda izinsiz yapılaşma suçundan 2863 sayılı kanuna aykırılık nedeniyle verilen beraat, mahkumiyet ve ölüm nedeniyle düşme kararlarının yargıtay 12. ceza dairesince temyiz incelemesi.

Kültür varlığı niteliğindeki taşınmazda izinsiz yapılaşma suçundan 2863 sayılı Kanuna aykırılık nedeniyle verilen beraat, mahkumiyet ve ölüm nedeniyle düşme kararlarının Yargıtay 12. Ceza Dairesince temyiz incelemesi.

Özet: Yüksek mahkeme, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı üzerinde, ilanın usulüne uygun yapılmasına ve sanığın eyleminin hukuka aykırı olduğunu öğrenmesine rağmen izinsiz yapılaşmaya devam eden bir sanığın 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan mahkumiyetini onarken; söz konusu yapının yalnızca bu sanık tarafından gerçekleştirildiği ve diğer iki mirasçı sanık aleyhine cezalandırmaya yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararlarını, ayrıca bir sanık hakkındaki davanın ölüm nedeniyle düşmesini içeren ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen hükmünü temyiz incelemesi sonucu onamıştır.

12. Ceza Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

SUÇ

: 2863 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM

: Esastan ret, düşme, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

: Ret, onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk derece mahkemesince sanıklar ... ve ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e bendi uyarınca beraat kararı verilmiş, sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan 2863 sayılı Kanun'un 65/1, 5237 sayılı TCK'ın 62, 52/2, 51/1-3-7-8, 53 maddeleri uyarınca mahkumiyet kararı verilmiş. katılan vekilinin ve sanık ...'in istinaf başvurusunun kabulü ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-g bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280/2. fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık ... hakkında istinaf başvurusunun esastan reddine, sanık ... hakkında açılan kamu davasının TCK'nın 64 ve CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca ölüm nedeniyle düşmesine, sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davasında sanığın CMK'nın 223/2-a-c maddesi gereğince sanığın yüklenen suçtan beraatine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan sanıklar ... ve ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin CMK'nın 298. maddesi gereğince reddi, sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz nedenleri; sanığın suç işlediğinin sabit olduğuna cezalandırılması gerektiğine ve sair nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk derece mahkemesince dosyada mevcut bilgi ve belgeler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, suça konu taşınmaz hakkında 1.11.1999 tarihinde Nevşehir Kültür ve Tabiat varlıklarını koruma kurulu müdürlüğü tarafından 1123 sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından olduğuna dair karar verildiği, söz konusu kararın usulüne uygun bir şekilde yerel gazete ve Avanos Belediye Başkanlığı tarafından hoparlör marifeti ile ilan edildiği, buna ilişkin tutanakların dosya kapsamında bulunduğu, sanığın savunmasında söz konusu 399 numaralı parsel ile 424 numaralı parsel arasına ihtiyaçlarını gidermek amacıyla yapı yaptığını kabul ettiği, Çevre ve Şehircilik bakanlığı yetkilileri tarafından yaptığının suç olduğunu öğrendiğini ancak daha öncesinde bu eylemin suç olduğunu bilmediğini ifade ettiği ancak yargıtay kararlarında da kabul edildiği üzere iyi niyet kuralının, eyleminin hukuka aykırı olduğunu öğrenmesine rağmen müdahalesine devam eden sanığa hukuki koruma sağlamayacağı, suça konu yer üzerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda da 399 ve 424 sayılı parsellerin bitişiğinde bulunan bağ evinin koruma kurulundan izin alınmadan yeni yapıldığı, onaylı proje gerektirdiği, görüntü kirliliği oluşturduğu, geriye dönüşümünün mümkün olduğu, geriye dönüşüm halinde doğal dokuya herhangi bir zararın olmayacağı sanık tarafından izinsiz yapıldığı belirtilen bu yapının 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesi kapsamında kaldığının tespit edildiği, suç tarihi itibariyle sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanunun 65/1 maddesi kapsamında kaldığının anlaşılması neticesinde sanığın mahkumiyetine dair hüküm kurulmuş, sanık ... hakkında birleşen ████████ esas sayılı dosya kapsamında 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesine muhalefet suçundan bahisle kamu davası açılmış ise de; sanığın suça konu taşınmazın babasından kız kardeşi sanık ... ile sanığa kaldığı, bu nedenle haklarında dava açıldığı, taşınmaz üzerinde hukuka aykırı olduğu kabul edilen taşınmazın sanık ... tarafından yapıldığı kabul edilmekle; sanık hakkında cezalandırılmaya yeter vicdani kanaat oluşturacak delil bulunmadığından, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması sebebiyle CMK 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiş, sanık ... hakkında birleşen ████████ esas sayılı dosya kapsamında 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesine muhalefet suçundan bahisle kamu davası açılmış ise de; sanığın suça konu taşınmazın babasından kız kardeşi sanık ... ile sanığa kaldığı, bu nedenle haklarında dava açıldığı, taşınmaz üzerinde hukuka aykırı olduğu kabul edilen taşınmazın sanık ... tarafından yapıldığı kabul edilmekle; sanık hakkında cezalandırılmaya yeter vicdani kanaat oluşturacak delil bulunmadığından, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması sebebiyle CMK 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sanık ... ve katılan vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde dosyanın incelenmesinde; olay tarihinde Nevşehir ili, Avanos ilçesi, ... köyünde bulunan 399 sayılı parsel ile 424 sayılı parselin bitişiğinde tescil dışı alanda, yapılan incelemelere göre 15 m2'lik tek katlı, sıvalı ve kremit çatılı bağ evi yapıldığının belirlendiği, İnşai ve fiziki müdahalenin yapıldığı parselin I. derece doğal sit alanı olarak tescil edilmesini de içeren Nevşehir Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun 22.04.2016 tarih 962 sayılı kararı ile sanık hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, Mahkeme tarafından yapılan keşif sonrası bilirkişilerce düzenlenen bilirkişi raporuna göre, iddianameye konu inşai ve fiziki müdahalenin izne tabi olduğunun ve izin alınmaksızın yapıldığının, keşif tarihi itibariyle 24 m2'lik yapının kaldırılmadığının belirlendiği ve kaldırılması halinde doğal dokuda zarar oluşmaksızın eski hale getirilebileceğinin tespit edildiği, sanığın alınan savunmasında 399 ile 424 sayılı parseller arasında ihtiyaçlarını gidermek için tuvalet yaptığını belirttiği, Sanığın 30.06.2022 tarihinde verdiği dilekçesinde yapıyı yıkarak eski hale getirdiğini bildirdiği, Mahkeme tarafından yapılan kolluk araştırmasında, yapının yıkıldığı fakat tuvalete ilişkin bir kısmın kalıntıların halen arazide olduğunun belirlendiği, istinabe yolu ile aldırılan bilirkişi raporuna göre, sanığın arazide bulunan tüm izinsiz yapıları kaldırıp doğal dokuda zarar oluşmaksızın eski haline getirdiğinin tespit edildiği, 2863 sayılı Kanun'un 65/1. maddesinde, "tescil edilen sit alanları ve korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının bu Kanuna göre tebliğ veya ilan edilmiş olmasına rağmen yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarar görmesine kasten sebebiyet verenler ile izin alınmaksızın inşai ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranların cezalandırılacağı" hüküm altına alındığı, dosya kapsamına göre, sanığın eylemi 2863 sayılı Kanun'un 65/1. maddesine temas etmekte ise de, inşai ve fiziki müdahalenin sonradan doğal dokuya zarar verilmeksizin kaldırıldığı ve doğal dokuda zararının bulunmadığı belirlendiği, Sonuç olarak; İddia, savunma, soruşturma, ilk derece mahkemesi ve istinaf aşamasında yapılan kovuşturma sonucunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı gözetilerek, Her ne kadar sanığın 2863 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu işlediği iddiası ile kamu davası açılmış ise de, maddi unsuru oluşmayan eylemin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle ve sanığın suç işleme kastı ile hareket ettiğine dair cezalandırılmasına yeterli her türlü şüpheden uzak deliller elde edilemediğinden, CMK'nın 223/2-a-c maddesi gereğince sanığın yüklenen suçtan beraatine karar verilmiş, sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne ilişkin olarak; yapılan yargılamaya, mahkemenin kovuşturma sonunda oluşan inanç ve takdirine, elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmamasına ve hükmün gerekçesine göre, katılan vekilinin eyleme ve yüklenen suça ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280/1-a maddesinin ilk cümlesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine, sanık ... hakkında kurulan beraat hükmüne ilişkin olarak; UYAP aracılığıyla MERNİS'ten alınan nüfus kaydına göre, sanık ...'in hükümden önce 07.11.2018 tarihinde öldüğünün anlaşılması karşısında ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, TCK'nın 64 ve CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

A. Katılan vekilinin sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanık hakkında, Avanos Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.12.2020 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçu için öngörülen cezanın türü ve miktarı dikkate alınarak sanık hakkında İlk Derece Mahkemesi tarafından, 5271 sayılı Kanunun 223/2-e bendi uyarınca verilen beraat kararının istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen esastan ret kararı ve bu karara yönelik temyizin niteliği karşısında;

5271 sayılı Kanun’un 286 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer verilen; “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak (…) istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, katılan vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Katılan vekilinin sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

C. Katılan vekilinin sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanun'a uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşılmakla, katılan vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Mahallinde icra edilen keşif neticesinde alınan bilirkişi raporları ile, sanığın dava konusu yapıyı kaldırdığının tespit edildiği bu hali ile; sanığın suç işleme kastının olmadığı anlaşılmakla, mahkemece sanığın üzerine atılı suçun manevi unsuru oluşmadığından 5271 sayılı Kanun'un 223/2- c maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde aynı Kanun'un 223/2-a-c maddesi gereğince beraatine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 15.09.2022 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303/1. maddesi gereği hükmün (II) nolu bendindeki "CMK'nun 223/2-a-c" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine "5271 sayılı Kanun'un 223/2-c" ibaresinin eklenmesi suretiyle, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca, Avanos Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.02.2025 tarihinde karar verildi.