Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/03/2022 tarihli trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı maddi tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, 31 Mart 2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybının tazmini talebiyle açılan maddi tazminat davasının başlangıç bölümüdür; davacı, kazada kusursuz olduğunu ve aracında değer kaybı meydana geldiğini iddia ederek bu zararın kusurlu sürücü, işleten ve ilgili sigorta şirketi tarafından ticari temerrüt faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen karşılanmasını talep etmekte; davalı sigorta şirketi ise davanın derdestlik veya teminat dışı kalma gerekçeleriyle reddini ya da zararın zaten karşılandığını savunarak yasal faiz uygulanmasını istemekte, diğer davalıların ise süresinde savunma yapmadığı bir uyuşmazlığın tespiti ile dava şartları ve ilk itirazların değerlendirilmesini konu almaktadır.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: ████████ Esas - ████████ Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliT.C.ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████HÂKİM
: .....KATİP
: .....DAVACI .....VEKİLİ
: Av. .....DAVALILAR
: 1) .....Vekilleri
: Av. .....Av. .....: 2) ..........Vekili
: Av. .....: 3) .....DAVA
: Maddi Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2023G.K. YAZIM TARİHİ
: █████/2024Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,I) İDDİA
:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde, ... ve ... plaka sayılı araçlar arasında meydana gelen trafik kazasında, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu; meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı müvekkiline ait ... plaka sayılı araçta değer kaybı meydana geldiği; söz konusu değer kaybından kusur oranına göre trafik kazasına karışan kusurlu araç sürücüsü ve/veya işletenin sorumlu olduğu gibi karşı tarafın sigorta şirketinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu ve ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde ... A.Ş.'ne ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu; işbu davaya konu taleplerine ilişkin olarak ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğu ve araçta meydana gelen hak mahrumiyeti alacağının ödenmesi konusunda anlaşmaya varılmakla birlikte, "değer kaybı" hususunda uzlaşma sağlanamadığı belirtilmiş olup; müvekkiline ait araçta fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL araç değer kaybı bedelinin davalı ... ve davalı ... bakımından olay tarihinden itibaren, davalı ... A.Ş. bakımından bildirim tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile müşteren ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.II) SAVUNMA
:Davalı ... A.Ş. Yönünden;Davalı ... A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; başvuruya konu hasar ile ilgili olarak davacı tarafından ... nezdinde █████/2022 tarihinde ..... esas sayılı değer kaybı talepli başvuru yaptığı ve halen derdest bulunduğu; aynı hasar ile ilgili derdest başkaca bir yargılama dosyası bulunduğundan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği; kabul anlamına gelmemek üzere dava konusu değer kaybı taleplerinin teminat dışı bulunduğu, davacı tarafın kusura ilişkin iddialarının asılsız olduğu ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur oranlarının tespitinin gerektiği; dava konusu araçta konu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı zararının tamamen karşılanmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği; davacı tarafın avans faizi talebinin Kanun ve içtihatlara aykırı bulunduğu, ilgili aracın hususi nitelikte bulunması nedeniyle faizin yasal faiz olarak takdirinin gerektiği belirtilmiş olup; Mahkememiz nezdinde işbu davanın öncelikle usulden reddine, işbu hususun kabul edilmemesi halinde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Davalı ... Yönünden;Dava dilekçesini ve tensip zaptını içerir davetiyenin, davalı ...'ye, █████/2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği; bununla birlikte davalı tarafından, yasal cevap süresi içerisinde, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.Davalı ... Yönünden;Dava dilekçesini ve tensip zaptını içerir davetiyenin, davalı ...'ya █████/2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği; bununla birlikte davalı tarafından,, yasal cevap süresi içerisinde, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.III) DELİLLER
:..... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.█████/2022 Tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit TutanağıKarayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi.... Tarafından Gönderilen █████/2022 Tarihli Cevabi Yazı.... Tarafından Gönderilen █████/2022 Tarihli Cevabi Yazı.Kusur Tespiti ve Değer Kaybı Bedeli Hususunda Düzenlenen Bilirkişi Kök ve Ek Raporları.IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti
:Mahkememizde açılan davanın; davacı ...'un ("davacı" olarak anılacaktır), davalılar ..., ... ve ... A.Ş.'ye ("davalılar" olarak veya münferiden isimleriyle anılacaktır) yönelik ikame ettiği "Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmaktadır.Uyuşmazlığın konusunun; █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, davacının aracında "değer kaybı" meydana gelip gelmediği; meydana geldiğinin tespiti halinde tazmin miktarı ve uygulanacak faizin türü hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede;davalı ... A.Ş. yönünden, Mahkememiz nezdinde açılan dava konusu ile ilgili olarak, davacı ... ile davalı ... A.Ş. arasında daha önce ... tarafından kesin hüküm verilmiş olduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz nezdinde açılan davada, dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından, davalı ... A.Ş.'ye yönelik açılan davanın usulden reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.diğer davalılar ... ve ...'ye yönelik ikame olunan davada, dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş; bunun yanı sıra, davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı ve bu doğrultuda "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşıldığından; ilk itirazlar hususunda Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Tasnifi :Haksız fiillerden doğan borç ilişkileri, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.(2) Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Zararın ve Kusurun İspatı" başlıklı 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.(2) Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın Belirlenmesini Düzenleyen 51. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.(2) Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın İndirilmesini Düzenleyen 52. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.(2) Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Müteselsil Sorumlulukta Dış İlişkiyi Düzenleyen 61. maddesi aşağıda belirtildiği şekildedir:"Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Müteselsil Sorumlulukta İç İlişkiyi Düzenleyen 62. maddesi aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.(2) Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur."2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı 99. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz işgünü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder.Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar 108.000.000.- lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar."d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :Mahkememizde açılan davada uyuşmazlığın, █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacının aracında meydana geldiği belirtilen "değer kaybı" ile ilgili olarak, davacı tarafından ikame olunan "Maddi Tazminat Talebi" olduğu anlaşılmıştır.Davacı tarafından sunulan dava dilekçesini ve tensip zaptını içeren "ön inceleme duruşma davetiyesinin"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı ... A.Ş.'ye █████/2022 tarihinde, davalı ...'ye █████/2022 tarihinde, diğer davalı ...'ya ise █████/2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği; davalı ... A.Ş. tarafından (yasal cevap süresi içinde) █████/2022 tarihinde cevap dilekçesi sunulduğu; bununla birlikte, diğer davalılar ... ve ... tarafından yasal cevap süresi içerisinde, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında kusurun ve değer kaybının tespiti hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya adli trafik uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş ve anılan hususta düzenlenen bilirkişi raporunun dosyamıza █████/2022 tarihinde sunulmuş olup, söz konusu bilirkişi raporu kapsamında özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...’nin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 46 (b/c) maddesi ve 84 (f) maddesi uyarınca ihlali bulunduğunun ve dava konusu trafik kazasının oluşumunda %100 oranında kusurlu bulunduğunun; ... plakalı araç sürücüsü ...’ün ise, dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığının; davacıya KDV hariç 7.500,00 TL olarak yapılan hasar ödemesinin, davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın kusuru içinde ödendiğinin anlaşıldığının ve bu doğrultuda hasar bedeli ile ilgili olarak davalı sigorta şirketinin davacıya bakiye ödemesinin kalmadığının; hukuki yorumunun Mahkeme takdirinde olması ile dava konusu aracın gerçek değer kaybı bedelinin 6.250,83 TL olacağının tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.Anılan bilirkişi raporuna yönelik davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından sunulan itiraz beyanlarının dikkate alınarak, kusur oranlarının tekrar incelenmesinin yanı sıra bilirkişi heyetine "makine mühendisi" bilirkişinin de eklenilmesi suretiyle tekrar hesaplama yapılması amacıyla, Mahkememizce bilirkişi heyet raporu aldırılmış olup; anılan bilirkişi heyet raporu Mahkememize █████/2023 tarihinde sunulmuştur. Anılan bilirkişi heyeti raporu kapsamında; "kusur tespiti" hususunda herhangi bir değişiklik takdiri oluşmadığının, bu doğrultuda ..... plakalı araç sürücüsü ...’nin, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunun; ... plakalı araç sürücüsü ...’ün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığının; "değer kaybı tespiti" hususunda ise davacıya KDV hariç 7.500,00 TL olarak yapılan hasar ödemesinin, davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın kusuru içinde ödendiğinin anlaşılmış olduğunun ve hasar bedeli ile ilgili olarak davalı sigorta şirketinin davacıya bakiye ödemesinin kalmadığı görüşünde değişiklik bulunmadığının, neticeten dava konusu araçta gerçek kaybı bedelinin 19.800,63 TL. olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.Neticeten;Mahkememiz tarafından öncelikle aldırılan bilirkişi raporunun ve müteakiben aldırılan bilirkişi heyet raporunun, davanın esasına etkili ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak ve davacı vekili tarafından sunulan █████/2023 tarihli ıslah dilekçesinde sunulan talep de dikkate alınarak, davanın kabulüne dair, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.V) HÜKÜM
: (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)1) Davalı ... A.Ş. yönünden, Mahkememiz nezdinde açılan dava konusu ile ilgili olarak, davacı ... ile davalı ... A.Ş. arasında daha önce ... tarafından kesin hüküm verilmiş olduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz nezdinde açılan davada, dava şartı noksanlığı bulunduğu anlaşıldığından, davalı ... A.Ş.'ye yönelik açılan davanın USULDEN REDDİNE;2) Davalılar ... ve ... yönünden, DAVANIN KABULÜNE,Bu doğrultuda █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde; ... plaka sayılı araçta meydana gelen "değer kaybı" ile ilgili olarak 17.800,63 TL'nin, kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,3) Karar ve İlâm Harcı
:a) Alınması gerekli toplam 1.215,96 TL harçtan, davacı tarafından yatırılan 80,70 TL. peşin harç ile 287,00 TL ıslah harcının toplamı olan 367,70 TL. harcın mahsubu neticesinde bakiye kalan 848,26 TL harcın; davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,b) Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 172,90 TL harcın; davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı
:a) Davacı tarafından ödenmiş olan 2.100,00 TL bilirkişi ücreti, 519,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.619,00 TL yargılama giderinin; davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE,b) Arabuluculuk faaliyeti sonucunda, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ..... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,5) Vekâlet Ücreti
:a) Davacı tarafın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca hesaplanan 17.800,63 TL vekalet ücretinin; davalılar ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,b) Davalı ... A.Ş.'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; red/talep oranı dikkat edilerek takdir edilen 17.800,63 TL vekalet ücretinin; davacı taraftan alınarak davalı ... A.Ş.'ye ÖDENMESİNE,Dair; davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda verilen karar, dava değeri itibariyle KESİN olmak üzere okunup, yapılan açık yargılamada karar verildi. █████/2023Katip ..... Hâkim .....¸ ¸Gerekçeli Karar